Rusya ve Orta Doğu

Rusya ve Türkiye işbirliğinde momentumu sürdürmeye çalışıyor

By
p
Article Summary
Moskova ve Ankara, S-400 anlaşmasının ardından ticari ve askeri alanda işbirliğini daha ileri taşımayı hedefliyor. İngilizceden Türkçeye çevrilmiştir.

Türkiye’nin Akdeniz kıyısındaki turizm merkezlerinden Antalya’da 16-26 Temmuz tarihleri arasında düzenlenen Türk-Rus Karma Ekonomik Komisyonu toplantısına üç önemli konu damga vurdu. 

Birincisi taraflar ikili işbirliğini artırma ve 100 milyar dolarlık ticaret hacmi hedefine “en kısa sürede” ulaşma konusunda anlaştılar. Türk Ticaret Bakanı Ruhsar Pekcan toplantıda Rus delegasyonuna “ülkelerimiz arasında ciddi bir potansiyel bulunmaktadır ve hükümetlerimiz de iş insanlarımıza her türlü desteği vermeye hazır” diye seslendi.

İki ülke arasındaki ilişkilerin giderek yakınlaştığını vurgulayan Pekcan, dünya pazarlarındaki küçülmeye rağmen Türkiye’nin Rusya ile ticaretinin arttığını söyledi. Rusya’nın enerji kaynaklarıyla dünyanın sayılı ekonomileri arasında bulunduğunu belirten Pekcan, “ülkelerimiz birbirini tamamlayan niteliktedir” diye konuştu.

Rus Enerji Bakanı Alexander Novak da şu açıklamayı yaptı: “Liderlerimizin ticaret hacmini 100 milyar dolara çıkarmak gibi iddialı bir hedefi var. Tarım, inşaat, metal ve enerji gibi geleneksel sanayilerin yanı sıra uzay teknolojileri, ilaç, dijital teknoloji gibi alanlar bu kapsamda avantajlı.”

İki ülke arasındaki ticaret hacmi 2018’de bir önceki yıla oranla yüzde 18 yükselerek 25.5 milyar dolara ulaştı. Rus-Türk İş Konseyi Başkanı Ahmet Palankoev Rus şirketlerinin Türkiye’ye ilgisini artırmak için online bir platform kurulacağını söyledi. 

Antalya’daki toplantının gündemindeki bir diğer konu da enerji alanında işbirliğiydi. Taraflar iki ülkenin ortak mega projeleri Akkuyu Nükleer ve Türk Akımı’nın yanı sıra Akdeniz’de de olası işbirliği olanaklarını ele aldı. Novak konuya ilişkin şöyle konuştu: “Rus şirketler Akdeniz’de başarılı enerji projeleri üstlendiler. Örneğin Rosneft Mısır’ın Zohr sahasında faaliyet gösteriyor. Ticari açıdan tarafların menfaatlerine uygun bir proje olursa Rus şirketler Doğu Akdeniz’de Türkiye’yle de işbirliği yapabilirler.”

Ankara hâlihazırda Doğu Akdeniz’deki doğalgaz arama faaliyetleri nedeniyle Avrupa Birliği, Kıbrıs ve Yunanistan ile çatışma halinde. AB Türkiye’nin arama faaliyetlerinin kanuna aykırı olduğunu söylüyor. Gerginlik, Kıbrıs açıklarındaki doğalgaz rezervlerinin keşfiyle alevlenmişti.

Toplantının bir diğer gündem maddesi ise askeri işbirliğinin artırılması oldu. Moskova ve Ankara askeri helikopter ve Sukhoi Superjet 100 ile MC-21 uçaklarının ortak üretimine yönelik projeler üzerinde duruyor. Novak toplantının ardından Rus basınına yaptığı açıklamada “Ortak bir helikopter projesini değerlendiriyoruz. İleride havacılık sanayine, Sukhoi Superjet 100 ile MC-21 uçaklarının ortak üretim ve teslimine odaklanacağız” dedi.

Askeri alanda işbirliğini artırmaya yönelik görüşmeler, Türkiye’nin Rusya’dan aldığı S-400 savunma sistemi nedeniyle geleneksel müttefiki ABD ile gerilimin arttığı bir ortamda gerçekleşiyor. ABD’li yetkililer geçen hafta Türkiye’nin F-35 programından çıkarıldığını açıkladılar. Türk Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan buna cevaben 26 Temmuz’da ABD’nin Türkiye’ye F-35 satmaması durumunda savaş uçağı almak için başka ülkelere başvuracaklarını söyledi.

