Ana içeriğe atla

Gazze “yaşanmaz” bölge olma yolunda ilerliyor

BM raporuna göre Gazze 2020’ye kadar yaşamaya elverişsiz bir bölge hâline gelebilir. Ancak birçok Gazzeli’ye göre mevcut koşullar bölgeyi zaten yaşanmaz hâle getirmiş durumda. İngilizceden Türkçeye çevrilmiştir.
A Palestinian man uses a bucket of water as he reconstructs his house, on June 28, 2015, which was destroyed during the 50-day war between Israel and Hamas militants in the summer of 2014, in the Eastern Gaza City Shujaiya neighbourhood. AFP PHOTO / MOHAMMED ABED        (Photo credit should read MOHAMMED ABED/AFP/Getty Images)

BEYT HANUN, Gazze Şeridi — BM Ticaret ve Kalkınma Konferansı’nın geçtiğimiz günlerde yayımladığı rapora göre Gazze Şeridi 2020’ye kadar yaşamaya elverişli yer olmaktan çıkabilir. Ancak bölgede yaşayan Filistinliler, Hamas kontrolündeki Gazze’nin çoktandır yaşanmaz bir yer olduğunu, bunu resmileştirmek için beş yıl daha beklemeye gerek olmadığını düşünüyor.

Gazze’nin 2020’ye kadar yaşanmaz bir yere dönüşebileceği öngörüsü, BM raporunda mevcut ekonomik trendlerin önümüzdeki beş yılda da devam etmesine dayandırıldı. Raporda yer alan ifadeyle “Yüksek demografik artış ve aşırı nüfus nedeniyle toplum, sağlık ve güvenlik açısından doğacak sonuçlar Gazze’yi 2020’ye kadar yaşanmaz bir yer hâline getirebilecek etmenler arasında yer alıyor.”

Gazze Şeridi’nin kuzeyindeki Beyt Hanun kasabasında yaşayan dört çocuk annesi Meysa El Masri rapor hakkında Al-Monitor’a şöyle diyor: “Böyle raporları duydukça ürküyorum. Aklımda hep yurt dışına göç etmek var. Durmadan ailem için, kendim için güvenli bir yer arıyorum. (…) İşsizlik daha da artacak ve durum iyice kötüye gidecek diye korkuyorum. Zaten ufukta durumu iyileştirecek bir çözüm görünmüyor. Yine de birçok insan yıllardır yaptıkları gibi o kötü durumla da baş eder.”

İki çocuk babası Ali Alyan ise Gazze’nin zaten yaşanmaz hâle geldiğini, BM’nin raporunda yer alan 2020 yılının gecikmiş bir tarih olduğunu düşünüyor. Alyan şöyle diyor: “Yıllardır yaşanmaz bir yerde yaşıyoruz. Geçen seneki savaşın ardından işler daha da zorlaştı. Yaşadığımız koşullara baktığınızda temel yaşam unsurlarının olmadığını görüyorsunuz. Elektrikler kesik, altyapı yıkılmış, su içmeye uygun değil, ulaşım zor, tarım giderek çöküyor. Kötü çevresel koşullar yüzünden salgın hastalıklar baş gösteriyor, yoksulluk ve işsizlik artmaya devam ediyor.”

Akdeniz kıyısında yer alan Gazze Şeridi güneybatı sınırında Mısır’la komşu. Uzunluğu 41 kilometre olan, genişliği de 6-12 kilometre arasında değişen 362 kilometre karelik bu toprak parçasında 1 milyon 800 bin kişi yaşıyor. Gazze dünyanın en yoğun nüfuslu bölgelerinden biri.

Zehra El Gül de Alyan gibi Gazze’nin mevcut hâliyle yaşanmaz olduğunu düşünüyor. Yerel ve uluslararası yetkililer giderek kötüleşen koşulları düzeltmek için müdahale etmezse “er ya da geç herkesin buradan gideceğini” söylüyor. Gül şöyle devam ediyor: “Gazze’yi seviyorum. Hayatımın çoğu burada geçti ama şimdi yurt dışına ciddi ciddi gitmeye çalışıyorum. Bugün bile burada zar zor yaşarken durumun daha da kötüye gitmesinden korkuyorum. Beş yıl sonra durum ne hâle gelir bilmiyorum.”

Hamas’ın iktidarı ele geçirdiği 2007’den beri İsrail ablukası altında olan Gazze Şeridi son altı yılda üç savaş yaşadı. Bunların sonuncusu 2014’ün temmuz ve ağustos aylarında toplam 50 gün sürdü. Savaşta yıkılan ev ve tesislerin yeniden inşası yavaş ilerliyor. Zira uluslararası toplumun BM Filistinli Mültecilere Yardım Ajansı’na ve Filistin hükümetine sağladığı fonlar yetersiz. Bunun yanı sıra İsrail de son birkaç yıldır Gazze Şeridi’ne inşaat malzemesi girişine kısıtlamalar uyguluyor.

