نبض ایران

روش اشتباه برای مقابله با برنامه موشکی ایران

p
By
Article Summary
برای مقابله با برنامه موشکی ایران، آمریکا و اروپا باید در جهت یک راه حل منطقه ایی تلاش کنند.

دونالد ترامپ درسخنرانی اخیر خود ضمن عدم تایید پایبندی ایران به برجام، ازکنگره آمریکا خواست که درمورد توسعه توان موشکی ایران اقدام کند. کنگره نیز ضمن اینکه تاکنون تحریمهایی علیه توان موشکی ایران اعمال نموده است، درجهت مرتبط نمودن برجام به برنامه موشکی ایران حرکت کرده است. باوجودیکه اروپا و آمریکا درمورد برجام اختلاف دارند اما درموضوع توان موشکی ایران دارای مواضع مشترکی هستند.ماکرون رییس جمهور فرانسه اخیرا گفت که "برنامه موشکی ایران باید محدودشود یا از طریق مذاکره ویا تحریم".

  آمریکا و اروپا در مورد برنامه موشکی ایران درک درستی از واقعیات سیاسی، قانونی،دفاعی،امنیتی ایران واوضاع منطقه ندارند. مرتبط کردن سرنوشت برجام به توان موشکی ایران، اشتباهی است که نه تنها باعث از بین رفتن برجام میشود بلکه عزم ایران برای توسعه توان موشکی خود را راسخ تر خواهد کرد.

نکته اول: در صحنه سیاسی، ترامپ برجام را به این دلیل تقبیح میکند که به سایر موضوعات موشکی و فعالیتهای منطقه ای ایران  نپرداخته است. درست است که مذاکرات ایران و قدرتهای جهانی صرفا در یک موضوع هسته ای بود، اما دردوره ریاست جمهوری آقای احمدی نژاد، ایران پیشنهاد کرد که علاوه برموضوع هسته ای، راجع به بحرانهای منطقه نیز گقتگو شود که اروپا و آمریکا پیشنهاد ایران را رد کردند. مذاکره کننده گان ارشد آمریکایی و اروپایی به من گفتند که پیشنهاد ایران،  گفتگوها را  به باتلاق فرو میبرد و لذا با آن مخالفت کردند.

نکته دوم: ازنظرحقوقی، دولت ترامپ هیچ مبنایی برای مجازات ایران بخاطر برنامه موشکی ندارد زیرا که هیچ معاهده بین المللی وجود ندارد که براساس آن ایران را ملزم به کاهش توان فعلی موشکی اش کند به همین دلیل هم غیر از ایران، سی ویک کشور دیگرهم درشرایط فعلی موشکهای بالستیک دارند. علاوه برآن، برخلاف ادعای دولت ترامپ، قطعنامه 2231 شورای امنیت سازمان ملل،  ایران را ازنظر حقوقی ملزم به توقف فعالیتهای موشکی نمیکند.این قطعنامه از ایران دعوت میکند که از آزمایش موشکهایی که قابلیت حمل سلاح هسته ای دارند، پرهیز کند. همانطور که "گروه بحران بین المللی" و "انجمن کنترل تسلیحات" آمریکا تایید کرده اند، اولا: این قطعنامه یک تقاضاست و نه یک دستور الزام آور و ثانیا: درمورد موشکهای با قابلیت حمل سلاح است که ربطی به آزمایشات جاری موشکی ایران ندارد.

نکته سوم: از دیدگاه امنیتی، هدف برنامه موشکی ایران، "بازدارندگی متعارف" است و نه کسب توان موشکی با قابلیت حمل سلاح هسته ای. نیاز ایران به " بازدارندگی" هم به این دلیل است که آمریکا و اسراییل گزینه حمله نظامی به ایران را دردستور کار دارند، عراق با تجاوزخود ایران را مورد حملات موشکی و سلاحهای شیمیایی قرارداد،کشورهای بحران زده اطراف مرزهای ایران هستند و گروههای تروریستی همچون داعش نیز امنیت ایران را تهدید میکنند. داعش اخیرا مرتکب جنایت تروریستی درتهران شد که ایران هم باحمله موشکی بع مقر داعش درسوریه، پاسخ داد.

