Ana içeriğe atla

Suriyeli Kürtler İslamcıların iç çatışmasından faydalanmayı amaçlıyor

Suriye’deki Kürt güçleri, Özgür Suriye Ordusu ile Irak-Şam İslam Devleti arasındaki çatışmadan istifade ederek kuzeyde mevzi kazanmaya çalışıyor.
Members of the Kurdish People's Protection Units (YPG) walk together in Al-Rmelan, Qamshli province November 11, 2013. With a string of military gains across northeastern Syria, a Kurdish militia is solidifying a geographic and political presence in the war-torn country, posing a dilemma for regional powers. Long oppressed under Syrian President Bashar al-Assad and his father before him, Kurds view the civil war as an opportunity to gain the kind of autonomy enjoyed by their ethnic kin in neighbouring Iraq.

Suriye'nin kuzeyinde İslamcı gruplar arasında 3 Ocak'ta patlak veren çatışmalarda en az 700 kişi hayatını kaybetti. Silahlı gruplar, Kürt savaşçıları topraklarından çıkarmak için bir yılı aşkın süredir Afrin ve Kobani'de tecrit edilmiş Kürt bölgelerini kuşatma altında tutuyor. Suriyeli Kürtler, İslamcı gruplar arasındaki bu çatışma sayesinde kuşatmanın sona ermesini umuyor.

Geçen yaz, Demokratik Birlik Partisi'yle (PYD) bağlantılı bir Kürt gücü olan Halk Savunma Birlikleri (YPG) ile El Kaide bağlantılı birlikler ve diğer İslamcı gruplar arasında çatışmalar çıkmıştı. YPG'yi Suriye rejiminin yanında durmakla suçlayan İslamcı gruplar, çatışmalar sonucunda Afrin ve Kobani'deki tecrit edilmiş bölgeleri kuşatmıştı. Ayrıca çok sayıda sivil kaçırılmış, bazıları PYD’nin bağlantılı olduğu Kürdistan İşçi Partisi'ne (PKK) çalıştıkları suçlamasıyla infaz edilmişti.

Özgür Suriye Ordusu (ÖSO) YPG gibi laik ideolojiye sahip olsa da Kürt gruplara karşı İslamcı muhaliflerle güç birliği yapmıştı. Bunun üzerine, PYD bağlantılı bir ÖSO örgütü olan Cephet El Ekrad (Kürt Cephesi) geçen yaz ÖSO ve El Kaide grupları tarafından kimi karma bölgelerden çıkarılmıştı.

Kürt Cephesi de bunun üzerine diğer silahlı örgütlerle Suriye hükümetine karşı Rakka ve Halep’te düzenlediği ortak harekâtları büyük ölçüde durdurmuştu. Lakin şimdi Irak Şam İslam Devleti'ne (IŞİD) karşı yine ÖSO'yla iş birliği yaparak, Tel Abyad, Carablus ve Halep'te harekâtlar düzenliyor.

PYD'nin İngiltere temsilcisi Alan Semo, Al-Monitor'a yaptığı açıklamada El Kaide bağlantılı taburların Kürtleri Tel Abyad, El Bab gibi karma bölgelerden sürdüğünü, İslamcı birliklerin “silah temin ettikleri Türk sınırına erişimlerini korumak için” şimdi buralarda birbirleriyle savaştığını anlattı.

Semo, YPG'nin Afrin, Kobani ve Haseki’deki Kürt bölgelerini birbirine bağlamak için giderek kazanım sağlaması üzerine İslamcı grupların Kobani ve Afrin'e kuşatma uyguladığını iddia etti. Adı geçen üç bölgedeki Kürt yerleşimleri Azaz, Carablus ve Tel Abyad’ta Türk sınırı yakınında yer alan karma bölgeler nedeniyle birbirinden kopuk.

Semo şu ifadeleri kullandı: “Bunlar çok stratejik bölgeler. Eğer Kürt güçleri kontrolü ele geçirebilirse bu IŞİD ve Nusra'nın sonunu getirir, çünkü Türk sınır bölgeleriyle bağlantıları kesilir.”

Kısa süre önce İslami Cephe, Suriyeli Devrimciler Cephesi ve Nusra Cephesi, köktenci IŞİD’le çatışmaya başladı. Bunun sonucunda IŞİD'in felç edici kuşatması kaldırıldı. Kürtler, ÖSO ve İslami Cephe militanlarının Afrin'deki hastanede tedavi edilmesine olanak verirken, Afrin ve Kobani'ye tekrar gıda ve ilaç gelmeye başladı.

Ayrıca ÖSO, Cephet El Ekrad ve İslami Cephe'nin iş birliğiyle Carablus'taki IŞİD hapishanelerinden kimi Kürtler ve Araplar serbest bırakıldı.

Afrin'deki Kürt Gençlik Hareketi (TCK) üyesi Zanyar Ali, Al-Monitor'a yaptığı açıklamada durumlarının daha iyi olduğunu belirterek şöyle dedi: "IŞİD, Halep-Afrin yolunun kontrolünü kaybetti ve çocuklar için aşılar geldi. Durum şimdi daha iyi sayılır."

Middle East Forum’un cihatçı gruplar uzmanı Ayman El Tamimi Al-Monitor'a şu değerlendirmeyi yaptı: "Kürtler Halep vilayetindeki mevzilerinde şimdi daha güvenli hissediyor olabilir. Ama aslına bakarsanız onlar zaten iyi gidiyordu. IŞİD Afrin'de atılım yapmakta zorlanıyordu. IŞİD şu an YPG bölgelerine top ateşini kesti, çünkü kendi iç çatışmalarıyla meşgul.”

