Forex (Foreign Exchange) Türkiye’de 2011 yılında resmi olarak işleme açılan ve iyi bilinmeyen bir piyasa. Bu nedenle kurslar ve seminerler düzenlenerek yatırımcılar eğitilmeye çalışılıyor. Az bilgi ile yüksek kazanç hevesine kapılıp altın ve dövizde artış veya düşüş ihtimaline yatırım yapanlar, bir anlamda bahis oynadıkları bu piyasada ağır kayıplar yaşadılar. Kısa sürede zengin olma hayali kurarken bir anda evini, arabasını, tüm servetini yitirenler oldu. Bunun temel nedeni, kaldıraç oranının aşırı yüksekliğiydi. Yatırımcılar 1 lira ile 100 liralık işlem yapılabiliyordu. Dolayısıyla kayıplar da büyük oluyordu. Piyasa adeta kumarhaneye dönüşmüştü.
Toplumun çeşitli kesimlerinden forex mağdurlarının çığlıkları yükselmeye başladı. İnternet ortamında platformlar oluşturuldu. Meclis Dilekçe Komisyonu’na ve hükümete yapılan başvurular sonunda Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) 10 Şubat 2017 tarihinde yeni bir düzenleme yaparak kaldıraç oranını bire 100’den bire 10’a düşürdü. Ayrıca forex işlemleri yapabilmek için en az 50 bin lira teminat yatırma zorunluluğu getirildi. Frene çok sert bir şekilde basılması bu kez forex piyasasını şoka soktu. İşlem hacmi hızla düştü. Birçok aracı kurum kapısına kilit vurdu. Yabancı forex şirketleri Türkiye’den çıkmaya ya da personel sayısını azaltmaya başladı. Son olarak Saxo Bank Forex Türkiye ofisini kapatma kararı aldı. Forex piyasasında 15 ülkede faaliyet gösteren Polonya merkezli XTB Türkiye (X Trade Brokers), mayıs ayı sonunda faaliyetlerini durdurduğunu açıkladı. Forex işlemi yapmaya son veren şirketler içerisinde Referans Menkul Değerler A.Ş., Net Holding bünyesindeki Ekspres Yatırım ve ATİG Forex de bulunuyor. Karardan ilk etkilenen şirketlerden biri de Destek Yatırım Menkul Değerler A.Ş. idi. Şirket önce Ankara ve Antalya irtibat bürolarını kapattı, sonra faaliyetlerini tamamıyla durdurdu.
SPK Başkanı Vahdettin Ertaş, kaldıraç oranı düşürüldükten sonra forex piyasasında günlük işlem hacminin 44 milyar liradan 9-10 milyar lira düzeyine gerilediğini açıkladı. Ertaş yatırımcı sayısının da 21 binden 6 bine düştüğünü belirtti.
Rakamlardaki sert düşüş forex piyasasında yaşanan şokun boyutlarını açıkça gösteriyor. İşlem hacminde yüzde 80 civarında daralma var. Ancak yüksek kaldıraçlı işlem bağımlısı haline gelenler yasağı delmenin yolunu buldu. SPK, Şubat ayındaki tebliğiyle kaldıraç oranını düşürürken yurt dışında işlem yapılmasına yasak koymamıştı. Böylece daha çok risk almak isteyen Türk müşteriler, yurt dışındaki şirketler ve internet siteleri üzerinden işlem yapmaya başladı.
AL-MONITOR All-Access gives you unlimited access to all our journalism, the full Daily Briefing, exclusive interviews, premium newsletters, and live events — for less than $2/week.