Irak Başbakanı ABD birliklerini ülkede tutmanın yolunu arıyor

Al-Monitor’un Amerikalı ve Iraklı kaynaklardan edindiği bilgilere göre Irak Başbakanı, ABD güçlerinin ülkeden çekilmesini istemiyor. İngilizceden Türkçeye çevrilmiştir.

al-monitor Irak Başbakanı Adil Abdül Mehdi, ABD’nin Bağdat’ta düzenlediği hava saldırısında öldürülen İran Devrim Muhafızları Kudüs Gücü Komutanı Tümgeneral Kasım Süleymani için Bağdat’ta düzenlenen cenaze töreninde, 4 Ocak 2020.  Photo by REUTERS/Thaier al-Sudani.
Jack Detsch

Jack Detsch

@JackDetsch_ALM

İşlenmiş konular

Iran-US tensions

Oca 11, 2020

Irak Başbakanı Adil Abdül Mehdi kamusal açıklamalarında Irak Parlamentosu’nun Amerikan birliklerinin savaş kurbanı ülkeden çekilmesini öngören kararını desteklediğini söylese de konuya vakıf kaynakların Al-Monitor’a aktardığına göre geçici hükümet lideri sessizce ABD birliklerini ülkede tutmanın formülünü arıyor. 

Abdül Mehdi ile ABD Dışişleri Bakanı Mike Pompeo arasında Cuma günü gerçekleşen telefon görüşmesinin ardından Başbakanlık ofisinden yapılan açıklamada Iraklı liderin birliklerin çekilmesini görüşmek üzere ABD’den bir heyet beklediği belirtilmişti. Ancak konuya vakıf bir kaynak Al-Monitor’a Irak Başbakanı’nın bir yandan sayıları yaklaşık 5 bin 200’ü bulan Amerikan birliğinin ülkede kalmasını sağlamak bir yandan da çekilmeyi destekleyen İran destekli milisleri yatıştırmak için orta yol aradığını aktardı.

Trump yönetiminden eski bir üst düzey yetkili de Abdül Mehdi’nin “zevahiri kurtarma” çabası içinde olduğunu belirterek Al-Monitor’a “Aslında bizim ülkeden çıkmamızı istemiyor” dedi. ABD’li yetkiliye göre Irak Başbakanı Amerikan birliklerine ülkeyi terk edin çağrısı yaparak aslında “elindeki tek kozu kullanmaya çalışıyor.”

Abdül Mehdi’nin cuma günü yaptığı bu açıklamaya sert tepki gösteren ABD Dışişleri Bakanlığı, Başbakan’ın birliklerin çekilme talebinin kabul edilmediğini açıkladı. Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Morgan Ortagus “Irak’a herhangi bir heyet gönderilecekse stratejik ortaklığımızı nasıl geliştireceğimizi görüşmek üzere gider, birliklerin çekilmesini görüşmek üzere değil” diye konuştu. 

Al-Monitor’a konuşan yetkiliye göre hükümet karşıtı protestolar nedeniyle kasım ayında istifa eden Mehdi’nin, ABD birliklerine ilişkin angajman kurallarını değiştirerek ülkedeki varlıklarını savaş yerine eğitim amacıyla sınırlaması muhtemel.

Parlamentonun kararı Başbakan’ın ABD birliklerinin 2014’te ülkeye girişine izin veren daveti iptal etmesini gerektiriyor ama Mehdi henüz birliklerin çekilmesine yönelik bir çağrı yapmadı.

Al-Monitor’a konuşan kaynağa göre, Iraklı lider İran destekli milis güçlerine karşı zevahiri kurtarmak için hem ABD’li birliklerin ülkedeki varlığını saklamak hem de İslam Devleti’yle mücadele için destek almayı sürdürmek istiyor. Washington ve Tahran ile dengeli ilişkiler yürüten Abdül Mehdi, Amerika’nın aralık sonunda Kataib Hizbullah üslerine, İran’ın da 8 Ocak’ta ABD birliklerine ev sahipliği yapan Irak üslerine düzenlediği saldırılarda önceden haberdar edilmişti. 

