در 10 ژوئن گذشته، تهران میزبان وزرای دفاع روسیه و سوریه در وزارت دفاع ایران به منظور تبادل نظر و گفتگو پیرامون مبارزه با تروریسم بود. این گفتگوها که میان وزرای دفاع سه کشور برگزار شد، در نوع خود بی سابقه است. این بار و برعکس دفعات پیشین، این مسکو نبود که نقش محور سیاسی میان سه کشور درگیر در سوریه را بازی می کرد، بلکه جمهوری اسلامی ایران محور گفتگوها قرار داشت. در جریان این دیدار، هر سه وزیر دفاع بر عزم پایتخت های خود برای «ادامه عملیات نظامی تا نابودی کامل» تروریسم به خصوص در سوریه تاکید داشتند.
سردار سرتیپ حسین دهقان وزیر دفاع ایران ضمن تاکید بر تداوم تصمیم تهران برای کمک نظامی به دولت سوریه، از نگرانی این کشور در دستیابی گروه داعش به تسلیحات اتمی سخن گفت. وی همچنین درباره آتش بس های موقت در سوریه و به خصوص در حلب اظهار داشت: «ما با آتشبس تضمینشدهای که موجب تجدید قوای تروریستها در این کشور نشود، موافق هستیم.» اشاره ژنرال دهقان به آتش بسی که موجب تقویت قوای تروریست ها نشود، به حادثه حمله گروه بنیادگرای جیش الفتح در 7 می گذشته اشاره دارد. در جریان این حمله در شهرک خان طومان، حدود 13 افسر ایرانی کشته و تعدادی نیز به اسارت گرفته شدند. علاوه بر این، کماندوهای کلاه سبز نیز که در این جبهه حضور داشتند متحمل خسارات انسانی و عقب نشینی از مواضع خود شدند. این حمله بزرگترین حمله گروه های معارضه علیه نیروهای ایرانی و بیشترین هزینه غیرمادی را برای تهران در جنگ سوریه دربر داشت.
پس از این حمله، بسیاری از استراتژیست های وابسته به سپاه پاسداران که پیشتر از حضور نظامی روسیه در سوریه استقبال می کردند، نسبت به ماهیت نیت روس ها از حضور نظامی در کنار نیروهای سوری، ایرانی و لبنانی ابراز تردید و ترس کردند. به باور این عده و مخالفان حضور نظامی روسیه در سوریه، مسکو دلیلی برای هزینه بیشتر تا رسیدن تهران به اهداف راهبردی خود در سوریه نداشته و بدون اطلاع تهران، به دنبال دستیابی به اهداف خود در سوریه است.
از این رو، فضای رسانه ای و تحلیلی در ایران که پیشتر بر اعتماد کامل بر بازی طرف روس در سوریه استوار بود، با سکوت و تردید عمیقی مواجه شد. این موضوع نه تنها در سطح رسانه ها و تحلیلگران، بلکه میان سیاستمداران و مقامات سیاسی و نظامی نیز کشیده شد. به عبارت بهتر، میان سیاستمداران ارشد و نظامیان بر سر نیات روسیه در سوریه اختلاف نظر پیش آمده است. دولت حسن روحانی به خوبی از هزینه های بسیار زیاد جنگ سوریه برای اقتصاد ایران آگاه است و از این رو علاقه ای به تداوم وضعیت فعلی ندارد. از سویی دیگر، مهمترین هدف استراتژیک نظامیان ایرانی از جنگ سوریه، «تضمین حفظ خطوط تدارکاتی-تسلیحاتی زمینی از ایران به عراق، سوریه و لبنان» است که در حال حاضر تقریبا قطع است. تهران تاکنون برای نیل به چنین هدفی، جدای از هزینه های انسانی و سیاسی، بین 30 تا 60 میلیارد دلار هزینه کرده است. این درحالی است که اعتماد صد در صدی به عزم دولت اسد و نیت دولت روسیه همچنان در هاله ای از ابهام قرار دارد.
AL-MONITOR All-Access gives you unlimited access to all our journalism, the full Daily Briefing, exclusive interviews, premium newsletters, and live events — for less than $2/week.