نکته چهارم:از بعد فنی نیز بر خلاف ادعای ترامپ، ایران موشک های بین قاره ای ندارد. برد موشکی ایران محدودبه 2000 کیلومتر است در حالیکه برد موشکهای بین قاره ای 5500 کیلومتر است. آزمایشات اخیر موشکی ایران هم برای بهبود دقت آن انجام شده است. به همین دلیل متخصص عدم اشاعه سلاحهای هسته ای، تیتی ارسطو" گفت "روند آزمایشهای موشکی ایران درجهت بهبود دقت و درراستای بازدارندگی منطقه ای است". 

نکته پنجم هم اینکه واقعیتهای محیط امنیتی منطقه را باید مدنظر باشد. باهرمقیاس نظامی، رقبای منطقه ای ایران فراتر رفته اند.عربستان سعودی موشکهای چینی دانگ فنگ با برد 4000 کیلومتردارد. اسراییل علاوه برداشتن آرسنال موشکی و نظامی سنگین، دارای بمب هسته ای نیز هست. درشرق ایران هم پاکستان درشرایطی دارای بمب هسته ای است که خطر دسترسی گروههای تروریستی به  آرسنال هسته ای آن و جود دارد.همچنین بودجه نظامی ایران هم از رقبای منطقه ایش بسیار کمتر است. ساده تر اینکه محمد بن سلمان ولیعهد عربستان علنا سیاست تخاصمی با ایران رادرپیش گرفته وهمزمان اسراییل هم ایران را به حمله نظامی تهدید نموده است. لذا قدرت موشکی ایران بعنوان اهرم حداقلی بازدارندگی ضروری است و هیچ ارتباطی هم با ادعاهای ثبات زدایی توسط ایران ندارد.
 

نهایت اینکه اگر آمریکا و اروپا درادعاهای خود جدی هستند باید درقالب همکاری مشترک قدرتهای جهانی و منطقه ای، برای دستیابی به یک طرح جامع درمورد کنترل کل سلاحهای کشتار جمعی و متعارف درسطح کل منطقه اقدام شود که هم تامین کننده بالانس قدرت درمنطقه باشد و هم تامین کننده صلح و امنیت کل منطقه. دراین راستا اجرای قطعنامه های سازمان ملل در مورد "عاریسازی خاورمیانه از سلاحهای هسته ای و کشتار جمعی" دراولویت خواهد بود و سپس" ترتیبات کنترل سلاحهای متعارف". این مسیر موثرترین روش برای پیشگیری از میلیتاریزه شدن منطقه و مدیریت بحران های منطقه خواهد بود.

درغیر اینصورت برخورد گزینشی و تبعیض آمیزعلیه توان نظامی ایران، همراه با تاکید مقامات آمریکا درمورد "سیاست تغییر رژیم" و "روی میز بودن گزینه نظامی" علیه ایران، به معنی قصد آمریکا برای تضعیف توان بازدارندگی جهت تسهیل حمله نظامی به ایران تلقی خواهد شد. این روند موجب نیاز ایران به بهره مندی از توان بازدارندگی موثرترخواهد شد که طبیعتا تقابل ایران و آمریکا درمسیر مصیبت باررا گسترش خواهد داد.

سید حسین موسویان محقق داشکده ویلسون وودرو در دانشگاه پرینستون و سخنگوی سابق تیم مذاکره کننده هسته ای ایران است. عنوان کتاب جدید او “ایران و آمریکا: نگرشی از درون به گذشته شکست خورده و راهی به سوی صلح” است. 

x

Cookies help us deliver our services. By using them you accept our use of cookies. Learn more... X