Ana içeriğe atla

Filistin’in bütçesini güvenlik birimleri yutuyor

Filistin Yönetimi, başka önemli alanları feda ederek bütçedeki aslan payını güvenlik birimlerine aktarıyor. İngilizceden Türkçeye çevrilmiştir.
Members of Palestinian security forces demonstrate their skills during a military exercise in the West Bank city of Jericho March 20, 2015. REUTERS/Mussa Qawasma - RTR4U7ZR

Aralık 2014’te Filistinlilere ait vergi gelirlerini donduran İsrail Filistin Yönetimi’ni ağır bir mali krize soktu. Söz konusu gelirler aylık 130 milyon doları buluyor. Maliye Bakanlığı’nın şubatta açıkladığı rapordan ise şaşırtıcı veriler çıktı. Buna göre Filistin’in 2014 bütçesinin yüzde 28’i, yani 3,8 milyar dolarlık bütçenin 1 milyar doları güvenlik birimlerine gitti. 2013’te bütçenin yüzde 19’una tekabül eden güvenlik harcamaları 2011’de yüzde 31, 201o’da da yüzde 32 düzeyindeydi.

Al-Monitor resmi Filistin kaynaklarından kamuoyuna açıklanması istenmeyen başka verilere de ulaştı. Bu veriler, güvenlik personelinin sayısı ve dağılımının yanı sıra maaşlar ve faaliyet harcamaları dâhil güvenlik birimlerinin mali giderlerini yansıtıyor.

Al-Monitor’a konuşan Yasama Meclisi Başkan Yardımcısı Hasan Kreyşe, Maliye Bakanlığı verilerine güvenmediğini zira rakamların gerçeği yansıtmadığını ve durumun olduğundan iyi gösterilmeye çalışıldığını öne sürdü.

Kreyşe şöyle konuştu: “Güvenlikle ilgili harcamalar çok daha yüksek olup bütçenin yüzde 35’ini buluyor. Filistin Yönetimi tank ve uçak satın almıyor, güvenlik birimlerinin kullandığı silahlar da İsrail, Ürdün, Arap ve Avrupa ülkelerinden sağlanıyor. Buna rağmen harcamaların bu boyutta olması Filistin Yönetimi’nin varlığını sürdürmek uğruna toplumu askerileştirmeye çalıştığını kanıtlıyor.”

Filistin Yönetimi yıllık bütçesini Yasama Meclisi’ne danışmadan belirliyor. Bu da altı koldan oluşan Filistin güvenlik teşkilatının denetime tabii olmadan çalıştığı anlamına geliyor. Söz konusu altı birim şöyle: Polis, Önleyici Emniyet, Genel İstihbarat, Askeri İstihbarat, Ulusal Güvenlik Güçleri ve Devlet Başkanlığı Güvenlik Güçleri.

Filistin Yönetimi iç güvenliği sağlama, İsrail’e yönelik silahlı eylemleri engelleme, İsrail’le müzakereler ve barışçıl çözüme dayanan siyasi hedeflerine halk desteği sağlama amaçları doğrultusunda güvenlik birimlerine aktarılan kaynakları artırmaya çalışıyor. Dolayısıyla güvenlik birimleri İsrail’le eş güdümü sürdürebilsin diye bütçeden en büyük payı almaya devam ediyor. Bütçenin kendisi ise ABD başta olmak üzere Batı’dan gelen yardımlarla finanse ediliyor.

Gazze Şeridi’ndeki güvenlik ve kamu düzeni sektörü ise Hamas hükümetinin istifa ettiği haziran 2014 tarihinden önce toplam kamu bütçesinden 261 milyon dolar yani yüzde 34’lük bir pay alıyordu.

Gazze’de yayımlanan El İktisadiye gazetesinin Genel Yayın Yönetmeni Muhammed Ebu Giab konuya ilişkin Al-Monitor’a şöyle konuştu: “Güvenlik sektörüne ayrılan bütçe her yıl haksız şekilde farklı yollardan yükseliyor. Ya cari faaliyet harcamaları, maaşlar ve ödemeler artırılıyor ya da Batı Şeria’da şu an 70 bini bulan güvenlik personeline yeni alımlar yapılıyor. Güvenlik bütçesi ve personel sürekli artarken Filistin Yönetimi, halkın ihtiyaç duyduğu temel hizmetleri açıkça savsaklıyor veya ihmal ediyor ki bu da Filistinlilerin insanca yaşamasını etkiliyor. Bu nedenle sağlık, eğitim, beslenme gibi hizmet sektörleri bugünlerde iyice bozuluyor ve çöküyor.”

Filistinliler arasında bölünmüşlük sürerken İsrail ve Filistin Yönetimi arasındaki siyasi tıkanmışlık da son aylarda iyice derinleşti. Ancak bu ortamda bile İsrail ve Filistin güvenlik birimleri arasındaki sıkı irtibat kesintisiz sürdü, İsrail askerleriyle yerleşimcileri hedef alan militanlar başta olmak üzere Hamas bağlantılı silahlı grupların peşi bırakılmadı. Bu da güvenlik bakımından Batı Şeria’da hâkim olan sükûneti açıklıyor.

İsrail’in Filistinlere ait vergi gelirlerini dondurma kararı da işte bu bağlamda kaygı uyandırmıştı. Yani Filistin Yönetimi’nin güvenlik koordinasyonuna son vereceği endişesi baş göstermişti. Bu karara karşı uyarıda bulunan İsrailli güvenlik yetkilileri, vergi gelirlerinin askıda kalması hâlinde Filistin Yönetimi’nin çökmesinden veya İsrail’e hasım bir yönetime dönüşmesinden korkuyor.

