Irak'ın Nabzı

Ninova’daki valilik seçimleri Bağdat’taki Sünnileri böldü

By
p
Article Summary
Ninova Valiliği’ne Şiilerin öncülüğündeki Halk Seferberlik Birlikleri’ne yakın bir ismin seçilmesi Sünni kesimlerden tepki çekiyor. İngilizceden Türkçeye çevrilmiştir.

BAĞDAT — Ninova vilayetindeki tartışmalı valilik seçimleri Irak Parlamentosu’ndaki bölünmeleri derinleştirerek parlamentonun en geniş Sünni bloğunda kopuşlara ve önemli devlet makamlarında değişim taleplerine yol açtı.

Ninova yerel meclisinin 39 üyesinden 28’i 13 Mayıs’ta yapılan valilik seçiminde Mansur Marid’e oy verdi. Musul’da aşırı yük nedeniyle mart ayında yaşanan, yaklaşık 100 kişinin ölümüne yol açan feribot kazasının ardından Vali Nevfel Hamadi --diğer adıyla Nofel El Akub-- görevden alınmıştı.

Marid, çoğunluğu Şiilerden oluşan Halk Seferberlik Birlikleri’nin (HSB) başındaki isim Falih El Feyyad’ın liderliğindeki Ata Partisi’ne mensup. Yeni vali Şiiler ile Mesud Barzani liderliğindeki Kürdistan Demokratik Partisi (KDP) arasında yapılan uzun müzakerelerin neticesinde seçildi. Iraklı Kürt toplumunun çoğunluğu Sünni ve taraflar uzun müzakerelerin ardından vali yardımcısının da bir Kürt olmasında anlaştı. Vali yardımcılığına Sirvan Muhammed seçildi.

Cemal El Kerbuli liderliğindeki, Halbusi ve El Hal partilerini de kapsayan siyasi blok valilik için Ninova yerel meclisinden Hüsam El Abbar’ı destekliyordu. Arap Projesi, Kamis El Kancar ve Ahmet El Cuburi liderliğindeki Milli Eksen İttifakı ise Marid’e destek verdi.

Çoğunluğu Sünni partilerden oluşan Milli Eksen İttifakı şimdi Irak Meclis Başkanı Muhammed El Halbusi’yi devirmeye çalışıyor. İttifakın bu yöndeki çabaları bu hafta sekteye uğramış olsa da ittifak içindeki siyasi parti liderleri yeni bir meclis başkanının seçilmesi için Halbusi’nin ittifakla ilişkisinin kesildiğini ve yerine daha dengeli ve istikrarlı bir lidere ihtiyaç olduğunu açıkladılar. Bağdat Post gazetesi de ismi açıklanmayan kaynaklara dayandırdığı haberinde Halbusi’nin muhalifleri tarafından yeterince yetkin bulunmadığını yazdı.

Milli Eksen İttifakı ile yollarının ayrıldığını 13 Mayıs’ta açıklayan Halbusi ise Sünni bloğundan 32 milletvekili ile Iraklı Güçler İttifakı isimli yeni bir grup kuracağını duyurdu. Halbusi, Yolsuzlukla Mücadele Yüksek Kurulu’nu da Marid’in birinci çıktığı seçimlerdeki yolsuzluk iddialarını araştırmaya çağırdı.

Iraklı Güçler İttifakı’nın bir diğer üyesi olan Milletvekili Raid El Dahlaki mevcut durumun Hadi El Amiri’nin liderliğindeki Kuruluş İttifakı’ndan bir kopuş anlamına gelmeyeceğini vurguladı. Anayasa’ya uygun olarak başbakanı belirlemek için kurulan bu grup, aynı zamanda parlamentonun en büyük bloğunu oluşturuyor.

Dahlaki Al-Monitor’a şunları söyledi: “Iraklı Güçler İttifakı, İslam Devleti’nden kurtarılan vilayetleri temsil eden en büyük blok ve Halbusi’nin meclis başkanlığından azledilmesi söz konusu değil.” Dahlaki Ninova seçimlerine ilişkin yolsuzluk iddialarının yargı tarafından araştırılması gerektiğini de ekledi.

Parlamentodaki Sünni ittifakının bölünmesi doğal olarak Bağdat’taki diğer ittifakları da etkiliyor, bilhassa da Şiileri. Halbusi’nin Iraklı Güçler İttifakı Mukteda El Sadr liderliğindeki Yeniden İmar ve Reform İttifakı’na yakın görünüyor. Sadr da Ninova’daki seçim sonuçlarını reddederek, 13 Mayıs’ta vilayetin tüm yerel yönetiminin azledilmesini istedi. Sadr, yerel yönetim makamlarını ele geçirmek için perde arkasında dönen dolapların savaş kurbanı Ninova’da yaşayan halkın refahı için ortaya koyulan çabaları baltaladığını söyledi. Bu sözlerin adresi Ata ve KDP arasında varılan mutabakattı.

