چه چیز موجب موضعگیری اردوغان علیه غرب شده است؟
افزایش لفاظی ضد غربی حزب حاکم ترکیه نه چنانکه ادعا میشود حاکی از مخالفت با سیاست خارجی امپریالیستی غرب که به نظر میرسد واکنشی به آنچه باشد که "دخالت غرب در امور داخلی ما" خوانده میشود.
همانگونه که اکثر ناظران تحولات ترکیه به آسانی میتوانند تصدیق کنند، طی دو سال گذشته خصومت با غرب به طور فزایندهای به یکی از شاخصههای شعارها و مواضع رئیسجمهور رجب طیب اردوغان، حزب حاکم عدالت و توسعه (AKP) و رسانههای طرفدار دولت تبدیل بدل شده است. به خصوص، از تظاهرات پارک گزی در ماه ژوئن سال ٢٠١٣ به این طرف، اردوغان و همراهان او بر تکرار تئوری "توطئه" غرب و "اراده ملی" که شجاعانه مقابل آن ایستاده است متمرکز شدهاند.
با این حال، برای کسانی که با تاریخ فعالیت ١٤ ساله AKP آشنا باشند، مواضع اخیر این حزب ممکن است شگفت آور به نظر برسد. زمانی که حزب عدالت و توسعه در سال ٢٠٠١ ایجاد شد، خصومت با غرب چیزی نبود که حزب خود را با آن معرفی کند. در مقابل، بنیانگذاران حزب ادعا میکردند که آنها از سنت "نگاه ملی" میآیند و اسلامگراهای ضد غربی را طرد کردهاند. به همین ترتیب، در نخستین سالی که حزب عدالت و توسعه به قدرت رسید، سال ٢٠٠٢، غربی شدن (برای مثال، پیوستن به اتحادیه اروپا) نخستین هدف حزب بود. در آن زمان، اروپا نه منبع توطئههای خائنانهای که باید خنثی میشد که الهام دهنده معیارهای دمکراتیکی بود که ترکیه مایل به پیوستن به آن بود.
جای تعجب نیست که شدیدترین مخالفتها با حزب عدالت و توسعه در فاصله سالهای ٢٠٠٢ تا ٢٠١٠ توسط ناسیونالیستهای سکولار ترکیه ضد غرب هدایت و سازماندهی میشد. این جریان که شعارشان "نه امریکا، نه غرب تنها یک ترکیه مستقل" بود، دولت اردوغان را به فروختن ترکیه به امپریالیسم متهم میکردند. در سال ٢٠٠٧، یکی از پرفروشترین کتابهای ترکیه، عنوان مزخرف "کودکان موسی" را داشت که اردوغان در آن به عنوان "یهودی مخفی" معرفی شده بود که با بزرگان صهیونیزم در ارتباط است. در همان دوره، ژنرالهای ناسیونالیست ترک استدلال میکردند که ترکیه به جای پیوستن به اتحادیه اروپا باید سیاست نزدیک شدن به روسیه را دنبال کند، اینها کسانی بودند که بعدا با پرونده موسوم به ارگنکون شناخته شده و به تلاش برای کودتا علیه حزب عدالت و توسعه متهم شدند.
بنابراین باید پرسید چه اتفاقی افتاده است که در دو سال گذشته همه چیز معکوس شده است؟ چرا سوز و گداز برای یک ترکیه کاملا مستقل اکنون از طرف دولت چهارم عدالت توسعه شنیده میشود؟ چرا پارانویای تلاش "عوامل یهودی" برای تضعیف ترکیه مرتبا از سوی رسانههای اجتماعی و مطبوعات طرفدار دولت تقویت میشود؟
