Ana içeriğe atla

Nusra Cephesi İdlib’de İslami emirlik kurmayı hedefliyor

İdlib’te Suriyeli isyancıları bozguna uğratan Nusra Cephesi, İslam Devleti’nin ilan ettiği hilafet devletine rakip olacak bir İslami emirlik kurmak istiyor. İngilizceden Türkçeye çevrilmiştir.
An Islamist Syrian rebel group Jabhat al-Nusra fighter talks on a walkie-talkie while carrying his weapon on Al-Khazan frontline of Khan Sheikhoun, northern Idlib province May 17, 2014. REUTERS/Hamid Khatib (SYRIA - Tags: CIVIL UNREST MILITARY POLITICS CONFLICT) - RTR3PMA6

HALEP, Suriye — Kuzey Suriye’de kendine emirlik kurmayı planlayan Nusra Cephesi, bu projesiyle İslam Devleti’nin (İD) ayağını kaydırmayı umuyor. İD, 30 Haziran’da ilan ettiği hilafet devletiyle dünyanın dört bir yanından yeni cihatçılar kazanmış, Nusra Cephesi’nden birçok militan ve yabancı savaşçıyı kendisine çekmişti.

Nusra lideri Ebu Muhammed El Cevlani de temmuzda internet üzerinden yayımlanan mesajında başında kendisinin bulunacağı bir “İslami emirliğin doğacağına” dair kendi militanlarına söz verdi.

Cemal Maruf liderliğindeki Suriye Devrimciler Cephesi’nin (SDC) şemsiyesi altında savaşan grupların zayıf düşmesi ve bunların yolculardan hırsızlık yapmak üzere “mazot kontrol noktaları” kurmakla suçlanması, Nusra’nın saldırıya geçmesi için fırsat oldu. Twitter’daki Nusra destekçilerine göre Maruf bir “zalim.” Ya Hazım Hareketi ve diğer gruplar? Nusra onlara niçin saldırdı?

İdlib, Nusra Cephesi’ne emirlik ilan etmesi, yabancı cihatçılar için İD’le rekabet etmesi için uygun koşullar sundu. Türkiye sınırına yakın olan İdlib, İD ve Devlet Başkanı Beşar Esad’a bağlı güçlerin çarpıştığı büyük cephelerin uzağında. Bunun yanı sıra Özgür Suriye Ordusu’nda (ÖSO) yer alan pek çok savaşçı, Esad güçleri ve İD dışındaki gruplara kurşun sıkmayı reddediyor. Örgütsel ve askeri üstünlüğü olan Nusra, ÖSO’yu her hâlükârda mağlup edeceğini gördü. Ayrıca SDC içinde kötü şöhretli grupların yer alması, Nusra’nın halktan destek görmesini de sağladı. Böylece Nusra savaş sahasını “ılımlı muhalefet” diye bilinen bölgedeki tüm ABD müttefiklerini kapsayacak şekilde genişletti.

Suriyeli isyancılara göre Nusra, İD’in izinden gidiyor. İD, ilk olarak yolsuz dediği Kuzey Süvarileri Tugayı’yla savaştı, zaman içinde muhalif grupların çoğunu karşısına aldı ve Suriye’nin kuzeyinde geniş bölgelerin kontrolünü ele geçirdi. Ancak Mücahitler Ordusu’nun başını çektiği muhalif gruplar, İD’i daha sonra ülkenin doğusuna itti. Buradaki çöllük araziden deneyimi sayesinde avantaj sağlayan örgüt gücünü yeniden toparladı.

Nusra ile SDC arasındaki çatışmalar, İdlib kırsalındaki Bara kasabasında 26 Ekim’de başladı. Maruf o günlerde bölgede bir askeri harekat başlatmış, Nusra’ya sığınan bazı kaçakların peşine düşmüştü. Olaylar iki örgüt arasında savaşa dönüştü ve Nusra, Maruf’un köyü Deyr Sünbül dâhil SDC’nin kalesi olan Cebel El Zaviye bölgesini ele geçirdi.

Maruf ve Hazım Hareketi, İdlib kırsalında Nusra karşısında büyük kayıplar verdi. Hazım Hareketi’nin boşalttığı üstte Nusra, silah ve ağır teçhizatlar ele geçirdi. SDC ve Hazım hareketi, güneydeki bazı kırsal bölgeler hariç İdlib’den çekilirken geriye sadece teslim olanlar kaldı.

Maruf’la irtibatlı kaynakların Al-Monitor’a verdiği bilgiye göre Maruf Türkiye’ye kaçtı ve İdlib’te artık herhangi bir güce sahip değil. Bunun tek istisnası, İdlib’in güney kırsalında ve ÖSO ile Nusra arasında çatışmanın yaşanmadığı güney Suriye’de bulunan bazı gruplar.

