رفتن به محتوای اصلی

یهودیان اولترا ارتدوکس شکست یک عضو کنست را جشن می گیرند

یهودیان اولترا ارتدوکس در اسراییل امیدوارند که با پیوستن به دولت، بودجههای قطعشده خود را بازیابند و اصلاحات در قانون سربازگیری از دانشآموزانِ مدارس خاخامی را که توسط یائیر لپید وزیر دارایی پیشین ایجاد شده بود، لغو کنند.
Ultra-Orthodox Jews take part in a rally supporting the United Torah Judaism party in Bnei Brak near Tel Aviv March 11, 2015. Israelis will vote in a parliamentary election on March 17, choosing among party lists of candidates to serve in the 120-seat Knesset. REUTERS/Ronen Zvulun (ISRAEL - Tags: POLITICS ELECTIONS RELIGION) - RTR4SYUI

در جلسه ۲۲ آوریل ۲۰۱۳، دوره نوزدهم تابستانی کنست، مجلس نمایندگان اسراییل، یائیر لپید دبیرکل حزب «یش عتید» یا «آینده اینجاست» که وزیر دارایی وقت نیز بود، پشت تریبون رفت تا قانون‌گذاران اولترا ارتدوکس را هدف بگیرد: «تنها چیزی که رخ داده آقای گافنی، این است که شما دیگر در ائتلاف جایی ندارید!». لپید در ادامه سخنان طعنه‌آمیز خود خطاب به موشه گافنی رییس معزول کمیته دارایی و عضو «یهودیت تورات متحد» و در واکنش به سر و صدای او گفت: «نماینده گافنی! به این می‌گویند دموکراسی. من درباره آن‌چه باید بگویم و آن‌چه نباید بگویم از شما سوال نمی‌کنم. کشور، دستور گرفتن از جناب عالی را متوقف کرده است. ما از دستورپذیری از عالی‌جنابان خسته شده‌ایم».

دو سال بعد در ۲۹ آوریل ورق برگشت. این‌بار موشه گافنی بود که به همکارش در کنست یعنی یائیر لپید خشمگینانه حمله می‌کرد: «یائیر لپید دیگر جایگاهی ندارد. او می‌تواند هر چه می‌خواهد بگوید. من بسیار خوشحالم که بگویم مملکت فرمان گرفتن از او را متوقف کرده است».

احتمالاً واژگان نیشدار موشه گافنی، آن قدر برای لپید آزار دهنده نبود که پیوستن حزب گافنی به ائتلاف جدید وی را آزرده می‌کند. چرا که این امر، برچیده شدن تک تک دستاوردهای لپید در دولت قبل را پیشگویی می‌کند. از اصلاحات در مساله گرویدن به یهودیت تا محدودیت‌هایی که در بودجه مدارس خاخامی یشیوا ایجاد کرد؛ و همچنین اصلاحات تاریخی در مساله سربازگیری ارتش از اولترا ارتودکس‌ها (یهودیان بنیادگرای افراطی) که رهبری آن را به عهده داشت و قانون سربازی اجباری که برای دانش ‌آموزان دوره خاخامی از تصویب گذراند، همگی در معرض از بین رفتن هستند. به همین خاطر ۲۹ آوریل روز جشنی برای اولترا ارتودکس‌ها است. حتی الان، تقریباً یک هفته بعد از آن، این حس چنان که در کنیسه‌های یهودیان بنیادگرای افراطی و در مکالمات بین آن‌ها شنیده می‌شود، تحت عنوان پیروزی مطرح است. برای نخستین بار، حسی در میان اولترا ارتدوکس‌ها ایجاد شده که جایگاه اعتباری (و پول) از دست‌رفته‌شان، بازگشته است.

شلومو زالمان ایزن‌باخ یکی از ساکنان شهرک اولترا-ارتدوکس نشین بیتار عیلیت می‌گوید: «سرانجام ما می‌توانیم سرمان را بالا بگیریم». وی ادامه می‌دهد: «در سال‌های اخیر، ما تحقیر شدیم، به میزان بی‌سابقه‌ای جفا دیدیم و الان در دولت هستیم و لپید بیرون افتاده است. من شخصاً ترجیح می‌دادم به یک دولت چپ یا یک دولت واحد می‌پیوستیم تا این‌قدر مورد حمله قرار نگیریم. در دولت بنیامین نتانیاهو به عنوان یک حلقه ضعیف در زنجیر ائتلاف، همواره مورد حمله بودیم. اما این ارجح است که مخالفان را شکست دهیم».

ایزن‌باخ تنها کسی نیست که معتقد است یهودیان بنیادگرای افراطی آسیب‌پذیرترین قشر در دولت راست‌گرا بوده‌اند. در طول هفته‌ها چانه‌زنی بر سر ائتلاف، اولترا ارتدوکس ها تمام تلاش خود را کردند تا سطح تماس خود را با اسحاق هرزوق رهبر کمپ صهیونیست برای ایجاد یک دولت متحد بالا ببرند. یهودیت تورات متحد و حزب شاس فکر می‌کردند که در یک دولت دست راستی، تخصیص بودجه به سیستم آموزشی اولترا ارتدوکس با دقت بیشتری بررسی می‌شود. ایزن‌باخ تاکید کرد: «به صورت تاریخی اولترا ارتدوکس‌ها در دولت‌های چپ امتیازهای بیشتری به دست می‌آوردند و هیچ کس هم چیزی نمی‌گفت. احساس من این است که ما هزینه تنفر از نتانیاهو در رسانه‌ها را می‌دهیم».