Eski Ninova Milletvekili Abdurrahman El Luzi’ye göre bu mutabakatın bedeli Peşmerge güçlerinin petrol zengini Kerkük’e geri dönüşü olacak ve ihtilaflı kentin idaresinde güç mücadelesi sürecek. Arap ve Türkmenlerin de hak talep ettiği kent yönetiminde iki büyük Kürt partisi olan KDP ve Kürdistan Yurtseverler Birliği (KYB) arasında da anlaşmazlık var.

Ninova yerel meclisinin KYB’li temsilcilerinden Klavis Ali Nas News isimli haber sitesine şunları söyledi: “KDP tüm siyasi mutabakatları çiğneyerek Vali Yardımcılığı makamını kendisi aldı, bu KYB’ye ait bir pozisyondu.”

Ninova Milletvekili Hanin El Kado ise Al-Monitor’a şunları aktardı: “Ninova’da çetrefilli bir durum söz konusu. İhtilaf çözülmezse ve Cumhurbaşkanı seçim sonuçlarına karşı çıkan partilerin itirazını kabul edip yeni valiyi onaylamayı reddederse kentteki güvenlik durumu kötüye gidecek.” Kado böyle bir durumda terör hücrelerinin hortlayacağını ve yerel yönetimin tamamen geri plana itilerek İD’in dönüşünü engellemek için askeri bir olağanüstü yönetime gidileceğini hatırlattı.

Ninova halen İD saldırılarının hedefinde. Son olarak 18 Mayıs’ta Musul’un batısındaki bazı köyler saldırıya uğradı. HSB dört kişinin ölümüne ve yıkıma yol açan saldırılardaki güvenlik ihmalinden Musul Harekât Merkezi’ni sorumlu tuttu.

Ninova’ya ilave birlik sevk eden HSB, kentin güvenliği için yeni bir plan açıkladı. Hareket Musul’un batısından çekildiği iddialarını da yalanladı. Başbakan Yardımcısı Salih El Mutlak da dahil bir dizi yetkili HSB’yi bu bölgeden çekilmeye çağırmıştı.

Vilayetin görevden alınmış bir diğer eski valisi Esil El Nuceyfi ise HSB’nin askeri varlığı ve valiliğe HSB liderlerine yakın bir ismin seçilmesi üzerine Russia Today’e şu açıklamayı yaptı: “İran Musul’a tamamen nüfuz etmiş durumda.” Eski Meclis Başkanı Usame El Nuceyfi de Irak El Şarkiye gazetesine Ninova’nın artık tümüyle İran kontrolü altına girdiğini söyleyerek “Musul’un Arap kimliğini savunmaya devam edeceğiz” dedi.

Sünniler arasındaki bu bölünme Nuceyfi’nin bloğu (Reform İttifakı) ile Halbusi ve Karboli’nin İnşa İttifakı arasında yeni bir parlamento ittifakının ya da mutabakatının önünü açabilir.

Bu, hâlen tam olarak netleşmeyen merkezi hükümetteki dengeleri değiştirebilir ve hükümette Sadr bloğu ile Reform İttifakı lehine bir değişikliğe neden olabilir. Sadr hükümette değişiklik yapmak istediğini defalarca dile getirdi.

Makaleyi okumaya devam etmek için Al-Monitor’a abone olun

  • Güncellenmiş ve ödüllü Lobicilik Yazı Dizisi
  • Arşivlenmiş makaleler
  • Özel etkinlikler
  • Geçtiğimiz Haftaya Bakış e-postanıza gelsin
  • Haftalık lobicilik bülteni
Bu bölümlerde bulundu: Irak seçimleri

Iraklı gazeteci yazar Omar Sattar siyasi konulara odaklanıyor. Siyaset bilimi mezunu olan Sattar, Irak ve Arap dünyasının çeşitli medya kuruluşlarında çalışmıştır.

 
x

The website uses cookies and similar technologies to track browsing behavior for adapting the website to the user, for delivering our services, for market research, and for advertising. Detailed information, including the right to withdraw consent, can be found in our Privacy Policy. To view our Privacy Policy in full, click here. By using our site, you agree to these terms.

Accept