Irak'ın Nabzı

Peşmerge Musul yolunda ilerliyor

By
p
Article Summary
Musul’un güneydoğusunda İslam Devleti’ne karşı iki gün boyunca süren büyük taarruzda Peşmerge güçleri dokuz köyü geri aldı, 140 İD militanını öldürdü. İngilizceden Türkçeye çevrilmiştir.

MANGUBA KÖYÜ, Irak — 29 Mayıs sabahı bir ambulans siren çalarak Hazır Cephesi’nden çıkarken üç başka ambulans da hızla son kontrol noktasından geçiyordu. Birkaç saat önce, sabah beşte bölgede askeri bir operasyon başlamıştı. Irak’ın kuzeybatısında yer alan Musul’u kurtarma harekâtı kapsamında başlayan bu taarruz ertesi gün de devam edecekti. Cepheler arasında mekik dokuyan kamyonların üstü ışık yansıtıcı malzemeyle kaplanmıştı. Bu önlem, ABD öncülüğündeki koalisyon uçaklarının onları İslam Devleti’nin (İD) araçlarından ayırt etmesi içindi.

Yakınlardaki bir üstte Al-Monitor’a açıklama yapan Hazır Cephesi’nin komutan yardımcısı General Şeyh Ato Zebari, harekâta yaklaşık 6 bin Peşmerge ile seçkin Zerevani birliklerinin katıldığını söyledi. General Dedevan Hurşit Tevfik de Kürdistan Bölgesel Yönetimi’nin (KBY) başkenti Erbil’in batısında süren operasyonun İD’i Gever’le Erbil’in daha da uzağına iteceğini, böylelikle hâlen İD kontrolünde bulunan Irak’ın ikinci büyük kenti Musul’a ilerlemeye çalışan güçlere hareket alanı sağlayacağını belirtti.

İki gün süren harekât, kasımda Sincar’ı kurtaran operasyondan bu yana Peşmerge’nin katıldığı en büyük harekâttı. Zebari, ilk hedeflerinin bazı köylerin geri alınması olduğunu söyledi. Bunlar haziran 2014’te İD tarafından ele geçirilen, Kakai ve Şabak azınlıklarının yanı sıra başka Kürt topluluklarıyla Hristiyanların yaşadığı köyler. Hasan Şami köyüyle Vardak arasındaki bu alan yaklaşık 22 kilometre uzunluğunda. İD 2014 yazında Musul ve çevresini ele geçirmeden önce bu topraklar KBY ile merkezi Irak hükümeti arasında ihtilaf konusuydu.

Zebari amaçlarını şöyle anlattı: “Taarruz neticesinde Hazır Nehri’nin iki yakasında da kontrol sağlanmalı ve Musul’un uzun zamandır beklenen kurtuluşu için yeni safhalara zemin hazırlanmalı. Kanada, Fransa, İngiltere ve ABD uçaklarının desteği harekâtta son derece önemli bir rol oynuyor. En büyük sorun ise el yapımı patlayıcılar ve intihar bombacıları.” Tevfik de İD’in son dönemde çok sayıda motosikletli intihar eylemcisi kullandığını ve bunun başkentin çevresi için ciddi tehlike oluşturduğunu belirtti.

Zebari köylerde sivil kalıp kalmadığına ilişkin bir soruyu da şöyle yanıtladı: “Halkın tamamı Şabak, Kakai ve Kürt olduğu için İD 2014’te bu köyleri ele geçirdiğinde hepsi buraları terk etti. Şimdi KBY’de yerinden edilmiş kişiler olarak bulunuyorlar.”

Manguba köyünün hemen dışında, cephe hattına yakın, yüksek bir noktada ise Kürdistan Demokrat Partisi’ne mensup silahlı gönüllüler, üzerlerinde arazinin rengine uyan geleneksel, bol giysilerle etrafı kolaçan ediyor; top atışlarıyla yükselen dumanları, çorak arazinin alev almasını izliyordu.

Elinde Rus yapımı tabanca, başında siyah-beyaz kefiye olan 62 yaşındaki bir adam kendisini Tel Asvad ve o sabah ele geçirilen ilk köylerden biri olan Maguba’daki KDP mensuplarından biri olarak tanıttı. Yanındakilerle birlikte çatışmaya katılma izni alamadıklarını anlattı ve ekledi: “Eğitimsiz savaşçılar ancak kargaşa yaratıyor.” Bu, geçmiş çatışmalardan edinilen bir ders. Ancak savaşmaya istekli silahlı gönüllüler yine de orada duruyor ve birkaç kilometre öteden yükselen dumanları heyecanla izliyorlardı.