نگرانی از واکنش رسانه‌های اسراییلی اما رسانه‌های اولترا ارتدوکس را از برگزاری جشن پیروزی در آخر هفته بازنداشت. هفته‌نامه میشپاها (خانواده) تیتر شورانگیزی را با این عنوان که «روزهای گرسنگی به سر آمد» انتخاب کرد. به عبارتی دیگر، نوشت که گرسنگی را پشت سر گذاشتیم و دوران سیر شدن پیش رو است.

برای اولترا ارتدوکس‌ها خوشحالی از اینکه لپید به سمت مخالف رانده شود و تمامی اصلاحاتش با یک امضا در زمان توافق برای ائتلاف از بین بروند، کمتر از خوشحالی الحاق به دولت و بازگرداندن بودجه‌ها نبود زیرا یک سال قبل حتی فکرش را هم نمی‌توانستند بکنند که چنین اتفاقی ممکن است بیافتد.

خاخام حییم ویسفیش رییس یکی از مدارس علوم دینی اورشلیم در این باره گفت: «ما بازی سیاسی را به نحو احسن انجام دادیم. دولت را با قانون مالیات صفر درصد بر فروش [برای خرید خانه توسط خریدارانی که نخستین بار است به خرید مسکن اقدام می‌کنند] به زیر کشیدیم و یائیر لپید را با نیمی از کرسی‌های کنست که قبلاً داشت، به اپوزیسیون راندیم». وی ادامه می‌دهد: «هرگز سیاستمداری در اسراییل نبوده که به اندازه یائیر لپید به دنیای یشیوا و مدارس علوم دینی چنین ضربه‌های وسیعی بزند. اتفاق اخیر برای اولترا ارتدوکس‌ها چیزی کم از یک نمایش مهیج و جذاب ندارد».

دو مساله اصلی که بالقوه بر زندگی هر فرد اولترا ارتدوکس اثر می‌گذارد، بودجه یشیواها و بازگشت کمک ‌هزینه است که توسط دیوان عالی ملغی شده بود. احیای کمک هزینه به هر خانواده اولترا ارتدوکس که حداقل سه فرزند داشته باشند، ۱۰۰۰ شِکِّل اسراییل (۲۵۰ دلار) کمک مالی می‌رساند و حقوق دولتی ماهانه به هر دانشجوی یشیوا را به دو برابر، یعنی ۸۵۰ شِکِّل (۲۱۰ دلار) افزایش خواهد داد. مضاف بر این، دولت زین پس نمی‌تواند مقرر کند که بیش از دو سوم بودجه‌های مدارس بنیادگرایی را که از تدریس حداقلیِ سرفصل‌های سکولار مانند ریاضی و زبان انگلیسی سر باز می‌زنند، قطع کند.

بحث رسانه‌های اسراییل در این باره که یهودیان بنیادگرای افراطی، کشور را برای احیای درآمدهای خود فلج می‌کنند، باعث خشم این گروه شده است. خاخام شلومو بریلانت دبیر کل سازمان مسوولان یشیواها مدعی است که اولترا ارتدوکس‌ها تنها چیزهایی را که در سال ۲۰۱۲ داشته‌اند، به خود بازگردانده‌اند و نه بیشتر. وی اظهار کرد که اتهام یورش بر خزانه کشور، یک دروغ رسوا است. بریلانت در یک مصاحبه، به المانیتور گفت: «در رسانه‌های اسراییل، اولترا ارتدوکس‌ها به اخاذی کردن متهم می‌شوند در حالی که آن‌ها قربانی اخاذی هستند و کسی در این باره حرف نمی‌زند».

او اضافه کرد: «یک سنت نکوهیده در اسراییل است که تخصیص بودجه برای اولترا ارتدوکس‌ها را یک حمایت مالی ویژه می‌بیند به جای آن که چنین چیزی را بودجه نرمال کشور بداند. این باعث می‌شود که هر بار احزاب اولترا ارتدوکس مجبور شوند برای جلب حمایت‌های سیاسی، از نو امتیاز بدهند. این بار ما همچنین خواسته‌ایم که کمک‌ها در بودجه کشور گنجانده شوند اما حزب لیکود نپذیرفت. بازی قدیمی برای آن‌ها مطلوب است. مدارس اولترا ارتدوکس بسیار کمتر از دبیرستان‌های عادی و موسسات آموزش عالی می‌گیرند و حتی این اندکی را هم که به دست‌ می‌آورند، در ازای حمایت سیاسی آنان است».

اولترا ارتدوکس‌ها نیک می‌دانند که با پیوستن به دولت، در واقع دیگران را در حمایت از لپید در انتخابات بعدی متحد می‌کنند. اما بریلانت می‌پرسد: «چه کار دیگری می‌توانستیم بکنیم؟ گرسنه بمانیم؟ در دو سال گذشته در یشیواها غذا نداشتیم. در آستانه اضمحلال بودیم».

به نظر می‌رسد که تمایل به انتقام‌گیری از لپید و بازگرداندن آن‌چه از اولترا ارتدوکس‌ها در دو سال اخیر ستانده است، بر منافع دراز مدت این گروه و انتقام‌گیری از نتانیاهو به دلیل خیانتش که بار اول هم نیست انجامش می‌دهد، غلبه کرد. در سال ۲۰۰۳ نتانیاهو خشم اولترا ارتدوکس‌ها را با کاهش کمک هزینه فرزند برانگیخت و در دولت قبلی نیز از لوایح قانونی لپید حمایت کرد. شهرت نتانیاهو به عنوان سیاستمداری که به راحتی تحت فشار قرار می‌گیرد تا برای ثبات دولتش معامله کند، وی را به شریک مناسبی برای یهودیان بنیادگرای افراطی مبدل می‌سازد چرا که آنان می‌دانند چگونه با وجود قدرت سیاسی اندک، از اهرم‌های فشار خود به نحو موثر استفاده کنند.

More from Mordechai Goldman

Recommended Articles