Türkiye'nin Nabzı

Türkiye'ye yönelen IŞİD tehdidi

By
p
Article Summary
Çoğu Türkiyeli Ankara'nın Suriye politikasında geri adım atmasını ve cihatçı gruplara mesafe koymasını istiyor. İngilizce'den Türkçe'ye çevrilmiştir.

Batılı ülkeler bir süredir Avrupa'dan Suriye'ye giderek oradaki rejim karşıtı grupların safına katılan ve demokrasi yerine İslam uğruna savaşan cihatçıların, ülkelerine döndükten sonra terörist saldırılar düzenlemeye kalkışmasından korkuyor.

Ancak, Suriye'deki El Kaide bağlantılı grupların en bilinenlerinden biri olan Irak Şam İslam Devleti (IŞİD) militanları ilk hedefleri için Batı Avrupa'yı değil, NATO üyesi olan Türkiye'yi seçmiş gibi görünüyor.

Türk güvenlik güçleri şimdi 20 Mart'ta Niğde'de düzenlenen saldırının IŞİD'in Türkiye'ye yönelik saldırılarının başlangıcı olmasından endişeli. Hükümet yetkililerinin verdikleri bilgilere göre, üç IŞİD üyesi tarafından düzenlenen saldırıda, bir polis memuru, bir jandarma er ve bir kamyon şoförü öldürüldü, beş asker de yaralandı.  

Yetkililer, saldırının hemen ardından yakalanan genç saldırganlardan Muhammed Zekiri'nin Makedonya, Alman asıllı Benjamin Xu'nun Arnavutluk, Kosova asıllı Cendrim Ramadani'nin de İsveç vatandaşı olduğunu bildirdi.

Güvenlik güçlerini ve sıradan vatandaşları misliyle kaygılandıran ise Türkiye'ye Hatay sınırından giriş yaptığı söylenen IŞİD militanlarının İstanbul'a gitmeye çalıştıkları bilgisiydi.  Zira İstanbul Türkiye'nin finans başkenti ve en kalabalık şehri.

İçişleri Bakanlığı kaynaklarına göre, saldırganların araçları Niğde'de durdurulmasaydı yanlarındaki tüfekler ve el bombalarıyla düzenleyecekleri saldırıdaki can kaybı çok daha büyük olabilirdi ve çok sayda masum sivil hayatını kaybedebilirdi.

İstihbarat kaynaklarına dayandırılan son haberlerde, IŞİD militanlarının 20 kişilik bir ekiple Türkiye'ye girdiği ve Ankara, İstanbul ve Hatay'da intihar saldırıları düzenleyebileceği iddiaları yer aldı. Bunlar halkı daha da kaygılandırdı. Niğde'deki saldırının ardından bu hafta yaşanan bir olay da halkın ne denli gergin olduğunu gösterdi.

Sırt çantasıyla koşturarak, Mimar Sinan Üniversitesi'nin İstanbul'un merkezinde bulunan Güzel Sanatlar Fakültesi'ne girmeye çalışan Libyalı bir genç, güvenlik görevlileri tarafından kıskıvrak yakalandı. Ancak çok geçmeden Ali Abdüsselam Rasim isimli 22 yaşındaki gencin intihar bombacısı değil, okulun öğrencisi olduğu ortaya çıktı. Arap asıllı vatandaşları Avrupa'dakine benzer bir olağan şüpheli şeklinde resmeden bu olay Türkiye'deki Arapların da sinirlerini gerdi.

Niğde'deki olay, IŞİD'in, Suriye'deki Türk toprağı olan Süleyman Şah Türbesi'ne yönelik saldırı tehdidinin ardından geldi. Türkiye sınırının oldukça yakınındaki türbe Türk askerleri tarafından korunuyor.  Süleyman Şah türbesinde ilk Osmanlı Padişahı I. Osman'ın dedesinin naaşı bulunuyor. Çoğu Türk, Halep vilayetinde bulunan bu türbeden Özgür Suriye Ordusu'yla Şam rejimi güçleri arasında ve rakip cihatçı gruplar olan IŞİD ile El Nusra arasında son zamanlarda patlak veren çatışmalardan sonra haberdar oldu. Türkiye'nin yurt dışındaki tek toprağı olan türbe, Birinci Dünya Savaşı'nın ardından Suriye sınırları içinde kalmıştı. Ardından Türkiye'nin Fransız Suriye mandasıyla yaptığı anlaşma ve 1923'teki Lozan Antlaşması ile uluslararası alanda Türkiye Cumhuriyeti'ne ait bir toprak parçası olarak tanınmıştı.

O zamandan bu yana bu küçük türbeyi 25 Türk askeri korur. Aslen, Süleyman Şah'ın naaşı türbenin şu an bulunduğu alanda değildir. Suriye'nin türbenin bulunduğu asıl arazi üzerine Tebke Barajı'nı inşa etme planlarının ardından, taraflar arasında 1973'te yapılan bir anlaşmayla türbe şu anki yerine taşınmıştı.

Tüm bölgede nüfuz kazanmaya çalışan IŞİD, YouTube'a kısa süre önce yüklediği bir görüntüde, Türkiye'nin askerlerini oradan çekip, Türk bayrağını oradan indirmemesi halinde türbeye saldıracağını açıkladı.  