Karma Ekonomik Komisyonu’nun 25 Temmuz’daki toplantısından bir gün önce Rus Devlet Başkanı Vladimir Putin, Türkiye’ye uygulanan yaptırımlardan bazılarını kaldıran bir kararname imzaladı. “Türkiye Cumhuriyeti’ne Uygulanan Bazı Ekonomik Tedbirlerin Kaldırılması” başlığını taşıyan kararname kapsamında hizmet ve hususi pasaport sahibi Türk vatandaşlarının Rusya’ya vizesiz seyahatine yeniden izin verildi. Ancak umuma mahsus pasaport sahipleri için vize uygulaması devam ediyor.

Malezya Başbakanı ile düzenlenen ortak basın toplantısında Rusya’nın kararını memnuniyetle karşıladıklarını söyleyen Erdoğan da "Vizesiz seyehat uzun zamandır aramızdaki diyaloğun, bu tür konulardaki sıcak ilişkilerin bir neticesidir" dedi.

Türk vatandaşlarına yönelik vize uygulaması Türkiye’nin bir Rus savaş uçağını düşürmesinin ardından 2016 başlarında uygulanan yaptırım paketi ile getirilmişti. Yaptırımlar kapsamında Rusya’dan Türkiye’ye tarifesiz uçuşlar iptal edilmiş, pek çok meyve-sebzenin ithalatı durdurulmuştu. Ayrıca bazı Türk kuruluşları ve işletmelerinin Rusya’daki faaliyetlerine kısıtlama getirilmiş ve Rus şirketlerinin Türk çalışan işe almaları yasaklanmıştı. Hükümet seyahat acentelerine de Türkiye’ye tatil paketi satmamalarını “tavsiye” etmişti. Geçmişte 30 günü aşmayan ziyaretler için ülkeye vizesiz giriş yapabilen Türk vatandaşları, 1 Ocak 2016’dan bu yana vize uygulamasına tabiler.

Putin’in kararı Rus parlamenterler ve bazı uzmanlar tarafından da memnuniyetle karşılandı. Parlamentonun Uluslararası İlişkiler Komisyonu Başkan Yardımcısı Vladimir Dzhabarov “Bu karar, ABD’nin on yıllar süren yaptırımlarının aksine, Rusya’nın yabancı ortaklarıyla ilişkilerinde daima esnek bir yaklaşım sergilediğinin kanıtıdır. Ankara da Moskova’nın güvenilir bir ortağı olduğunu kanıtlamıştır” diye konuştu.

Türkiye ile ilişkiler uzmanı Victor Nadein-Raevsky de Türk-Rus ilişkilerinin 2015’teki uçak krizini tamamen atlattığını kaydetti. Rus Siyaset Bilimleri Akademisi’ne bağlı Dünya Ekonomisi ve Uluslararası İlişkiler Enstitüsü’nün kıdemli araştırmacılarından Nadein-Raevsky “Tarım lokomotif. Bizim tarım alanında sadece tüketici olduğumuzu düşünmek yanlış.” dedi. Rusya’nın Türkiye’ye tarım ihracatının, bilhassa da buğdayın her zaman önemli bir kalem olduğunu vurgulayan akademisyen, Türkiye’nin Mısır’dan sonra Rus buğdayının en büyük ikinci tüketicisi olduğunu vurguladı. Türkiye’nin doğal gazının yüzde 60’ını ve petrolünün önemli bir bölümünü Rusya’dan aldığını hatırlatan Nadein-Raevsky, “tüm bunlar iki ülke arasındaki ticareti güçlendiren önemli etkenler” diye konuştu.

Makaleyi okumaya devam etmek için Al-Monitor’a abone olun

  • Güncellenmiş ve ödüllü Lobicilik Yazı Dizisi
  • Arşivlenmiş makaleler
  • Özel etkinlikler
  • Geçtiğimiz Haftaya Bakış e-postanıza gelsin
  • Haftalık lobicilik bülteni
Bu bölümlerde bulundu: us-russian relations, russian economy, turkish economy, trade, bilateral relations, turkey-russia relations

Rus gazeteci Yekaterina Chulkovskaya, Orta Doğu’yu ve Rusya’nın Müslüman bölgelerindeki siyasi ve toplumsal konuları izlemektedir. Forbes Rusya dergisinde köşe yazarı olan ve Meduza haber sitesine serbest yazar olarak katkıda bulunan Chulkovskaya, daha önce “Russia Beyond the Hеadlines” isimli haber kuruluşunun Türkçe yayınlarının editörlüğünü yapmıştır. Moskova Devlet Diplomasi Enstitüsü’nden uluslararası ilişkiler alanında yüksek lisans derecesine sahiptir.

 
NEVER MISS
ANOTHER STORY
Haber bültenimize üye olun
x

The website uses cookies and similar technologies to track browsing behavior for adapting the website to the user, for delivering our services, for market research, and for advertising. Detailed information, including the right to withdraw consent, can be found in our Privacy Policy. To view our Privacy Policy in full, click here. By using our site, you agree to these terms.

Accept