Al-Monitor’un görüştüğü Gazzelilerin bir bölümü ekonomi ve kalkınmada yaşanan gerilemeden Hamas’ı sorumlu tutarken bir bölümü de İsrail’i, Filistin Yönetimi’ni ve uluslararası toplumu suçluyor.

Alyan “Gazze’den sorumlu başlıca taraf Hamas olduğuna göre mevcut durumdan da onlar sorumlu.” diyor. Peki, ablukayı uygulayan İsrail’in hiç mi suçu yok? Alyan bu soruyu şöyle yanıtlıyor: “Hamas yönetiminden önce ve İsrail yönetimi sırasında işler bugünkü gibi değildi.”

Gül ise siyasi durumun son derece karmaşık olduğunu ve tek bir tarafı suçlamanın doğru olmayacağını söylüyor: “Tüm taraflar sorumlu. İsrail işgal ve ablukadan dolayı, Filistin Yönetimi Gazzelilere yeterince destek olmadığı için, Hamas da Gazze’yi kontrol eden taraf olduğu için.”

Hamas ve El Fetih medya üzerinden birbirini suçluyor. Her iki taraf da Gazze’nin kalkınmasını engelleyen ablukadan, siyasi bölünmüşlükten, uzlaşı anlaşmasının bozulmasından ötekini sorumlu tutuyor.

Gazze’deki Toplum Ruh Sağlığı Merkezi’nde çalışan sosyal hizmet ve psikoloji uzmanı Hasan Ziyade’ye göre bölgenin birkaç sene içinde yaşanmaz hâle geleceğini söyleyen uluslararası raporlar “insanlarda korku ve kaygıya neden oluyor, durumu değiştirmekten aciz hisseden insanlar bazen de umutsuzluğa kapılıyor”.

Al-Monitor’a konuşan Ziyade şöyle devam ediyor: “Medya kötü haberler verdikçe Filistinlilerin çaresizlik ve hüsran duygusu artıyor, gelecek korkusu baş gösteriyor. Bu durum umutsuzluğa kadar varabilir ki bu, kişinin gelişimini ve gelecekteki üretkenliğini olumsuz etkiliyor. (…) Üç tip insan var: Kimisi aileleri ve çocukları için daha iyi bir yaşam arayışına girerek göç etmeyi düşünebiliyor. İkinci grup umutsuzluk ve hüsran içinde yaşıyor, gerçeklere teslim oluyor. Bazısı da gerçekliğin tüm olumsuzluklarına rağmen onunla baş etmeye, krizin üstesinden gelmeye çalışıyor.”

Siyasi bölünmüşlüğün, İsrail ablukasının ve uluslararası fonlardaki azalmanın sürmesi hâlinde Gazze için karanlık bir gelecek öngören uluslararası raporların doğru olup olmaması bir yana, Gazze halkı kimsenin imrenmeyeceği zor bir yaşam sürüyor ve tünelin ucunda bu mağduriyetine son verecek bir ışık göremiyor.

Join hundreds of Middle East professionals with Al-Monitor PRO.

Business and policy professionals use PRO to monitor the regional economy and improve their reports, memos and presentations. Try it for free and cancel anytime.

Free

The Middle East's Best Newsletters

Join over 50,000 readers who access our journalists dedicated newsletters, covering the top political, security, business and tech issues across the region each week.
Delivered straight to your inbox.

Free

What's included:
Our Expertise

Free newsletters available:

  • The Takeaway & Week in Review
  • Middle East Minute (AM)
  • Daily Briefing (PM)
  • Business & Tech Briefing
  • Security Briefing
  • Gulf Briefing
  • Israel Briefing
  • Palestine Briefing
  • Turkey Briefing
  • Iraq Briefing
Expert

Premium Membership

Join the Middle East's most notable experts for premium memos, trend reports, live video Q&A, and intimate in-person events, each detailing exclusive insights on business and geopolitical trends shaping the region.

$25.00 / month
billed annually

Become Member Start with 1-week free trial

We also offer team plans. Please send an email to pro.support@al-monitor.com and we'll onboard your team.

What's included:
Our Expertise AI-driven

Memos - premium analytical writing: actionable insights on markets and geopolitics.

Live Video Q&A - Hear from our top journalists and regional experts.

Special Events - Intimate in-person events with business & political VIPs.

Trend Reports - Deep dive analysis on market updates.

All premium Industry Newsletters - Monitor the Middle East's most important industries. Prioritize your target industries for weekly review:

  • Capital Markets & Private Equity
  • Venture Capital & Startups
  • Green Energy
  • Supply Chain
  • Sustainable Development
  • Leading Edge Technology
  • Oil & Gas
  • Real Estate & Construction
  • Banking

Start your PRO membership today.

Join the Middle East's top business and policy professionals to access exclusive PRO insights today.

Join Al-Monitor PRO Start with 1-week free trial