İsrail Devlet Denetçisi Joseph Shapira’nın 2014 yazında Gazze Şeridi’ni hedef alan Koruyucu Hat Harekâtı hakkındaki raporu henüz yayımlanmadı ama 40 civarında üst düzey askeri ve siyasi yetkiliye dağıtılan ilk taslak daha şimdiden fırtına kopardı. Hem rapora hem denetçiye ağır ve alakasız yorumlarla saldıran Başbakan Benjamin Netanyahu’nun çevresi, bu tepkileriyle İsrail halkının zaten büyük bir başarı olarak algılamadığı harekâtla ilgili rahatsızlığını daha da artırdı. Taslak raporda siyasi ve askeri yönetim kademesi ihmalcilik ve vahim sorumsuzlukla suçlanıyor.
Ben Caspit 9 Mayıs’ta Al-Monitor’da yayımlanan makalesinde nihai raporla patlaması beklenen “generaller savaşını” anlattı. Rapordaki en önemli nokta, harekâtın yürütülüş biçimi ve ilgili kararların kusurlu olmasının ötesinde bu savaşın önlenebilir olduğu yönündeki değerlendirme. Buna göre İsrail’deki siyasi iktidar çağ dışı bir anlayıştan mustarip olmasaydı, Gazze ablukasının anlamı ve ablukanın doğasında yatan tehlikeleri kavramaktan aciz olmasaydı birçok insanın hayatı muhtemelen kurtulurdu. Taslağı gören kıdemli yetkililere göre rapor, İsrail’in 2006 Lübnan Savaşı’ndaki eksikliklerini araştıran Winograd Komisyonu’ndan bile daha ağır tespitlerde bulunuyor ve yapılsa savaşı önleyebilecek adımları anlatan ayrı bir bölüm içeriyor.
Askeri harekâta giden günlerde Gazze’ye uygulanan tecride Mısır da katılmış, Cumhurbaşkanı Abdül Fettah El Sisi’nin yeni rejimi Hamas’ın Mısır-Gazze sınırında Refah bölgesinde kazdığı tünellere yönelik topyekûn savaş başlatmıştı. İsrail’in bundan memnun olduğu aşikârdı. Ancak askeri ve siyasi yöneticiler basit bir gerçeği idrak edemedi: Düdüklü tencere misali kaynayan Gazze’ye ilave basınç uygulamak patlamaya yol açabilirdi ki nitekim öyle oldu.
Koruyucu Hat Harekâtı, haziran 2014’te üç İsrailli gencin Batı Şeria’daki Etziyon yerleşiminden kaçırılıp öldürülmesiyle başlayan gerilimin zirve noktası oldu. Ancak Hamas’ı çatışmaya iten asıl sorun Gazze’ye uygulanan abluka ve bedeli ne olursa olsun bu ablukayı kaldırma arzusuydu. Hamas “Bedeli ne olursa olsun...” dediği zaman bununla Gazze Şeridi’nde geniş alanların tümden tahrip olmasını ve Gazze’de yaşayan insanların ölmesini de kastediyor.
AL-MONITOR All-Access gives you unlimited access to all our journalism, the full Daily Briefing, exclusive interviews, premium newsletters, and live events — for less than $2/week.