Lübnan'ın Nabzı

Trablusşam: Lübnan’daki ‘küçük Suriye’

By
p
Article Summary
Lübnan, Suriye savaşında tarafsız kalmaya çabalarken Trablusşam kentindeki siyasi gerilim, Suriye’deki hassas dinamiklerin bir aynası gibi.

Kuzey Lübnan’ın başşehri olarak bilinen Trablusşam, Suriye krizinin küçük komşu Lübnan’a ne denli yansıdığını gösteren parlama noktası olarak görülüyor. Lübnan’daki Sünnilerin merkezi sayılan Trablusşam’da güvenlik durumu Suriye’de olayların başlamasından bu yana sürekli kötüleşiyor.

Trablusşam, nüfus yapısıyla adeta küçük bir Suriye’yi andırıyor. Kentte 400 bin Sünni yaşarken, şehir eteklerinde bir tepede kurulu olan Cebel Muhsin semtinde de birkaç bin Alevi yaşıyor. Alevilere Lübnan’ın 18’nci mezhebi deniyor. Baskın bir Sünni çoğunluğa sahip Suriye’deki Aleviler gibi, Trablusşam Alevileri de gerçekten küçük bir azınlık.

Cebel Muhsin sakinleri, Suriye Cumhurbaşkanı Beşar Esad’a bağlılık duyuyor ve Esad’ın resimleri mütevazı evlerinin duvarlarını süslüyor. Trablusşam’ın Sünnileri ise Özgür Suriye Ordusu (ÖSO), Nusra Cephesi ve son zamanlarda da El Kaide ve Irak-Şam İslam Devleti’nin (IŞİD) bayraklarını asıyor.

Suriye krizi paralelinde Trablusşam’da yaşanan ayrışma, Suriye’dekinin kopyası gibi. Son birkaç ayda bu benzerlik en ileri noktasına ulaştı. Cebel Muhsin’in Alevileriyle Trablusşam’ın Sünnilerinin birbirine ateş açılmasıyla başlayan olaylarla birlikte Suriye’deki çatışma, Trablusşam’da da artık fiilen yaşanıyor.

Dahası, Trablusşam’ın Sünni ağırlıklı siyasi iklimi sivil toplumla solcu hareketleri geriletirken, radikal Selefi gruplar üstünlük sağladı. Şehrin Sünni halkına yıllardır önderlik eden geleneksel siyasi liderlerin yerini camilerdeki imamlar aldı. Kısacası, Suriye muhalefetinin belirleyici tüm özellikleri, Trablusşam’daki Sünni cenaha aynen yansıdı.

Cebel Muhsin’in Alevi sakinleri de Suriye’deki Alevi azınlığın kendini hiddetle savunmasına paralel olarak, dini kimliklerini daha radikal bir şekilde ifade edip daha sert savunmaya başladı.

Aynı şekilde, Suriye kırsalındaki muhalefet yanlılarının rejimin kontrolündeki şehirleri kuşatması gibi, Trablusşam’ın kuzey kırsalındaki yoksul Sünni bölgeler de- örneğin Akkar- şehre savaşçılar göndererek Cebel Muhsin’e karşı Sünnilere destek olmaya başladı. Kırsaldan gelen savaşçılar zamanla Trablusşam’da güç kazandı ve Sünni dindaşlarına yardım kisvesi altında defalarca kırmızı çizgileri aşmaya kalktı, kuşatılan Cebel Muhsin’e saldırılar düzenledi. Semtin şu an tek çıkış noktası, Suriye rejiminin Lübnan’daki başlıca Hristiyan destekçilerinden Süleyman Franciye’nin kontrol ettiği bir Hristiyan bölgesine bağlanıyor.

Kısacası, Trablusşam’daki çatışma, Suriye olaylarının Lübnan topraklarına sıçrayışını coğrafi olarak somutlaştırıyor. Suriye’de şiddet sürdükçe Trablusşam’a yansıması da artıyor.

Bu yansımanın ciddiyetini gösteren en son hadise, bir grup radikal Sünni’nin, sadece kendi mahallelerinden geçtikleri için bir grup Cebel Muhsin sakinine ateş açması oldu. Bu olay, Suriye’deki duruma paralel olarak mezhepçi iklimin derinleştiğine işaret ediyor.

Lübnan ordusu, Suriye savaşının bölgesel özelliğini de yansıtan bu mezhepsel gerilime müdahale edip kentte istikrarı sağlayabilecek durumda değil. Zira ordu, radikal Selefi grupları çok fazla sıkıştırırsa Esad’ın Lübnan’daki dostlarını tutuyormuş gibi algılanmaktan korkuyor. Öte yandan, Cebel Muhsin’de katı askeri önlemler uygulamaya kalkarsa Suriye muhalefetinin yandaşlarına boyun eğmekle suçlanmaktan çekiniyor. Bunun da ötesinde ordu, Trablusşam’da şiddete karşı sert tavır alması hâlinde, Lübnan halkındaki mezhepsel ayrışmanın kendi teşkilatına da sirayet etmesinden korkuyor.

Şiddet olaylarının sayısı 18’e ulaşırken Trablusşam’ın durumu, Suriye’de süregiden çatışmanın komşu ülkelerde ne denli tehlikeli etkilere yol açtığını açıkça gösteriyor. Lübnan siyasi çevreleri de kentteki olayların ancak Suriye krizine siyasi çözüm bulunmasıyla dineceğine inanıyor.

Makaleyi okumaya devam etmek için Al-Monitor’a abone olun

  • Güncellenmiş ve ödüllü Lobicilik Yazı Dizisi
  • Özel etkinlikler
  • Özel etkinlikler
  • Geçtiğimiz Haftaya Bakış e-postanıza gelsin
  • Lobbying newsletter delivered weekly
Bu bölümlerde bulundu: tripoli, syrian civil war, syria, sunni, lebanon, christians, bashar al-assad, alawites

Nasser Chararah, Al-Monitor’un Lübnan’ın Nabzı bölümüne katkıda bulunan yazarlardan biridir. Arap dünyasında çıkan bir dizi gazete ve dergide de yazan Chararah, İsrail-Hizbullah ihtilafı üzerine kitaplar kaleme almıştır. Lübnan Araştırma ve Yayın Enstitüsü’nün başkanlığını yürüten Chararah, daha önce Filistin Araştırma Merkezi’nde görev almıştır.

x

The website uses cookies and similar technologies to track browsing behavior for adapting the website to the user, for delivering our services, for market research, and for advertising. Detailed information, including the right to withdraw consent, can be found in our Privacy Policy. To view our Privacy Policy in full, click here. By using our site, you agree to these terms.

Accept