Ana içeriğe atla

İran’ın Orta Asya’ya “köprüsü” var mı?

İran, laik Orta Asya ülkeleriyle ilişkilerinde İslamcı gündemden uzak durmayı sürdürürse ekonomik ve siyasi alanda geniş bir iş birliği potansiyeline sahip. İngilizceden Türkçeye çevrilmiştir.

Iranian President Hassan Rouhani (L) and his Turkmen counterpart Gurbanguly Berdymukhamedov take part in a joint press conference following their meeting in Ashgabat on March 11, 2015. Hassan Rouhani is on his first state visit to Turkmenistan. AFP PHOTO / IGOR SASIN        (Photo credit should read IGOR SASIN/AFP/Getty Images)
İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani (solda) ve Türkmenistanlı mevkidaşı Gurbangulu Berdimuhamedov, Aşkabat’taki görüşmelerinin ardından düzenledikleri ortak basın toplantısında, 11 Mart 2015 — IGOR SASIN/AFP/Getty Images

İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani’nin geçtiğimiz günlerde Türkmenistan’a gerçekleştirdiği ziyaret münferit bir olay olarak görülemez. Ruhani yönetimi, göreve geldiği ağustos 2013’ten bu yana eski Sovyetler Birliği’nin Müslüman cumhuriyetleriyle ilişkileri öncelik olarak ele alıyor. Ekonomik iş birliği ve ticaret potansiyeli düşünüldüğünde Tahran’ın bu yönelimi tümüyle anlaşılır.

Orta Asya devletleri de İran’a büyük ölçüde olumlu yaklaşıyor. Ancak bu yeni ivmenin kalıcı sinerjiye dönüşmesi için Tahran Orta Asya’ya verdiği mesajlarda akıllıca davranmalı. Orta Asya cumhuriyetleri için İran, aşina oldukları bir medeniyeti ve dünya pazarlarına fazlasıyla ihtiyaç duydukları bir köprüyü temsil ediyor. Ancak İran ikili ilişkilere İslamcı ideolojisini karıştırmaya kalkarsa fazlasıyla sakıngan olan laik Orta Asya yönetimleri çok muhtemeldir ki yine geri çekilecek.

Ruhani Aşkabat’ta

Ruhani'nin içine kapalılığıyla tanınan Türkmenistan’a 10-11 Mart’ta gerçekleştirdiği ziyaret İran medyasında geniş yankı buldu. İran Fars Haber Ajansı’nın dikkat çektiği gibi İran’dan Aşkabat’a yapılan bu nadir ziyaretin olası meyveleri Türkmenistan’ı da heyecanlandırdı.

SUBSCRIBER EXCLUSIVE

Continue reading this exclusive analysis

Original reporting and analysis unavailable elsewhere. Subscribe to AL-MONITOR to read this story and access everything we publish