ABD Esad’a yönelik yeni baskı kampanyasına hazırlanıyor

By
p
Article Summary
ABD Dışişleri Bakanlığı, Kongre tarafından görevlendirilen çalışma grubunun son tavsiyeleri doğrultusunda Şam’ı siyasi tavizler vermeye zorlayabileceğine inanıyor. İngilizceden Türkçeye çevrilmiştir.

ABD Dışişleri Bakanlığı’ndan kıdemli bir yetkilinin Al-Monitor’a verdiği bilgiye göre Trump yönetimi önümüzdeki aylarda Suriye üzerinde siyasi ve ekonomik baskıyı artırarak Beşar Esad yönetimini “gerçekleri görmeye” ve durmuş olan BM destekli barış sürecinde “taviz vermeye” zorlamayı planlıyor. 

Kongre tarafından iki partinin inisiyatifiyle görevlendirilen Suriye Çalışma Grubu da geçtiğimiz günlerde Kongre üyelerine benzer tavsiyelerde bulunmuştu. Uzmanlardan ve eski politika yapıcılarından oluşan çalışma grubu, baskı yapma yönündeki tavsiyelerine rağmen başarı şansının düşük olduğunu üstü kapalı olarak kabul etmişti.

Çalışma grubunun Politico haber sitesi tarafından ele geçirilen ara raporunda “Esad uzlaşmaya yanaşmıyor ve Suriye topraklarının tamamını geri alma niyetinde” ifadesi yer alıyor. Raporda daha sonra tavsiyeler sıralanıyor. Bunlardan biri “Yaptırımlar, diplomatik baskı ve yeniden inşa için yardım vermeme gibi yollardan Esad rejimini tecrit etmeye devam etmek” şeklinde ifade ediliyor.

ABD’nin baskı kampanyası, Esad güçlerinin isyancıların elindeki son vilayet olan İdlib’e yönelik taarruzlarını artırdığı bir dönemde gündeme geliyor. İdlib’in büyük bölümü El Kaide’den kopan Heyet Tahrir El Şam örgütünün kontrolünde. Suriye’nin siyasi geleceğine ilişkin müzakerelere ise Rusya, İran ve Türkiye yön veriyorlar. BM Güvenlik Konseyi’nin 2254 sayılı kararıyla başlatılan ve ABD’nin de desteklediği barış süreci ise büyük ölçüde etkisizleşmiş durumda.

Dışişleri Bakanı Mike Pompeo Rus mevkidaşı Sergey Lavrov’la bu hafta yaptığı görüşmede BM kararını “eksiksiz uygulama” gereğini vurguladı. Al-Monitor’a konuşan kıdemli yetkiliye göre Washington’ın hedefi, Esad’ı ve müttefiklerini 2254 sayılı karar doğrultusunda “siyasi geçiş sürecine ciddi şekilde angaje olmaya” zorlamak.

Kimyasal silah kullanımına karşı Esad güçlerini yeniden uyardıklarını da belirten yetkili, İdlib operasyonunda yer alan güçleri “savaştaki en vahim suçları işleyen kötü aktörler” olarak tanımladı.

Suriye Çalışma Grubu’nun raporuna göre yönetim, kimyasal saldırılara ya da “sivilleri ayrım gözetmeksizin hedef alan” başka eylemlere “ABD ve Avrupa tarafından süratle askeri yanıt verileceğini” ortaya koymalı.

Suriye’deki ABD askerlerine gelince, raporun tavsiyeleri ile yönetimin tutumu arasında bariz bir farklılık var.

Trump’ın çekilme planının son haline göre Suriye’de 400 Amerikan askeri kalana kadar birkaç ayda bir asker çekilecek. 400 askerden 200’ü, Trump yönetiminin Suriye’nin kuzeydoğusunda uluslararası denetim altında ve Türkiye’nin de katılımıyla oluşturmak istediği güvenli bölgede olacak. Geri kalan 200 asker ise İran nüfuzuna karşı güneydoğudaki El Tanf’ta kalacak.

Çalışma grubunun raporunda ise şu tespit yer alıyor: “ABD’nin duyurduğu çekilme (…) ABD’nin Suriye’ye yönelik taahhüdünü baltalarken, ABD’nin ortakları ve bölgesel müttefikleri arasında Esad rejimiyle ayrı anlaşmalar yapma ya da ilişkileri normalleştirme eğilimini güçlendirecek.”

