DERBESİYE, Suriye — Beş yıldır devam eden Suriye krizinde şehirler yerle bir oldu, yerel nüfuslar rejim veya rejimin terk ettiği bölgeleri alan güçler tarafından sürgün edildi. İster İslam Devleti (İD) ve Nusra Cephesi ister muhalif Kürt grupları olsun silahlı güçlerin tümü, yer altı zenginliklerine sahip bölgeleri ele geçirmeye çalıştı. Bu zenginlikler de yoğunlukla Deyrizor’da ve fiilen özerk bölge hâline gelen Rojava’daki Kürt yörelerinde bulunuyor.
Rimelan başta olmak üzere Kürt bölgelerinde çok sayıda petrol kuyusu var. Suriye ayaklanması patlak verdiğinde yerel halktan pek çok insan Irak ve Türkiye gibi komşu ülkelere kaçtı. Petrol kuyuları adeta kapanma noktasına geldi. Bölgede kalan halkın geçimi zorlaşmış, tehlikeli yöntemlerle petrol çıkarmaya çalışan insanlar ölüm ve yaralanmalarla sonuçlanan patlamalara neden olmuştu. Yetkililer, bu durumun önüne geçmek için kısmen de olsa bazı kuyuları işletmeye çalıştı. Deyrizor gibi kimi bölgelerde ise petrol kuyuları aşiretlerin eline geçti ve kişisel menfaatler için kullanıldı.
Daha sonra 2014’ün ortalarında silahlı güçlerini finanse etmeye çalışan İD, kuyuları ele geçirmek ve petrol kaynaklarını tekeline almak amacıyla Kürt bölgelerini işgal etmeye çalıştı. Ancak Kürt bölgelerindeki durum Suriye’nin diğer bölgelerinden farklıydı. Halk Savunma Birlikleri başta olmak üzere buraları kontrol eden Kürt güçleri İD’le savaşarak örgütü geri püskürttü. Böylece petrol kuyuları korundu.
Mühendis Muhammed Ali konu hakkında Al-Monitor’a şöyle konuştu: “Esad yönetiminde Rimelan petrol sahalarındaki üretim son derece yüksekti. Petrol gelirleri Suriye’nin milli gelirinin üçte birini oluşturuyordu. Ancak Suriye’de siyasi durum ve güvenlik bozulunca birçok petrol kuyusu değerini kaybetti ve kapatıldı. (…) Petrol gelirlerinin çoğu Kürt bölgesindeki kuyulardan sağlanıyordu ancak iktidardaki Arap Sosyalist Baas Partisi’nin bölgemizi fakirleştirmeyi amaçlayan politikaları yüzünden sık sık petrol sıkıntısı yaşıyorduk. İD de aynı senaryoyu uygulayarak petrol kuyularını ele geçirip kullanmak istedi ama bölgeyi savunan Kürt güçleri tarafından geri püskürtüldü. Petrol gelirleri şu an önemsiz miktarda, sahalarımızdaki petrolü çok düşük fiyatlardan almak mümkün.”
AL-MONITOR All-Access gives you unlimited access to all our journalism, the full Daily Briefing, exclusive interviews, premium newsletters, and live events — for less than $2/week.