Rusya ve Orta Doğu

Rusya’yla Mısır arasında askeri ilişkiler güçleniyor

By
p
Article Summary
Rusya ve Mısır hava savunma birliklerinin gerçekleştirdiği ortak tatbikat, Rusya’nın Mısır’la askeri işbirliğini artırıma çabasının son yansıması oldu. İngilizceden Türkçeye çevrilmiştir.

Rusya’yla Mısır arasında askeri işbirliği derinleşerek artıyor. Mısır Hava Kuvvetleri’nin Kahire yakınlarındaki taktik eğitim merkezi, 27 Ekim-7 Kasım tarihleri arasında Dostluk Oku-1 adı verilen ortak askeri tatbikata ev sahipliği yaptı. 

Rusya’nın Mısır kulvarında attığı adımlar uzunca bir süredir Mısır’da bir Rus askeri üssünün kurulabileceği iddialarına neden oluyor. Moskova ve Kahire’nin iki yıl önce onayladığı anlaşma taraflara “birbirlerinin hava sahasını ve hava üslerini kullanma imkânı” veriyor. Anlaşma doğrudan askeri üssün kurulmasına işaret etmiyor ama askeri işbirliğini önemli ölçüde artırıyor. 

Rusya ve Mısır 2015 yılından bu yana terörle mücadeleye dönük ortak deniz ve hava tatbikatları düzenliyorlar. En son geçtiğimiz ağustosta Rusya, Belarus ve Mısır’ın paraşütçü birlikleri Rusya’nın Ryazan bölgesinde ortak bir tatbikat gerçekleştirdiler. Dostluk Müdafileri adıyla düzenlenen tatbikatın senaryosu, militanların ele geçirdiği bir hava meydanının kontrole alınmasını içeriyordu. 

Dostluk Oku-1 ise Rus ve Mısır hava savunma birliklerinin ilk ortak tatbikatı oldu. Rusya adına tatbikata Volgograd, Krasnodar, Kuzey Osetya ve Kırım bölgelerinden çeşitli uçaksavar birlikleri katıldı.

İki haftalık bir hazırlık aşamasının ardından senaryoya göre düşmanın yoğun hava saldırıları üzerine karşı saldırıya geçildi. 1 Kasım’da, senaryo gereği askeri geçit sırasında Mısır tanklarını hedef alan düşman helikopterleri, entegre birlikler tarafından imha edildi. Ordunun da vurguladığı gibi Mısır’dan savaş uçakları ve helikopterlerin, Rusya’dan askeri kara araçlarının yer aldığı bu tatbikat, üçüncü bir ülkeyi hedef almıyordu. Yine de bazı Rus gözlemciler, sunumdaki slaytlarda Rusya ve Mısır’ın potansiyel hedefleri arasında Amerikan F-22 Raptor savaş uçaklarının, CH-47 Chinook helikopterlerinin, seyir füzeleri ve lazer güdümlü bombaların yer aldığına dikkat çektiler

Askeri senaryolar her zaman akla yatkın olmak zorunda. Ancak Rusya’nın Buk-M2E, Tor-M2E, Kub, seyyar Igla-S, Şilka-M4 gibi hava savunma füzelerini ve Peçora S-125 karadan havaya sistemlerini Mısır’ın kullanımına sunması, iki ülke arasındaki stratejik ortaklığın karşılıklı menfaatler temelinde geliştirilmesinin en güzel örneği. 

Esasen Rusya’nın amacı, bölgesel çapta daha sağlam bir konum edinmek için bir ittifaklar ağı oluşturmak. Mısır bu bağlamda önemli bir role sahip. Mısır geçmişte de Sovyet askeri tesislerine ev sahipliği yapmıştı. Mevcut jeopolitik koşullarda bu tür tesislere sahip olmak, Rusya’nın Orta Doğu ve Kuzey Afrika’da yeniden boy göstermesinin ön şartlarından biri olarak görülüyor. Dahası Mısır Suriye konusunda Rusya’yla aynı çizgide, Libya’da ise bir nevi Rus menfaatlerinin iletkeni konumunda.

Bu bağlamda, Sina Yarımadası’ndaki terörle mücadele sürerken Mısır güvenlik güçlerinin Rus Ana İstihbarat Başkanlığı’nca eğitildiği haberleri 2016’da kamuoyuna yansımış ve ardından Libya’da Halife Hefter’e Mısır’da konuşlu Rus askeri birimlerinden istihbarat sağlandığı bildirilmişti. 

