Ana içeriğe atla

Hamas, Katar’dan ayrılma baskısı altında olduğunu yalanlıyor

Hamaslı yetkililer, Katar’ın Müslüman Kardeşler liderlerini sınır dışı etme kararının Doha’da yaşayan Hamas liderlerine de uzanacağı iddiasını şiddetle yalanlıyor. İngilizceden Türkçeye çevrilmiştir.
Hamas leader Khaled Meshaal talks during a news conference in Doha July 23, 2014. Meshaal said he was ready to accept a humanitarian truce in Gaza where the Islamist group is fighting an Israeli military offensive, but would not agree to a full ceasefire until the terms had been negotiated. REUTERS/Stringer (QATAR - Tags: POLITICS CIVIL UNREST CONFLICT) - RTR3ZVSR

Katar’ın Körfez’deki komşularıyla ilişkilerini düzeltmek için 12 Eylül’de Müslüman Kardeşler liderlerinden Doha’dan ayrılmasını istemesi, siyasi çevrelerde şok etkisi yarattı. 14 Eylül’de aynı kararın uluslararası baskılar yüzünden Hamas liderleri için de uygulanabileceği haberleri çıktı. Hamas liderleri, Suriye’yi terk ettikleri 2012’nin ortalarından bu yana Doha’da yaşıyor.

Filistin’in eski evkaf bakanlarından kıdemli Hamas lideri İsmail Rıdvan, Doha’nın Hamas’tan ülkeyi terk etmesini istediği iddiasını reddetti. Dönüşümlü olarak Beyrut ve Doha’da yaşayan Rıdvan, Al-Monitor’a şöyle konuştu: “Bu iddialar iki taraf arasında en iyi düzeyde olan ilişkileri bozmaya yönelik beyhude girişimlerdir.”

Eski Hamas Başbakanı İsmail Haniye’nin siyasi danışmanlarından Ahmet Yusuf da Al-Monitor’a şu bilgileri verdi: “Hamas, Doha’daki varlığını azaltmaya yönelik hiçbir talep almadı, bu konuya ilişkin hiçbir baskı söz konusu değil. Hamas lideri Halid Meşal ile Katar hanedanı arasında 20 yılı aşkındır yakın ilişkiler, karşılıklı anlayış ve saygı var. Hamas ve Katar’ın güçlü siyasi ilişkileri var, bölgede yaşanan gelişmelere ilişkin ortak anlayış içindeler. Katar Hamas’a ev sahipliği yaparak, bölgedeki rolünü güçlendirmek istedi. Müslüman Kardeşler’i sınır dışı etme kararı, Hamas liderlerini kapsamıyor.”

Hamas Siyasi Büro Şefi Yardımcısı Musa Ebu Marzuk da 15 Eylül’de Al-Monitor’a verdiği mülakatta Katar’ın Müslüman Kardeşler’e yönelik kararının Doha’nın Hamas’a ilişkin politikasını etkilemeyeceğini söyledi.

Hamas Doha’da kalmaya devam ettiğini ısrarla söylese de hareketin basından sorumlu bir yetkilisi Al-Monitor’a şu değerlendirmede bulundu: “Katar’la kurduğumuz güçlü ilişki nedeniyle Hamas’ı düşman gören bölgesel ve bölge dışı hükümetlerin Doha’ya siyasi baskı uyguladığının farkındayız. Katar’ın konumuna duyduğumuz saygı gereği, ayrıntıları ne olursa olsun her türlü tedbiri anlayışla karşılamak durumundayız. Böylesi bir talebin gelmesi hâlinde hareketin pek çok başka seçeneği var. Bu arada Doha’yla güçlü ilişkimizi de sürdürürüz. Katar’ın bu denli zor bölgesel koşullar altında Hamas’a güzel bir ortam sunmuş olduğunu ve sunmaya devam ettiğini unutamayız.”

Katar ve Körfez ülkeleri arasındaki uzlaşı düzenlemelerine vakıf bir yetkili de Al-Monitor’a Riyad’dan telefonla yaptığı açıklamada son kararın Hamas’ı kapsamadığını teyit etti: “Katar’la ilişkileri düzeltmek için Körfez ülkeleri arasında yapılan anlaşmanın illa da Hamas’ın Doha’daki varlığını etkilemesi gerekmiyor. Hareketin Suudi Arabistan ve Kuveyt dâhil bir dizi Körfez ülkesiyle iyi ve güçlü ilişkileri var. Körfez’in Müslüman Kardeşler liderlerinin Doha’da yaşamasına ilişkin itirazları, Hamas liderleri için geçerli değil.”