IŞİD, Ankara'nın silah ve lojistik destek vermekle suçlandığı cihatçı örgüt El Nusra'yla çatışmaya başladığı zamandan bu yana Türkiye için büyük bir sorun. Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu Ocak'ta IŞİD'in Beşar Esad rejimine karşı değil onun yanında savaştığını iddia etmişti. Davutoğlu 9 Ocak'ta Anadolu Ajansı'na verdiği demeçte şöyle konuşmuştu: "IŞİD o zaman ortaya çıktı ve savaşını da muhalif unsurlara karşı yaptı. Bunlarla rejim arasında perde gerisinde bir ortaklık var".

IŞİD'in Türkiye'ye ilişkin husumeti Niğde saldırganlarından Ramadani'nin sözlerine de yansıdı. Basında çıkan haberlere göre Ramadani 25 Mart'ta gazetecilerin sorularına yanıt verirken bir Türk jandarmasını öldürmekten dolayı mutlu görünüyordu. Ramadani'nin savcılıktaki ifadesinde de şöyle dediği iddia edildi: "Size ifade vermem, ben yalnızca Allah’a hesap veririm. Hepiniz müşriksiniz. Jandarmayı öldürerek sevap işledim”. Bir diğer iddiaya göre de Ramadani Türkiye'yi NATO üyesi olduğu için düşman olarak gördüğünü belirtmiş.

Suriye'ye ordusuna ait savaş uçağının Türk hava sahasını ihlal etmesi nedeniyle 23 Mart'ta Silahlı Kuvvetler tarafından düşürülmesinin ardından Türk ordusu Suriye sınırındaki güvenlik önlemlerini en üst düzeye çıkardı. Bir komando ekibinin de IŞİD'in Süleyman Şah Türbesi'ne olası bir saldırısına hava destekli anlık karşılık vermek üzere hazır olduğu bildirildi.

Savunma Bakanı İsmet Yılmaz 25 Mart'ta türbenin anavatan içindeki bir toprak parçası gibi savunulacağını söyleyerek, her türlü tedbirin alındığını açıkladı. Yılmaz şöyle konuştu: "Dolayısıyla Türkiye'yi kendisine hasım almak istemeyen kimselerin, oraya yan gözle bakabilmesi mümkün değil. Türkiye'yi kendisine hasım almak isteyenlerin de bu coğrafyada yaşam hakkı olmaz". Yılmaz tedbirlerin ardından türbeye yönelik bir saldırı beklemediğini de sözlerine ekledi.

Son yapılan açıklamalar, sıradan vatandaşların IŞİD ve El Kaide bağlantılı örgütlerle içli dışlı olunmasından neden kaygı duyduğunu daha iyi anlatıyor. Üstelik, bir El Kaide hücresinin Kasım 2003'te İstanbul'da düzenlediği ve 57 kişinin ölümü, 700 kişinin de yaralanmasıyla sonuçlanan saldırının anıları halen canlı.  

Türkiye kamuoyu Hatay'ın Reyhanlı ilçesinde Mayıs 2013'te patlayan bombaları da unutmadı. Bu saldırıda en az 51 kişi ölmüş, 140 kişi de yaralanmıştı. Hükümet saldırıdan Esad yanlısı unsurları sorumlu tutsa da, çoğu Türkiyeli bu saldırıların Erdoğan yönetiminin Suriye politikasının bir sonucu olduğuna inanıyor. Bu politikada büyük hesap hataları yapıldığına ilişkin yaygın bir kanı söz konusu.

Kamuoyu Ankara'nın, El Nusra gibi cihatçı örgütlere lojistik ve silah yardımına devam ettiği iddiasından da rahatsız. İddiaya göre Türkiye bu örgütleri rejim karşısındaki etkinlikleri nedeniyle desteklemeyi sürdürüyor. Ankara bu iddiaları yalanlasa da bu tür suçlamaların sonu gelmiyor.

Çoğu Türkiyeliye göre, cihatçı gruplarla dost olunamaz. Zira bu tür örgütler eninde sonunda Türkiye'deki laikliğe bir tehdit yöneltecektir. Bu nedenle de pek çok kişi hükümetin Suriye'deki radikal örgütlere açıktan ve kategorik bir mesafe koymasını istiyor. IŞİD'le artan gerginlik de bu beklentinin ne kadar isabetli olduğunu ortaya koyan yeni bir işaret.

Makaleyi okumaya devam etmek için Al-Monitor’a abone olun

  • Güncellenmiş ve ödüllü Lobicilik Yazı Dizisi
  • Arşivlenmiş makaleler
  • Özel etkinlikler
  • Geçtiğimiz Haftaya Bakış e-postanıza gelsin
  • Haftalık lobicilik bülteni
Bu bölümlerde bulundu: turkey, terrorist attacks, syria, jihadist, jabhat al-nusra, border security, al-qaeda

Semih İdiz, Al-Monitor'un Türkiye’nin Nabzı bölümünün yazarlarındandır. Türkiye’nin önde gelen gazetelerinde 30 yıldır diplomasi ve dış politika alanında habercilik yapan İdiz’in köşe yazıları, Hürriyet Daily News ve Taraf gazetelerinden takip edilebilir. Financial Times, The Times of London, Mediterranean Quarterly ve Foreign Policy gibi yabancı yayınlar için de makaleler kaleme alan İdiz, ayrıca BBC World, Amerika’nın Sesi, NPR, Deutsche Welle, El Cezire ve çeşitli İsrail medya kuruluşlarına sıklıkla katkıda bulunmaktadır.

x

The website uses cookies and similar technologies to track browsing behavior for adapting the website to the user, for delivering our services, for market research, and for advertising. Detailed information, including the right to withdraw consent, can be found in our Privacy Policy. To view our Privacy Policy in full, click here. By using our site, you agree to these terms.

Accept