Irak’ı saran rüşvet hastalığı
Iraklıların devletteki yolsuzluğa karşı başlattığı protestolara rağmen hükümet yetkilileri ve memurlar arasında kök salan rüşvetçiliği bitirmek zor görünüyor. İngilizceden Türkçeye çevrilmiştir.
BABİL, Irak — Bağdat’ın 100 kilometre güneyindeki Babil şehrinde yaşayan Ali El Sultaniâ kamu kurumlarında işlerini nasıl hallettiğini anlatırken şoke edici bir saflık içinde: “Devlet kurumlarında mülkiyet devri, çocuklarıma nüfus kâğıdı almak veya çocukların ders notlarını düzelttirmek gibi işlerim olduğu zaman genelde yanıma yüklü miktarda para alıp memurlara dağıtıyorum.” diyor.
Sultani’ye göre yaptığı şey “rüşvet vermek” değil. O buna “Bana özel olarak yardımcı olan memura minnettarlığımın ifadesi.” diyor.
Rüşvet Irak’ta ahlaken yanlış sayıldığı gibi kanunlara, toplumsal ve dini kurallara da aykırı. Bu nedenle de “rüşvet” sözcüğü yerine eylemi meşrulaştırmak için genelde daha yumuşak ifadeler kullanılıyor.
Sosyolog Ali El Hafaci Al-Monitor’a şöyle diyor: “Rüşvet Irak’ta olağan hâle geldi, farklı gerekçeler ya da özel ayarlamalarla kılıfına uyduruluyor. Pek çok Iraklı, idari işlemlerin hızlandırılması ve yasal engellerin aşılması için memurların evine giderek ya da onlarla başka bir yerde buluşarak komisyon vermeye alışkındır.”