Hesap Verilebilirlik ve Etik Koalisyonu, Filistin Yönetimi’ne 25 Nisan’da yaptığı çağrıda bütçeyi tüketen güvenlik harcamalarının azaltılmasını, Filistin toplumunun bu çapta bir güvenlik hizmetine ihtiyaç duyup duymadığının gözden geçirilmesini, fazla personelin sivil çalışma alanlarına kaydırılmasını istedi.

Ancak Filistinli yöneticiler bu çağrıyı yanıtsız bıraktı. Başkan Mahmud Abbas’ın makamında çalışan üst düzey bir yetkiliye göre Filistin Yönetimi’nin karşı karşıya bulunduğu iç ve dış güvenlik sıkıntıları güvenlik durumunu siyaseten yüksek bir öncelik hâline getiriyor.

Kimliğinin gizli kalması kaydıyla Al-Monitor’un sorularını yanıtlayan yetkili şöyle konuştu: “İsrail, durmadan Batı Şeria’nın değişik bölgelerine girerek Filistin Yönetimi’ni tehdit altında tutuyor. Bu durum nedeniyle her an Filistin Yönetimi’nin çökme riskiyle karşılaşabiliriz. Öte yandan Hamas da Batı Şeria’daki durumu kontrol etme hevesini gizlemiyor. Dolayısıyla Filistin Yönetimi’nin güvenlik güçleri Batı Şeria’daki kentlerde ve mülteci kamplarında güvenlik olaylarının patlamasından endişe duyuyor.”

Mevcut halk desteğinin pek de yüksek olmadığını gören Filistin Yönetimi durumu güvenlik önlemeleri ve askeri güçle kontrol etmeye çalışıyor, bu nedenle de yeni personel alımlarını ve kaynak artırımını savunuyor.

Britanya Arap İnsan Hakları Örgütü 23 Nisan’da yaptığı açıklamada mevcut güvenlik birimlerinin tasfiye edilip tek bir yapıda toplanmasını, güvenlik birimlerine harcanan kaynakların da sağlık ve eğitime aktarılmasını istedi. Örgütün açıkladığı verilere göre güvenlik sektörü bütçeden aslan payını alırken tarıma 27 milyon dolar, eğitime 722 milyon dolar, sağlığa da 512 milyon dolar ayrılıyor.

Filistin Yönetimi’ne bağlı güvenlik birimlerinin sözcüsü Adnan El Damiri, 16 Şubat tarihli açıklamasında güvenlik bütçesini savunmuş, mevcut güvenlik hizmetlerinin Filistin devletinin inşası için gereken güvenlik düzeyinin çok altında olduğunu belirtmişti. Damiri’ye göre güvenlik birimlerine verilen bütçenin büyük bölümü personel maaşlarına giderken faaliyet harcamaları bu paranın ancak yüzde 2’sini oluşturuyor. Güvenlik görevlilerinin ortalama 400 dolar maaş aldığını belirten Damiri, personelin yüzde 80 oranında astsubay ve erlerden oluştuğunu kaydetti.

Güvenlik bütçesindeki artış Filistin Yönetimi’nin bölgedeki Arap rejimlerinin uzantısı olduğunu bir kez daha ortaya koyuyor. Bu rejimler Filistin güvenlik birimlerine hevesle para akıtmaya devam ederken yoksulluk sınırı altında yaşayan Filistinlilerin sayısı her geçen gün artıyor.

Filistin Yönetimi şunu çok iyi biliyor: Dış yardımların kasasını açan şifre İsrail’le güvenlik koordinasyonunun sürdürülmesidir. Bu nedenle de Filistin için yaşamsal öneme sahip eğitim, sağlık ve tarım gibi başka alanları feda ederek bütçenin aslan payını güvenlik birimlerine veriyor.

Join hundreds of Middle East professionals with Al-Monitor PRO.

Business and policy professionals use PRO to monitor the regional economy and improve their reports, memos and presentations. Try it for free and cancel anytime.

Free

The Middle East's Best Newsletters

Join over 50,000 readers who access our journalists dedicated newsletters, covering the top political, security, business and tech issues across the region each week.
Delivered straight to your inbox.

Free

What's included:
Our Expertise

Free newsletters available:

  • The Takeaway & Week in Review
  • Middle East Minute (AM)
  • Daily Briefing (PM)
  • Business & Tech Briefing
  • Security Briefing
  • Gulf Briefing
  • Israel Briefing
  • Palestine Briefing
  • Turkey Briefing
  • Iraq Briefing
Expert

Premium Membership

Join the Middle East's most notable experts for premium memos, trend reports, live video Q&A, and intimate in-person events, each detailing exclusive insights on business and geopolitical trends shaping the region.

$25.00 / month
billed annually

Become Member Start with 1-week free trial

We also offer team plans. Please send an email to pro.support@al-monitor.com and we'll onboard your team.

What's included:
Our Expertise AI-driven

Memos - premium analytical writing: actionable insights on markets and geopolitics.

Live Video Q&A - Hear from our top journalists and regional experts.

Special Events - Intimate in-person events with business & political VIPs.

Trend Reports - Deep dive analysis on market updates.

All premium Industry Newsletters - Monitor the Middle East's most important industries. Prioritize your target industries for weekly review:

  • Capital Markets & Private Equity
  • Venture Capital & Startups
  • Green Energy
  • Supply Chain
  • Sustainable Development
  • Leading Edge Technology
  • Oil & Gas
  • Real Estate & Construction
  • Banking

Start your PRO membership today.

Join the Middle East's top business and policy professionals to access exclusive PRO insights today.

Join Al-Monitor PRO Start with 1-week free trial