Tarih 04 Mart 2013, şehir Bursa. Türkiye’nin bir yıl sonra başbakanlık koltuğuna oturacak Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu şunları söylüyor: “Orta Doğu'da herhangi bir mesele Türkiye olmadan tartışılamaz. Bizi nesneleştirmek isteyenlere karşı bu millet her zaman özneydi, özne olmaya devam edecek. Artık 10 yıl önceki başkalarından yardım isteyen bir Türkiye yok (…) Türkiye'deki restorasyonun üçüncü ayağı aktif dış politikadır. Herkes onur ve izzeti arıyor. Arap sokağına çıkan gençlerin aradığı nedir diye sorarsanız izzet izzet. Artık hattı diplomasi yoktur sathı diplomasi vardır. Sathı da bütün dünyadır.”

Üç yıl sonra. Tarih 22 Ekim 2016, şehir yine Bursa. Söz Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’da: “1914 yılında 2.5 milyon kilometrekare olan topraklarımızın büyüklüğü dokuz yılda Lozan'ı imzaladığımızda 780 bin kilometrekareye düşmüştü. Türkiye'yi 1923'ten beri böyle bir kısır döngüye hapsedenlerin amacı coğrafyamızdaki bin yıllık hafızayı bize unutturmaktır. 2016 yılında 1923'ün psikolojisiyle hareket edemeyiz. Cumhuriyetimizi kurduğumuzdan beri dünyada her şey değişirken, 1923'teki konumumuzu korumakla övünemeyiz. Cumhuriyetimizi hattı müdafaa anlayışıyla savunmaktan vazgeçmeliyiz. (…) Musul meselesini Musul'da çözmek mecburiyetindeyiz.”

AKP’nin bu tür çıkışları, hemen her zaman Yeni Osmanlıcılık, yayılmacılık, mezhep politikası gibi eleştirilerle karşılandı. Son dönemde bu eleştiriler arttı, bunlara bir de irredantizm kavramı eklendi. Bunda, Erdoğan’ın bir süredir ısrarla vurguladığı, “ülkenin çıkarlarını ve güvenliğini tehdit eden gelişmelere nerede olursa olsun müdahale etmek” olarak tanımlanabilecek yeni güvenlik politikasının önemli bir payı var.

Türkiye’nin Suriye topraklarında IŞİD ve PYD’ye karşı yaptığı operasyonların yanında Irak’taki askeri varlığı, Musul’un kurtarılmasında yer almak istemesi, bölgede Şii hâkimiyetine karşı çıkması, tarihi vurgularla Musul’un hamisi olduğunu ima, hatta ilan etmesi bu konudaki örnekler... Bunların siyasi karşılığı nedir? Dahası bunlarda AK Parti ideolojisinin payı nedir?