رفتن به محتوای اصلی

سنی‌ها، نگران افزایش نفوذ شیعیان در سامراء

اهالی و نمایندگان سیاسی شهر سامراء که اکثریت سنی مذهب دارد، نگران افزایش نفوذ شیعیان در این شهر هستند.
Shi'ite volunteers in support of the Iraqi Army visit the Imam al-Askari shrine in Samarra July 12, 2014. Picture taken July 12, 2014. REUTERS/Thaier Al-Sudani (IRAQPOLITICS UNREST - Tags: CIVIL UNREST POLITICS RELIGION MILITARY) - RTR3YDCJ

بغداد - برخی از اهالی شهر سامراء که اکثریت سنی مذهب دارد، مدتی است که نسبت به افزایش تعداد شیعیان در آن‌جا احساس نگرانی می‌کنند. این احساس زمانی تقویت شد که جمعیت انبوه زائران شیعه در روز شهادت امام دهم شیعیان، علی بن محمد الهادی، به خیابان‌ها آمدند.

سامی المسعودی، یکی از رهبران واحدهای حشد الشعبی، روز دوم آوریل گفت که بیش از یک و نیم میلیون نفر برای این مناسبت، به سامراء آمدند. حضور پررنگ شیعیان در این مراسم، باعث هراس سنی‌ها از اکثریت‌یافتن شیعیان شده است.

برخی سنی‌ها حتی مدعی‌اند که هیئت موقوفات شیعیان که مسئول مدیریت اماکن مذهبی آنان است، به املاک موقوفات سنی‌ها تجاوز کرده است. یکی از مقام‌های وقف سنی روز ششم آوریل به یک رسانهٔ عربی گفت: «تلاش‌هایی برای جعل اسناد املاک مساجد بغداد، دیاله و سامراء در ادارهٔ ثبت اسناد صورت گرفت و مالکیت آن‌ها در غیاب صاحبان واقعی‌شان به موقوفات شیعیان انتقال داده شد.»

در این شهر سنی‌نشین که میزبان مقبرهٔ امام یازدهم شیعیان، امام حسن عسکری و زادگاه امام دوازدهم نیز محسوب می‌شود، تغییر ترکیب جمعیتی روی داده است.

نور البجاری، یکی از نمایندگان سنی پارلمان، به المانیتور گفت: «تغییر در ترکیب جمعیتی… در برخی نواحی [استان] صلاح الدین مشهود است، جاهایی که به مردم اجازه داده نشده تا پس از حذف داعش، به خانه‌های خود بازگردند. چنین چیزی در شهر سامراء نیز دیده می‌شود؛ حایی که عملیات ساخت و ساز هماهنگ‌شدهٔ شیعیان در حال اجراست.» او افزود: «برخی احزاب شیعه در حال پرداخت مبالغ قابل توجهی به مالکان سنی هستند تا املاک و خانه‌های‌شان را به شیعیان واگذار کنند. این باعث شده تا تعداد بیشتری از شیعیان را در شهر داشته باشیم.»

او همچنین اشاره کرد: «گروه‌های مسلح شیعی [از حشد الشعبی] شعارها و تصاویر مقام‌ها و رهبران شیعی را در شهر بالا برده‌اند و با بیان این‌که حضورشان در شهر برای حمایت از اماکن مذهبی در برابر داعش و گروه‌های افراطی دیگر لازم است، این حضور را توجیه می‌کنند.»

المانیتور از مکان‌های مختلف شهر دیدن کرد و دریافت که نشان‌ها و شعارهای شیعیان تقریباً در هر گوشه‌ای، به همراه تصاویر رهبران سیاسی و نظامی شیعه، دیده می‌شود.

با این حال، رزاق الحیدری، یکی از اعضای کمیتهٔ روابط خارجی پارلمان که نمایندهٔ بلوک شیعی بدر نیز محسوب می‌شود، دیدگاه البجاری را به چالش می‌کشد. او در مصاحبه با المانیتور، گفت: «حضور حشد الشعبی در سامراء برای جلوگیری از ورود داعش به شهر و حمایت از شهروندان در برابر تروریسم، الزامی است. تعداد بمب‌گذاری‌ها و ترورها پس از حضور حشد الشعبی در شهر، به مراتب کاهش یافته است. آن‌ها هم از شیعیان و هم از اهل سنت به یک صورت محافظت می‌کنند. بسیاری از شهروندان سامراء از حشد الشعبی خواسته‌اند تا برای حفاظت از آن‌ها در برابر تروریست‌هایی که بسیاری را به قتل رسانده‌اند، در شهر بمانند.»

