معامله چند میلیارد دلاری فروش هواپیماهای مسافربری بوئینگ به ایران میتواند یک گشایش بزرگ مالی، دیپلماتیک و همچنین روانی میان ایالات متحده و جمهوری اسلامی باشد وبه تصمیم ۲۳ سال پیش دولت بیل کلینتون برای جلوگیری از معاملهٔ این هواپیماها با ایران و جایگزینکردن عربستان سعودی به جای آن، پایان بخشد.
بروس ریدل، مقام سابق امنیت ملی در چهار دولت ایالات متحده، به المانیتور گفت زمانی که کلینتون در سال ۱۹۹۳ به ریاست جمهوری رسید، بوئینگ و سایر شرکتهای هواپیماسازی آمریکایی قصد فروش کالا به ایران را داشتند. ریدل اشاره کرد که چنان معاملهای میتوانست به ایمنی هوایی کمک کند و گشایشی در روابط دیپلماتیک با ایران باز کند؛ همان سخنانی که امروزه گفته میشوند.
اما به گفتهٔ ریدل، [بیل] کلینتون در هر دو دورهٔ ریاست جمهوریاش به حفظ سیاست «محدودکردن دو جانبه» ایران و عراق متعهد بود. او «میخواست از سویی سیاست محدودکردن دو کشور را حفظ کند و از سوی دیگر جلوی ضربهخوردن بوئینگ در برابر ایرباس را بگیرد. پس این ایده به ذهنش رسید که ما میتوانیم سعودیها را ترغیب به خرید بوئینگ کنیم».
ران براون، وزیر بازرگانی آمریکا، به ریاض سفر کرد «که سعودیها را به خرید ۶ میلیارد دلار هواپیمای بوئینگ راضی کند تا این شرکت برای فروش کالاهایش به ایران لابی نکند». به گفتهٔ ریدل، مایهٔ بحث این بود که «اینها بهترین هواپیماهای جهان هستند. اگر شما این کار [خرید] را بکنید، ما از فروش بوئینگ به ایران جلوگیری میکنیم و از دو جهت به نفع شماست».
AL-MONITOR All-Access gives you unlimited access to all our journalism, the full Daily Briefing, exclusive interviews, premium newsletters, and live events — for less than $2/week.