Ana içeriğe atla

Türkiye-Suriye sınır kapılarında ticaret canlanıyor

Kuzey Halep’teki El Rai sınır kapısının açılmasıyla Türkiye ile ticaretin artması, zamanla yolcu geçişlerine de izin verilmesi bekleniyor. İngilizceden Türkçeye çevrilmiştir.
Al_Rai.jpg

HALEP, Suriye — Suriye’nin Türkiye sınırındaki El Rai sınır kapısı ticari faaliyetlere açılmış durumda ve vızır vızır çalışıyor. Yollar asfaltlanmış, idari bir binanın yanı sıra alanın iki tarafına kamyonların kontrolden geçtiği prefabrike yapılar kurulmuş.

Sınır kapısı, Halep vilayetinin kuzeyinde küçük bir kasaba olan El Rai’ye yaklaşık bir kilometre mesafede bulunuyor. Yerel konsey kapının açılışını 16 Aralık’ta duyurmuştu. Açılış törenine Türkiye’nin Kilis ilinden Vali Yardımcısı Selçuk Aslan, El Rai’deki yerel konseyin başkan yardımcısı ve sınır kapısının müdürü olan İmad El Din Hamis ve kapıyı şu an kontrolünde bulunduran muhalefete bağlı Suriye Geçici Hükümeti’nin temsilcileri katıldı.

El Rai, Türkiye’nin Özgür Suriye Ordusu’nun desteğiyle yürüttüğü Fırat Kalkanı Harekâtı’yla İslam Devleti’nden temizlenen bölgede yer alıyor.

Türk tarafında Çobanbey olarak bilinen El Rai kapısının ticari faaliyete açılacağını Türkiye 28 Kasım’da açıklamıştı. Anadolu Ajansı’na konuşan Aslan, Azez’e komşu olan Kilis’teki yetkililerin Fırat Kalkanı bölgesinde yer alan kent ve kasabalarla ticareti geliştirmeye çalıştığını söylemişti. Yaklaşık 1 milyon nüfuslu bölgede güvenliğin tesis edildiğini ve ticari hayatın canlandığını belirten Aslan, yeniden inşa çalışmaları için ihtiyaç duyulan malzemeyi sağlamak için sınır kapısını açmak gerektiğine dikkat çekmişti.

Türkiye sınırında Azez’in beş kilometre kuzeyinde bulunan Bab El Selam kapısı ile Cerablus kapısı daha önce açılmıştı.

Türkiye’den mal getiren ithalatçıların ödeyeceği vergi, malların kontrolü esasında El Rai’deki yerel konseyin ve yine muhalefete bağlı bir yapı olan Ulusal Polis ve Kamu Güvenlik Güçleri’nin yetkilileri tarafından belirleniyor. Geçtiğimiz günlerde sınır kapısına giden Al-Monitor muhabiri alanda 40’tan fazla kamyonun park halinde olduğunu gözlemledi. Kamyonların bazıları konserve gıda ve bisküvi taşırken bazıları giysi ve benzer malzemelerle yüklüydü. Bir kısmının yükü ise çimento ve demirden oluşuyordu.

El Bablı kamyon sürücüsü İsa El Şeyh Al-Monitor’a şöyle konuştu: “Kapıdan mal geçirme süreci çok sorunsuz işliyor. Bizim kontrolün ardından bir saat içinde Fırat Kalkanı bölgesine geçecek üç kamyon çimentomuz var. Memurlar çok profesyonel, geçiş süresi gayet iyi.”

Hamis’in verdiği bilgiye göre Suriye Geçici Hükümeti himayesinde açılan kapının idaresi doğrudan El Rai yerel konseyinin denetiminde. Türkiye’den gelen ilk kamyonlar açılış töreninden bir gün sonra 17 Aralık’ta geçiş yapmış.

Al-Monitor’a konuşan Hamis şöyle devam etti: “Türkiye’den Fırat Kalkanı bölgesine giriş izni olan malların listesi, gıda ürünleri ve inşaat malzemesi dâhil tamı tamına 975 ticari maldan oluşuyor. Ticari faaliyet şu an ithalatla sınırlı. Kapıdan yakında ihracat da başlayacak ve Fırat Kalkanı bölgesinden Türkiye’ye ihraç edilebilecek malların başında tarımsal mahsuller gelecek. (...) Kapıdan yolcuların geçiş yapabilme ihtimalini de Türk hükümetiyle görüşüyoruz.”

Bir günde geçiş yapan kamyon sayısının bazen 50’yi aştığını belirten Hamis, bu sayının 2018’de günde 100 kamyona ulaşmasını bekliyor. Sınır kapısı haftada altı gün çalışıyor.

Üç sınır kapısından giren mallardan toplanan vergiler Geçici Hükümet’in oluşturduğu sınır kapıları hazinesine aktarılacak.

Hamis’in verdiği bilgiye göre Türkiye nisan başına El Rai kapısına mali katkıda bulundu, mayısta da burayı ticari sınır kapısı kategorisine alarak mal geçişinin önünü açtı. Türkiye lojistik destek ve eğitim sağlayarak Cerablus ve Bab El Selam kapılarına da katkıda bulundu.

Hamis, El Rai kapısının yatırımları olumlu etkilemesini, yeniden inşa sürecini hızlandırmasını, ekonomiye katkıda bulunmasını, Suriye Geçici Hükümeti ile yerel konseylere mali kaynak sağlamasını ve kaçak ticari faaliyetlerin önlenmesinde etkili olmasını bekliyor.

Yüzölçümü ve nüfus bakımından en büyük kentlerden biri olan ve kuzey Halep’teki Fırat Kalkanı bölgesinde stratejik bir nokta olan El Bab’a yakınlığı nedeniyle bu sınır kapısı özel bir konuma sahip. Türkiye buraya modern tesis ve ekipmanlar sağladı. Sınır kapısından artan sayıda ticari aracın geçmesi, yeniden inşa süreci bakımından buranın önemli bir nokta olması bekleniyor.