Rapora göre ABD’nin politikası “Arap yönetimlerini Esad’la yeniden ilişki kurmaktan güçlü bir şekilde caydırma”lı. Zira Esad’ın tecrit edilmesi zaman içinde “Rusya’nın ve Suriye’deki yerel aktörlerin uzlaşma isteğini artırabilir.”

Raporda ayrıca yönetimin üstünü çizdiği istikrar yardımlarının yeniden devreye sokulması tavsiye ediliyor.

Senato Dış İlişkiler Komitesi’nin en kıdemli Demokrat üyesi Bob Menendez’e göre Trump yönetiminin politikaları ABD’nin Esad’a kafa tutma kabiliyetini zayıflatıyor. Al-Monitor’a konuşan Menendez, “Yönetim bu politikadan giderek uzaklaşıyor. Suriye’nin geleceğini, bizim de menfaatlerimizi Rusya’ya devrederek çok büyük bir hata yapıyor” dedi. Menendez’e göre rapordaki tavsiyelere uymak sonuç verebilir.

Rapordaki önerileri Esad karşıtı aktivistler de olumlu karşılıyor. Özgür Suriye İçin Amerikalılar isimli sivil toplum örgütünün politika stratejisti Jameson Cunningham Al-Monitor’a şöyle konuştu: “İdlib’de son dönemde hastanelere, okullara, diğer sivil hedeflere yönelik saldırıların artması, Esad’ın ülkeyi geri almak için her yola başvuracağını, önüne çıkan herkesi yok edeceğini gösteriyor. Bu ön rapor ABD’nin Esad’ı masaya oturtmak için baskı çabalarını artırması gerektiğini ortaya koyuyor.”

Suriye Çalışma Grubu, Kongre’yi Irak ve Türkiye’ye yeni atanan büyükelçileri onaylamaya ve Esad ile destekçilerine yaptırım getiren Suriye Sivilleri Koruma Yasası’nı geçirmeye de çağırıyor. Temsilciler Meclisi yasa tasarısını ocak ayında oy birliğiyle kabul etmiş, Senato Dış İlişkiler Komitesi Başkanı James Risch de kısa sürede gündeme alacağını söylemişti.

Son olarak, rapor Trump yönetiminin politikalarından önemli bir konuda daha ayrılıyor: Mülteciler. Raporda, en çok mülteciyi alan ülkelerin desteklenmesi, ayrıca dünyadaki Suriyeli sığınmacıların yüzde 0.1’ine tekabül eden 5 bin 600 Suriyeli sığınmacının 2020’de ABD’ye yerleştirilmesi ve böylece “hem Avrupalı müttefiklere hem de mültecilere ev sahipliği yapan bölgesel ülkelere önemli bir mesaj verilmesi” öneriliyor.

Trump’ın, beşi ağırlıkla Müslüman olan yedi ülkenin vatandaşlarına getirdiği yasak kapsamında Suriyeliler ABD’ye giremiyor. Yönetimin 2019 için belirlediği 30 bin kişilik mülteci kotası da tarihinin en düşük seviyesinde.

Bu haber Andrew Parasiliti’nin katkısıyla hazırlanmıştır.

Makaleyi okumaya devam etmek için Al-Monitor’a abone olun

  • Güncellenmiş ve ödüllü Lobicilik Yazı Dizisi
  • Arşivlenmiş makaleler
  • Özel etkinlikler
  • Geçtiğimiz Haftaya Bakış e-postanıza gelsin
  • Haftalık lobicilik bülteni
Bu bölümlerde bulundu: refugees, hayat tahrir al-sham, idlib, congress, sanctions, bashar al-assad, un resolution, us policy on syria

Bryant Harris is Al-Monitor's congressional correspondent. He was previously the White House assistant correspondent for Yomiuri Shimbun, Japan's largest newspaper. He has also written for Foreign Policy, Al Jazeera English and IPS News. Prior to his stint in DC, he spent two years as a US Peace Corps volunteer in Morocco. On Twitter: @brykharris_ALM, Email: bharris@al-monitor.com.

x

The website uses cookies and similar technologies to track browsing behavior for adapting the website to the user, for delivering our services, for market research, and for advertising. Detailed information, including the right to withdraw consent, can be found in our Privacy Policy. To view our Privacy Policy in full, click here. By using our site, you agree to these terms.

Accept