Türkiye’de “Olağanüstü Hal” uygulaması devam ederken, kapatılan dernek sayısı da giderek artıyor. Son olarak “terör örgütleriyle ilişkili oldukları” gerekçesiyle 370 derneğin faaliyetleri durduruldu. Böylece 20 Temmuz’da ilan edilen Olağanüstü Hal uygulamasından bu yana kapısına kilit vurulan dernek sayısı bin 495’e yükseldi.
15 Temmuz darbe girişiminden bir hafta sonra, 23 Temmuz’da, yayımlanan 667 sayılı Kanun Hükmünde Kararname (KHK) ile bin 125 dernek, 109 yurt, 934 özel okul, 104 vakıf, 15 vakıf üniversitesi ve 19 sendika kapatılmıştı.
İçişleri Bakanlığı Dernekler Dairesi Başkanlığı’nın son verilerine göre, Türkiye’de dernek sayısı 109 bin 898. Faaliyet alanları dikkate alındığında ilk sıradaki mesleki ve dayanışma derneklerinin sayısı 33 bin 666. İkinci sırada spor faaliyetleriyle ilgili 21 bin 39 dernek yer alıyor. Dini hizmet amacıyla kurulan dernekler 18 bin 63 ile üçüncü sırada. Ardından gelen insani yardım, eğitim, kültür ve sanat derneklerinin toplamı ancak 18 bin ediyor. Çevre ve hayvanları koruma dernekleri 2 bin 275, düşünce temelli dernekler bin 185, yaşlı ve çocuklara yönelik dernek sayısı ise sadece 327.
Ülke nüfusu dikkate alındığında vatandaşların yüzde 85’i bir derneğe üye değil. Derneklerdeki üye oranının düşük olması Türkiye’nin örgütlenmekten kaçınan bir toplum haline geldiğini açıkça göstermekte. Bu korkunun alt yapısı askeri darbe dönemlerine oluşturuldu. Her darbeden sonra ilan edilen olağanüstü hal süreçlerinde öncelikle sivil toplum kuruluşları, dernekler ve sendikalar hedef alındı. Sonuçta vatandaşlar derneklere üye olmak, tepki vermek ya da eylem yapmaktan çekinir hale geldi.
AL-MONITOR All-Access gives you unlimited access to all our journalism, the full Daily Briefing, exclusive interviews, premium newsletters, and live events — for less than $2/week.