Hazım Hareketi, Nusra Cephesi’yle ufak çaplı çatışmaların ardından toplayabildiği tüm teçhizatı alıp İdlib kırsalından Halep’e çekildi. Durumun kritik bir hâl aldığı Halep’te rejimin “kurtarılmış bölgeleri” kuşatmaya yaklaşmış olması sayesinde Hazım Hareketi Halep’te tarafsızlık anlaşmasından yararlandı.

Ne var ki ÖSO ve Nusra Cephesi arasındaki gerilim çok geçmeden Halep kırsalına sıçradı. Nusra’nın 4 Kasım’da kuşattığı Kuzey Süvarileri Tugayı, bir T-62 tankını ateşe vererek Menag’dan çekildi. Al-Monitor’a ulaşan açıklamaya göre Nusra 8 Ekim’de de Özgürlük Şafağı Tugayı’ndan bir saha komutanını öldürdü.

Nusra Cephesi’nin emirlik kurmak istediği doğru. Örgütün İdlib’in kuzeyinde kimi kasabaları tam kontrol altına alması, buralarda kendi mahkemelerini kurması da açıkça buna işaret ediyor. İdlib kırsalının diğer bazı bölgelerinde İslami Cephe ve Cund El Aksa gibi İslamcı grupların varlığı, Nusra’nın hedeflerine engel çıkarabilir. Ancak Nusra’nın bu son hamlesiyle “ılımlı muhalefete” ağır darbe indirdiği muhakkak.

Maruf’a karşı kazandığı Cebel El Zaviye zaferinin ardından bir konuşma yapan Cevlani, uluslararası koalisyonun tehlikelerine karşı uyararak söze başladı. Koalisyonun “ABD ajanları” ile birlikte “tüm İslami grupları” ve “Batı’nın politikalarına uymayan grupları” yok etmeyi amaçladığını söyleyen Cevlani “SDC’yi ortadan kaldırma kararı aldık.” dedi.

Nusra’nın İD’le ihtilafı nedeniyle yaşadığı sıkıntılara da değinen Cevlani, yabancıların Nusra’nın lider kadrosunun yüzde 70’ini oluşturduğunu belirterek şöyle devam etti: “İhtilafın ardından bu oran yüzde 40’a düştü. Yabancılara kapımız her daim açık.”

Gelinen noktada SDC’nin kuzey Suriye’de bittiği söylenebilir. Çatışmalar her an Hazım Hareketi’nin çekildiği Halep’e kayabilir. ÖSO’nun kuzey Suriye’de Esad, İD ve şimdi de Nusra Cephesi’ne yenilmesi, ABD için sahada fazla seçenek bırakmıyor.

Join hundreds of Middle East professionals with Al-Monitor PRO.

Business and policy professionals use PRO to monitor the regional economy and improve their reports, memos and presentations. Try it for free and cancel anytime.

Free

The Middle East's Best Newsletters

Join over 50,000 readers who access our journalists dedicated newsletters, covering the top political, security, business and tech issues across the region each week.
Delivered straight to your inbox.

Free

What's included:
Our Expertise

Free newsletters available:

  • The Takeaway & Week in Review
  • Middle East Minute (AM)
  • Daily Briefing (PM)
  • Business & Tech Briefing
  • Security Briefing
  • Gulf Briefing
  • Israel Briefing
  • Palestine Briefing
  • Turkey Briefing
  • Iraq Briefing
Expert

Premium Membership

Join the Middle East's most notable experts for premium memos, trend reports, live video Q&A, and intimate in-person events, each detailing exclusive insights on business and geopolitical trends shaping the region.

$25.00 / month
billed annually

Become Member Start with 1-week free trial

We also offer team plans. Please send an email to pro.support@al-monitor.com and we'll onboard your team.

What's included:
Our Expertise AI-driven

Memos - premium analytical writing: actionable insights on markets and geopolitics.

Live Video Q&A - Hear from our top journalists and regional experts.

Special Events - Intimate in-person events with business & political VIPs.

Trend Reports - Deep dive analysis on market updates.

All premium Industry Newsletters - Monitor the Middle East's most important industries. Prioritize your target industries for weekly review:

  • Capital Markets & Private Equity
  • Venture Capital & Startups
  • Green Energy
  • Supply Chain
  • Sustainable Development
  • Leading Edge Technology
  • Oil & Gas
  • Real Estate & Construction
  • Banking

Start your PRO membership today.

Join the Middle East's top business and policy professionals to access exclusive PRO insights today.

Join Al-Monitor PRO Start with 1-week free trial