Mısır ise Rusya’yı askeri uzmanlık açısından güvenilir bir kaynak ve ABD’ye alternatif bir silah tedarikçisi olarak görüyor. Al-Monitor’un daha önce de dikkat çektiği gibi ABD, Mısır ordusunda kullanılan tankların SKD kitlerinin sevkiyatını, Boeing AH-64D Apache helikopterleriyle ilgili hizmetleri siyasi gerekçelerle defalarca askıya aldı.

Dostluk Oku-1 tatbikatı aslında Ocak 2019’da duyurulmuştu. Tatbikatın gerçekleştirildiği tarihler ise sembolik bir şekilde iki önemli olayla kesişti: Rus A321 yolcu uçağının Sina üzerinden geçerken düşürülmesinin yıl dönümü ve İslam Devleti’nin (İD) Mısır’daki kolu olan Sina Vilayeti grubunun İD’in yeni lideri Ebu İbrahim El Haşimi El Kureyşi’ye biat açıklaması yapması. 2015’teki uçak trajedisinden sonra Moskova, Mısır makamları yeterli güvenlik koşullarını sağlayana dek bu ülkeye yönelik sivil hava seferlerini durdurmuştu. Saldırıyı ise İD üstlenmişti. Rus ve Mısır orduları 2015’ten beri düzenli bir şekilde terörle mücadele eğitimleri yapıyor ancak Mısır’daki turistik kentlere yönelik charter seferleri hâlâ başlamış değil. Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile Mısır Cumhurbaşkanı Abdül Fettah El Sisi’nin geçtiğimiz günlerde Rusya-Afrika zirvesinde yaptıkları ikili görüşmeden de bu konuda sonuç çıkmadı. 

Rusya’da oldukça yaygın olan bir görüşe göre Moskova bu konuda bilinçli olarak ayak sürüyor. Kahire ise direkt uçuşların başlaması için can atıyor. Zira Mısır için ciddi bir gelir kaynağı olan turizm sektöründe Ruslar önemli bir kitle teşkil ediyor. Rusya’nın charter sefer yasağını kaldırmakta acele etmemesi farklı nedenlere bağlanabilir. Moskova Mısır’ın güvenlik koşullarını karşılayıp karşılamadığından emin olmak zorunda. Ancak seferleri başlatma konusu, kapalı kapılar arkasında yapılan bir takım pazarlıkların konusu da olabilir. Mısır havayolu şirketlerine SSJ-100 uçak alımıyla ilgili görüşmeler de buna dâhil. 

Bu tip pazarlıklar Rusya ve Mısır’ın kurmakta olduğu ilişkiler sistemiyle uyumsuz sayılmaz. Mısır bir taraftan ABD Başkanı Donald Trump’ın ilan ettiği “Arap NATO’su” projesinden kurtulmaya çalışıyor. Bu girişim, hem ABD’den hem de Suudi Arabistan ve BAE’den mali yardımların azalması anlamına gelebilir. Mısır aynı zamanda bazı Avrupalı silah üreticilerinin muğlak tavrıyla karşı karşıya. Söz konusu üreticiler, yeni bir diktatörlük rejimi olarak gördükleri Kahire yönetiminin silahları bir gün protestoları bastırmak için kullanabileceğini düşünüyor ve Mısır’la askeri sözleşmeler yapmaktan kaçınıyorlar. Öte yandan, ABD’nin Rusya’dan önemli silah alımlarına CAATSA yasası uyarınca yaptırım öngörmesi, Mısır’ın Rusya karşısındaki pazarlık gücünü artırabilir. Su-35 savaş uçaklarının alımı da buna dâhil. Uçakların Mısır’a satışı için sürecin başladığı iddia ediliyor.

Makaleyi okumaya devam etmek için Al-Monitor’a abone olun

  • Güncellenmiş ve ödüllü Lobicilik Yazı Dizisi
  • Arşivlenmiş makaleler
  • Özel etkinlikler
  • Geçtiğimiz Haftaya Bakış e-postanıza gelsin
  • Haftalık lobicilik bülteni
Bu bölümlerde bulundu: Savunma ve güvenlik iş birliği, Rus etkisi

Askeri konularda uzman olan gazeteci Anton Mardasov, Moskova merkezli Yenilikçi Kalkınma Enstitüsü’nde Orta Doğu Çatışmaları Departmanı’nın başkanlığını yürütmektedir. Twitter hesabı: @anton_mardasov

x

The website uses cookies and similar technologies to track browsing behavior for adapting the website to the user, for delivering our services, for market research, and for advertising. Detailed information, including the right to withdraw consent, can be found in our Privacy Policy. To view our Privacy Policy in full, click here. By using our site, you agree to these terms.

Accept