Hamas, Katar’dan ayrılması istendiğine dair haberleri defalarca yalanlarken, Meşal de eş zamanlı olarak büyük bir heyetle 12 Eylül’de Tunus’a sürpriz bir ziyaret gerçekleştirdi. Tunus medyası Meşal’in Tunus Cumhurbaşkanı Munsif Merzuki’den ülkeye yerleşme izni istediğini yazdı. Hamas’ın Gazze’deki sözcüsü Sami Ebu Zühri ise bu iddiayı 15 Eylül’de yalanladı.

Yine 15 Eylül’de Tunus Cumhurbaşkanı’nın uluslararası ilişkiler danışmanı Enver El Garbi, Hamas liderlerinin Tunus’ta yaşamasına dair bir görüşme yapılmadığını, Meşal’in ziyaretinde Gazze savaşının ardından Filistin meselesindeki son durumun ele alındığını söyledi.

Tunus muhalefetinden kıdemli bir isim ise adının açıklanmaması koşuluyla Al-Monitor’a şu bilgileri aktardı: “Meşal’in ziyareti geleneksel bir gündeme sahip değildi. Meşal, diğer Arap ülkelerinde yaptığı gibi sadece Cumhurbaşkanı’yla görüşmedi, bir grup hükümet yanlısı ve muhalif siyasi liderle de bir araya geldi. Hamas yöneticileri, Tunus’ta Raşit Ganuşi liderliğindeki İslamcı En Nahda partisinin liderleriyle de buluştu. Meşal ayrıca, ekimdeki cumhurbaşkanlığı ve meclis seçimleri öncesinde Tunus’un muhtelif siyasi güçlerinden Hamas’a destek almak için Cumhuriyet Kurultayı ve Cumhuriyetçi Parti’nin liderleriyle görüştü.”

Al-Monitor bir Hamas yetkilisine Katar’ın hareketten Doha’yı terk etmesi ya da en azından varlığını azaltmasını istemesi durumunda seçeneklerinin ne olduğunu sordu. Yetkilinin yanıtı şöyle oldu: “Hareket, geçersiz varsayımlarla uğraşmak durumunda değil, en azından şu an için. Ancak bölgedeki değişken siyasi konumlanmalar bizi düşük olasılıklı da olsa her türlü senaryoya hazırlıklı olmaya zorluyor. Tunus, Sudan ve Yemen dâhil pek çok Arap ülkesiyle güçlü bağlarımız var.”

İsminin açıklanmasını istemeyen bir diğer Tunuslu politikacı da Al-Monitor’a şöyle konuştu: “Bin Ali rejiminin 2011’in başında devrilmesiyle Tunus’taki İslamcıların nüfuzu arttı ve buna paralel olarak Tunus, devrimin ardından bu son üç yılda Hamas’ın yurt dışındaki faaliyetlerinin başlıca merkezlerinden biri hâline geldi. Burada törenler, toplantılar ve bağış kampanyaları düzenliyorlar.”

Hamas’ın Katar’ı terk etmeye zorlanması hâlinde hareketin yurt dışındaki liderleri ile Gazze’deki liderleri arasındaki denge daha da sıkıntılı bir hâl alacak.

Al-Monitor’un Hamas kulislerinden aldığı duyumlara göre lider kadrosunun bir ülkeden diğerine taşınması, siyasi ve idari kargaşaya sebep oluyor. Hamas’ın belirli bir yerde yerleşik olması, hareketin karar alma süreçlerini, orta ve uzun vadeli strateji planlamalarını kolaylaştırıyor. Yurt dışındaki pek çok Hamas liderinin son yıllarda yer değiştirmek zorunda kalması, onları Gazze’deki liderlerin sahip olduğu istikrardan mahrum bıraktı.

Start your PRO membership today.

Join the middle East's top business and policy professionals to access exclusive PRO insights today.

Join Al-Monitor PRO Start with 1-week free trial