Türkiye-Sudan yakınlaşması Mısır’ı niçin rahatsız ediyor?
Nil Nehri’nin su kaynakları nedeniyle yıllardır sorunlu olan Mısır-Sudan ilişkileri, Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın Sudan ziyareti ve Kızıldeniz’deki Sevakin Adası’nın Türkiye’ye tahsisi nedeniyle iyice gerildi. İngilizceden Türkçeye çevrilmiştir.
2108 yılı Mısır-Sudan ilişkileri için iyi başlamadı. Sudan 4 Ocak’ta Mısır’daki büyükelçisini geri çağırdı. Kararla ilgili ayrıntı vermeyen Sudan Dışişleri Bakanlığı, Büyükelçi Kemaleddin Hasan Ali’nin istişareler için çağrıldığını belirtti. Mısır Dışişleri Bakanlığı ise “uygun adımları” atmak üzere durumu değerlendirdiğini söyledi. Diplomatik kavga, çeşitli konuların Mısır-Sudan ilişkilerinde yıllardır gerilim yarattığı, karmaşık bir bağlamda patlak verdi.
Kahire-Hartum sürtüşmesinde etkili olan önemli faktörlerden biri, Etiyopya’nın Büyük Rönesans Barajı projesi. Mısır bu projeyi su kaynakları açısından büyük bir tehdit olarak görürken Sudan projeyi önemli bir fırsat olarak görüyor.
Kahire, kasım 2017’de konuyla ilgili Etiyopya ve Sudan’la sürdürülen teknik müzakerelerin çöktüğünü resmen açıkladı. Ocak başında ise Cumhurbaşkanı Abdül Fettah El Sisi’nin müzakerelerin Sudan’ı dışlayarak Etiyopya ile Mısır arasında sürmesi için Etiyopya Başbakanı Hailemariam Desalegn’e öneride bulunduğu bildirildi. Mısır bu haberi yalanlarken Nil’in suları Kahire ile Hartum arasında büyük bir anlaşmazlık kaynağı olmaya devam ediyor.
Sudan devlet medyasına göre Mısır, sınırda ihtilaflı bir bölge olan Halayeb üçgeni açıklarına asker ve savaş uçakları gönderdi. Söz konusu sınır anlaşmazlığı yeni bir ihtilaf değil ancak gerilim son dönemde artmış durumda. Körfez’deki monarşilerin Sudan’a daha fazla destek vermesi ve ABD’de Donald Trump yönetiminin bundan önceki üç başkana göre Sudan’a daha yumuşak yaklaşabileceği izlenimi yaratmasıyla kendini güçlenmiş hisseden Hartum, nisan 2017’de Mısır’ın ihtilaflı bölgeden el çekmesini talep etti. Kahire’nin bu talebi reddetmesi Mısır ve Sudan medyasında sert atışmalara neden oldu.