Protestoların başladığı ekim ayından bu yana Irak’ta 500’ü aşkın insan hayatını kaybetmiş durumda ve hem Washington hem de Bağdat kaynakları şimdi Irak’ın kendi başına İD’le mücadele edip edemeyeceğini ve Mehdi’nin Amerikan birliklerini ülkeden çıkarma yetkisine sahip olup olmadığını tartışıyorlar.

Irak Parlamentosu Dış İlişkiler Komisyonu Üyesi Rehan Hanna Eyüb Al-Monitor’a şunları aktarıyor: “Üzerinde büyük bir baskı var. Eldeki tüm veriler, bilgiler Irak’ın ekonomik, mali ve askeri bakımdan İD ve diğer suç örgütleriyle tek başına mücadele edemeyeceğini gösteriyor.”

Kuzey Iraklı parlamentere göre İran’ın Salı günü Amerikan güçlerinin konuşlu olduğu El Esad ve Erbil’deki üslere düzenlediği saldırılar durumu daha da zora soktu.

Bir diğer Iraklı Parlamenter Serkavt Şams ise Al-Monitor’a “Mehdi sadece milisleri yatıştırmaya çalışıyor” diyor. Şams, ABD güçlerinin ülkeden zorla çıkarılma ihtimaline ilişkin ise “Mehdi, ABD bu şekilde çıkarılırsa vahim sonuçlar ortaya çıkacağını biliyor” değerlendirmesini yapıyor.

ABD Savunma Bakanı Mark Esper Çarşamba günü İran’ın saldırılarından sonra Irak Başbakanı ile görüşmediğini belirterek, “Hızlı bir görüşme ayarlamaya çalışıyorduk ama Kongre üyeleriyle görüşmelerdeydim” dedi. Al-Monitor’un edindiği bilgiye göre Mehdi ile görüşmeyi Esper yerine bakanlığın üç numaralı ismi Savunma Politikalarından Sorumlu Müsteşar John Hood gerçekleştirdi.

Esper bu hafta başında yaptığı açıklamada parlamentoda yapılan oylamaya Kürt ve Sünni vekillerin çoğunun katılmadığına işaret ederek bunun, Amerikan güçlerine verilen desteğin göstergesi olduğunu belirtmişti. Bakan Şii vekillerin İran destekli milisler tarafından “canıyla tehdit edildiklerini” ve oylamanın şaibeli olduğunu da eklemişti. 

Iraklı göstericiler Cuma günü yeniden sokakları doldururken, milletvekilleri ve konuya vakıf kaynaklar, Mehdi’nin İran’ın talepleri ile ABD güçlerini ülkede tutma isteği arasında sıkıştığı kanısındalar.

Irak Yükseköğretim Kurulu Başkanı Christine van den Toorn Al-Monitor’a şunları aktarıyor: “Benim hissiyatım, halktan ve siyaset dünyasından hemen herkes ABD’li birliklerin ülkeden ayrılmasına karşı. Bu meseleyi siyasi bir valse dönüştürecekler. Yeniden yapılanmaya gidilecek, bir-iki adım atılacak, İran’ı memnun edecek kaçamak bir yol bulunacak.”

Recommended Articles

Washington SDG’ye ayrılan bütçeyi kısıyor
Jack Detsch | Donald Trump | Şub 20, 2020
Suriye’de Türkiye’ye karşı Kürt cephesi açılır mı?
Fehim Taştekin | İdlib | Şub 10, 2020
Neçirvan Barzani: İran’dan korkmuyoruz ama İran’a saygı duyuyoruz
Amberin Zaman | Kürtler ve Kürdistan | Oca 16, 2020
Irak: ABD güçleri çekilirse Sünniler ayrı bölge mi kuracak?
Omar Sattar | | Oca 21, 2020
İran ABD’ye karşı Rusya ve Türkiye’yi yanına alabilir mi?
Saeid Jafari | Iran-US tensions | Oca 14, 2020

Recent Podcasts

Featured Video