İD’in elinde olan, yakınlardaki Bartala köyünün KDP teşkilatında yer alan Ali Milham ise Al-Monitor'a hâlen Musul'da bulunan bazı kişilerle irtibat hâlinde olduğunu belirtti. Yaptığı telefon görüşmelerinden sonra da pek çok insanın şehirden kaçmaya çalıştığını ve Suriye’nin Kürt bölgelerine yöneldiğini aktardı.

Üssün yakınlarındaki gözetleme noktasına bir aracın üzerine monte edilmiş Grad tipi roketatar yerleştirtilmişti. Subaylar, cumhurbaşkanına imar konularında danışmanlık yapan bir yetkili ve bazı yerel liderler operasyonu buradan izliyordu.

Çavuş Rebvar Hüseyin Al-Monitor’a o sabah bu noktadan üç Grad füzesi fırlatıldığını söyledi. İlk hedef yaklaşık altı kilometre ötedeki Zarakhatun köyüymüş. Amaç ise karmaşa yaratarak Peşmerge’nin köye girmesini sağlamak.

Üssün içinde ise kum rengi postallarına kan bulaşmış bir subay, harekâtta ilk kaybın Müftü köyü yolunda ölen Korgeneral Rezgar olduğu bilgisini verdi. Sarsılmış görünen Tümgeneral Muhsin Raşit arkadaşını Al-Monitor’a şöyle anlattı: “O herhangi bir Peşmerge değildi. Benim gibi bir tıp doktoruydu. Mülteci olarak Çek Cumhuriyeti’nde tıp okumuştu. Buraya Peşmerge olarak savaşmak için dönmüştü. 100 metre gerisindeydim, onu hayata döndürmeye çalıştım ama başarılı olamadım.”

Hazır’da bölge komutanı olan Arif Tayfar ise daha sakindi: “Bu bir savaş, adamlarımızı kaybetmememiz doğal.”

O esnada odada bulunan bir diğer subay ise “İD’in elindeki malzemelere hayret ettik. Bunca şeyi nereden buldular merak ediyoruz.” dedi. Can kayıplarının geçmişteki operasyonlara nazaran az olduğunu söyleyen subay, bunu uluslararası koalisyonun hava saldırıları ve Peşmerge’nin son aylarda aldığı eğitime borçlu olduklarını ekledi.

Harekât sırasında ABD’li bir danışmanın da hafif şekilde yaralandığı söylense de bu bilgi Al-Monitor tarafından teyit edilemedi. Ancak ABD ordusu 31 Mayıs’ta olayın tam olarak nerede ve nasıl gerçekleştiğini belirtmeden Kuzey Irak’ta Erbil yakınlarında bir ABD askerinin yaralandığını açıkladı.

Üstte yeni gelişmeleri telefonla öğrenen kıdemli subayların bir gözü de televizyonda, Kürdistan 24 kanalındaydı. 30 Mayıs’ta tamamlanan harekâtta dokuz köyün kurtarıldığı ve 140 düşman savaşçının öldürüldüğü açıklandı. Harekâtta dört Peşmerge öldü, 34 Peşmerge de yaralandı. İD 31 Mayıs’ta, sabaha karşı saat 3’te başlattığı bir saldırıyla kaybettiği toprakları geri almayı denedi ama başaramadı.

Yetkililerin Al-Monitor’a verdiği bilgilere göre Peşmerge’nin Musul istikametinde yapacağı ikinci hamle Musul güzergâhı üzerindeki Hristiyan köyleri olacak.

Bu arada güneyde başlayan bir başka operasyonda ise uluslararası hava desteği ve Şii milislerin eşliğinde ilerleyen Irak hükümet güçleri İD’in Musul’dan altı ay önce ele geçirdiği ülkenin dördüncü büyük kenti Felluce’yi geri almak için taarruza geçti. Irak’taki operasyonlar sürerken sınırın öte tarafındaki Suriye’de de ABD destekli Kürt ağırlıklı koalisyon İD’in fiili başkenti Rakka’yı geri almak için bastırıyor.

Makaleyi okumaya devam etmek için Al-Monitor’a abone olun

  • Güncellenmiş ve ödüllü Lobicilik Yazı Dizisi
  • Arşivlenmiş makaleler
  • Özel etkinlikler
  • Geçtiğimiz Haftaya Bakış e-postanıza gelsin
  • Haftalık lobicilik bülteni
Bu bölümlerde bulundu: sinjar, peshmerga, ninevah, mosul, krg, is, fallujah, airstrikes

Shelly Kittleson  Orta Doğu ve Afganistan uzmanı bir gazetecidir, çalışmaları ABD ve İtalya ve pek çok uluslararası basın kuruluşunda yayımlanmıştır. 

 

x

The website uses cookies and similar technologies to track browsing behavior for adapting the website to the user, for delivering our services, for market research, and for advertising. Detailed information, including the right to withdraw consent, can be found in our Privacy Policy. To view our Privacy Policy in full, click here. By using our site, you agree to these terms.

Accept