Ana içeriğe atla

Çerkeslerin alfabe isyanı

Hükümetin, 2012’den beri okullarda Kiril alfabesiyle okutulan Çerkesçe derslerinin Latin alfabesiyle de okutulması kararı Çerkeslerin en büyük sivil örgütünü kızdırdı.

Turks of ethnic Circassian origin protest outside the Russian embassy in Ankara on May 21, 2014, on the 150th annivesary the mass deportation and killings of ethnic Circassians by Tsarist Russia in the 19th century in May 21, 1864. The north Caucasian ethnic group native to Circassia were displaced in the course of the Russian conquest of the Caucasus in the 19th century, especially after the RussianCircassian War in 1864.  AFP PHOTO/ADEM ALTAN        (Photo credit should read ADEM ALTAN/AFP/Getty Images)

Ruslar tarafından anavatanları Kafkasya’dan sürüldükten sonra sığındıkları Türkiye'de devlete sır ortağı olmuş Çerkesler, AKP'nin milletvekili aday listelerinden dışlanmış olmanın şokunu atlatamadan bu kez anadilde eğitim konusunda hükümetle karşı karşıya geldi.

Üç yıldır okullarda seçmeli Çerkes (Adıge ya da Adiğe) dili dersi Kiril alfabesi ile okutuluyordu. Müfredat da buna göre hazırlanmıştı. Ancak Milli Eğitim Bakanlığı (MEB), Kiril alfabesinin yanı sıra Latince alfabe ile Çerkesce okutulmasına onay verince Çerkeslerin en büyük sivil örgütü Kafkas Dernekleri Federasyonu’nun (KAFFED) tepkisin çekti. Türkiye’de 53 Çerkes derneğinin çatı kuruluşu olan KAFFED’in üyeleri, 16 Nisan’da birçok kentte Milli Eğitim Müdürlükleri önünde protesto gösterileri düzenledi.

Osmanlı’dan beri yüksek bürokrasi içerisinde yer alan ve yaşadıkları sıkıntıları gürültü çıkarmadan bürokrasinin ve siyasetin koridorlarında çözmeyi tercih eden Çerkesler artık tabir caizse şeytanın bacağını kırıp sokaklarda sesini yükseltmeye başladı. Çerkesleri 1990’lardan itibaren Çeçenya, Abhazya ve Güney Osetya’daki savaşlarla ilgili gösterilerin yanı sıra Çerkes soykırımının yaşandığı 21 Mayıs 1864’ün yıldönümü anmalarında sokaklarda görmeye aşinayız. Ancak Türkiye’de nüfusları 3 milyonu aşan Çerkeslerin kendi adlarına devletten bir şeyler talep etmek için sokaklarla tanışması yeni bir olgu. Çerkeslerin alfabe isyanı da sokağa yansıyan ender olaylardan biri oldu. Gösterilerde ‘Alfabeme dokunma’, ‘Anadil resmi alfabe ile öğretilmelidir’, ‘Anadil alfabemizi’ istiyoruz’ ve ‘Latin Harflerle Arapça???" yazılı pankartları taşındı.

‘Anavatanla bağlar kopar’

SUBSCRIBER EXCLUSIVE

Continue reading this exclusive analysis

Original reporting and analysis unavailable elsewhere. Subscribe to AL-MONITOR to read this story and access everything we publish