حیدری همچنین از فرماندهی عملیات سامراء دفاع کرد و گفت که این مرکز روز ۲۷ ژانویه در نظر داشت تا دیواری بتنی حول سامراء بکشد تا «امنیت مردم شهر فراهم شود و تدابیر امنیتی شدید در داخل شهر کاهش یابند.» در همان روز، شورای عشایر سامراء این نظر را رد کرد و گفت این کار «باعث فرقه‌گرایی بیشتر در داخل شهر خواهد شد.»

عمران عبدالحسین، روحانی شیعه که به طور مستمر برای انجام مراسم دینی به آن‌جا می‌رود، به المانیتور گفت: «سامراء شهری برای تمامی عراقیهاست و هر شهروندی اجازه دارد که آن‌جا زندگی کند. این شهر فقط مال سنی‌ها نیست. حضور شیعیان در آن‌جا مشروع و معقول است زیرا صدها شیعه از سامراء رانده شدند» در زمانی که حکومت دست صدام حسین بود.

حیدر کاظم، یکی از شیعیان بغداد، به المانیتور گفت: «من هر سال به اماکن مقدس شیعه در سامراء می‌روم؛ اماکنی که به رونق شهر، توسعهٔ توریسم و ایجاد شغل‌های بیشتر کمک می‌کنند. مردم سامراء نخستین کسانی هستند که از حضور شیعیان در شهر سود می‌برند.»

شیخ صلاح طه، اما یکی از مساجد اصلی شهر، ماه اکتبر گذشته گفته بود که شبه‌نظامیان شیعه سامراء را تصرف و اهل سنت را از آن‌جا رانده‌اند: «از آن زمان، شهر به دو قسمت تقسیم شده است؛ یکی بخش حومه که سنی‌های رانده‌شده در آن‌جا زندگی می‌کنند و دیگری بخش مرکزی شهر که به دست چند گروه از شبه‌نظامیان شیعه کنترل می‌شود.»

خالد جسّام، یکی شهروند سنی و دبیر شورای صلاح‌الدین، طور دیگری می‌اندیشد. او به المانیتور دربارهٔ «گزارش‌های اغراق آمیز دربارهٔ کوچاندن اجباری و درگیری‌های سنی-شیعه در شهر» گفت.

جاسم گفت که «اگر چه خشونت‌های پراکنده‌ای صورت گرفت، کمیته‌های دولتی توانستند آن‌ها را کنترل و مسئله را در همان زمان حل کنند. چیزی هم به عنوان تغییر ترکیب جمعیتی در سامراء صحت ندارد.» او همچنین تأکید کرد که خانه‌های نزدیک اماکن مذهبی برای اهداف حفاظتی خریداری شدند.

عمار حکمت البلداوی، معاون فرماندار استان صلاح الدین، به المانیتور گفت: «هیچ تلاشی برای تغییر در ساختار جمعیتی شهر صورت نگرفته است. مردم سامراء اعتراضی به دیدار از اماکن مذهبی شیعه ندارند. با این حال، برخی سیاستمداران هستند که می‌خواهند جهت دستیابی به منافع خود در آستانهٔ انتخابات، به مسائل فرقه‌ای دامن بزنند.»

او افزود: «شیعیان برای زیارت‌های کوتاه‌مدت به سامراء می‌آیند و الان نیروهای حشد الشعبی نیز به طور موقت در کنار ارتش و پلیس فدرال حضور یافته‌اند. اینطور نیست که شیعیان بیایند این‌جا تا همیشه در این شهر بمانند.» البلداوی همچنین گفت که طرحی برای ساخت دیوار حول شهر وجود ندارد.

سامراء همیشه یک شهر چند-مذهبی بوده است اما ساکنانش در گذشته همواره در صلح و آرامش زندگی می‌کردند. سنی‌ها به مراقبت از اماکن مقدس شیعه در شهر می‌پرداختند. لیکن پس از بمبگذاری سال ۲۰۰۶ در حرم امام‌های دهم و یازدهم شیعیان توسط شبه‌نظامیان سنی‌مذهب القاعده، تنش‌ها و حتی درگیری‌های فرقه‌ای میان شهروندان بالا گرفت؛ شهروندانی که اکنون می‌خواهند دوباره به آن روزهای اعتماد متقابل، بازگردند.

More from Wassim Bassem

Recommended Articles