Ana içeriğe atla

Kaybolmakta olan bir Kürt geleneği: dengbejler

Diyarbakır’da kalan az sayıdaki hikâye anlatıcısı için kurulan Dengbej Evi, dengbej geleneğini canlı tutmaya çalışsa da genç nesiller halkın acılarını anlatmak için popüler kültüre yöneliyor. İngilizceden Türkçeye çevrilmiştir.

A Turkish Kurd plays the citar as smoke rises from the Syrian town of Kobani, as seen from the Mursitpinar crossing on the Turkish-Syrian border in Sanliurfa province October 26, 2014.  REUTERS/Kai Pfaffenbach (TURKEY - Tags: MILITARY CONFLICT POLITICS SOCIETY) - RTR4BMFX
Türkiye-Suriye sınırında Kobani’den yükselen dumanların Mürşitpınar Sınır Kapısı’ndan görünüşü ve saz çalan bir Kürt, 26 Ekim 2014 — REUTERS/Kai Pfaffenbach

DİYARBAKIR, Türkiye — Mehmet İnce oturduğu küçük avluda bir yandan tespihini çevirirken bir yandan mücadele ve keder türküleri söylüyor. Uzun boylu, kısa ve kırlaşmış sakallı İnce (62) türkü söylemeyi 46 yıl önce babasından öğrenmiş. İnce, kaybolmakta olan ve dengbej olarak bilinen geleneği sürdüren az sayıdaki Kürt ozandan biri. Dengbejlerin türküleri Kürt halkının tarihine ışık tutuyor.

İnce kendisi gibi ozanlarla belediyenin 2007’de açtığı Dengbej Evi’nde toplanıyor. Diyarbakır’ın tarihi kesiminde bulunan bu eve giden yüzlerce Kürt burada acı ve zulmün tesellisini arıyor.

İnce Dengbej Evi’nde sigarasını yakarken Al-Monitor’a “Biz aşkın ve savaşın hikâyelerini söylüyoruz. Tarihimizi dilimiz aracılığıyla anlatıyoruz.” diyor.

Türkiye’deki Kürtlerin tarihi uzun zamandır inkâr ediliyor. Kanlı 1980 darbesinin ardından Kürtçe yasaklanmıştı. Ordu ülkede sıkıyönetim ilan ederek binlerce solcu ve Kürt aktivisti hapsetti, öldürdü.

SUBSCRIBER EXCLUSIVE

Continue reading this exclusive analysis

Original reporting and analysis unavailable elsewhere. Subscribe to AL-MONITOR to read this story and access everything we publish