Kobani'deki TCK üyelerinden İdris Selim de İslamcı grupların birbiriyle çatışmasının Kürtlere yarayacağını, Kürtler üzerindeki baskının hafifleyeceğini söyledi. Selim şöyle devam etti: "İslami Cephe Kürtlerle ittifak kurmaya çalışabilir, bilhassa da rejim ile IŞİD arasındaki güçlü ilişkiyi idrak ettikten sonra. Dahası, Cephet El Ekrad'ın Halep ve Rakka'da IŞİD'e karşı İslami Cephe ile ittifak yaptığını da gördüler.”

PYD'nin Avrupa’yla ilişkiler sorumlusu Şervan Hasan ise Halep’te ilişkilerin düzeldiğini, ancak “Arap şovenizmi” nedeniyle Rakka ve Haseki'de durumun değişmediğini belirtti. Al-Monitor’a konuşan Hasan şöyle devam etti: “Kobani ve Afrin'de ılımlı İslam'ı benimseyen ve gerçek ÖSO’yu temsil eden birçok grup var. Bunlar IŞİD'e karşı savaşıyor ve Cephet El Ekrad ile YPG'nin de IŞİD’e karşı savaşmasını olumlu karşılıyor.”

Hasan, muhalefetin ana bloku olan Suriye Ulusal Koalisyonu'nun ise Kürtlerin bir yılı aşkın süredir IŞİD ile savaşıyor olmasına karşın ikili bir tutum izlediğini kaydederek şöyle devam etti: “Muhalefet (Halep'te, Rakka'da) bunlarla savaşıyor ve biz de bunu destekliyoruz, çünkü bunlar terörist bir grup. Ancak maalesef muhalefet, Haseki’deki IŞİD'i kendi muhalif grubu olarak görüyor. Oysa biz Suriye koalisyonunun IŞİD'i Haseki'de de terörist örgüt olarak görmesi gerektiğini düşünüyoruz."

Suriye koalisyonu, ocakta YPG'yi Haseki'nin Tel Hamis kasabasına Esad güçleriyle ortak taarruz düzenlemekle suçlayarak şu ifadeyi kullandı: “ÖSO'yu safları sıklaştırmaya, petrol ikmal hatlarının geçtiği bu stratejik kasabayı ele geçirmeye çalışan saldırganları geri püskürtmeye çağırıyoruz.”

YPG ise bir basın açıklamasıyla karşılık vererek muhalefeti suçladı. Açıklamada şu ifadeler yer aldı: “Halep, İdlip ve Suriye'nin pek çok başka yerinde IŞİD'le savaşan koalisyon, IŞİD'in kurtarılmış bölgelerde Kürtlere karşı savaşmasına arka çıkıyor." YPG, rejimle herhangi bir bağı olduğunu reddediyor.

İsmi açıklanmayan bir aktivistin Kürt sivil toplum kuruluşu Kurdwatch'a verdiği bilgiye göre ÖSO birlikleri, Halep, İdlip ve Rakka'da IŞİD'le savaşırken Kamışlı kırsalında IŞİD ile birlikte YPG’ye karşı savaşıyor.

YPG, verdiği ağır kayıplardan sonra Tel Barak ve Tel Hamis'ten çekildi ve 39 savaşçısını 15 Ocak'ta Kamışlı'da toprağa verdi. Çatışmaların ardından IŞİD'in Haseki kolu ile aralarında İslami Cephe’nin de bulunduğu dört isyancı örgüt, YPG’yle Kürtlere karşı ortak bir harekât merkezi oluşturacaklarını duyurdu. İslami Cephe ayrıca bir açıklama yaparak PYD'yi “rejimin kendisine tanıdığı idari ve askeri ayrıcalıkları arttırmak için zalime yardım etmekle" suçladı ve şunu ekledi: “Cezire bölgesinde yaşananların zulme ve zorbalığa karşı bir devrim olduğu malumdur ve bu savaşın etnik bir boyutu yoktur."

Dolayısıyla, İslami gruplarla Kürtler arasında IŞİD’e karşı yapılan iş birliğinin uzun sürmesi beklenmiyor. Milliyetçi Kürt gruplar, Kürtlerin özerklik sahibi olacağı federal ve laik bir Suriye hedefinde birleşirken, İslamcı gruplar İslam hukukuna dayalı bir Suriye kurmak istiyor ve etnik milliyetçiliğin her türlüsüne karşı çıkıyor.

Kürt Birliği Partisi'nin İngiltere’de yerleşik temsilcisi Zara Salih, konuya ilişkin şöyle konuştu: "Onlar kendi çıkarları için, toprakları kontrol etmek için savaşıyor, bu savaşın Kürtlerle alakası yok. (...) İki taraf da Kürtlere karşı, ancak belki de biz bu çatışmadan bir fayda sağlayabiliriz."

Join hundreds of Middle East professionals with Al-Monitor PRO.

Business and policy professionals use PRO to monitor the regional economy and improve their reports, memos and presentations. Try it for free and cancel anytime.

Free

The Middle East's Best Newsletters

Join over 50,000 readers who access our journalists dedicated newsletters, covering the top political, security, business and tech issues across the region each week.
Delivered straight to your inbox.

Free

What's included:
Our Expertise

Free newsletters available:

  • The Takeaway & Week in Review
  • Middle East Minute (AM)
  • Daily Briefing (PM)
  • Business & Tech Briefing
  • Security Briefing
  • Gulf Briefing
  • Israel Briefing
  • Palestine Briefing
  • Turkey Briefing
  • Iraq Briefing
Expert

Premium Membership

Join the Middle East's most notable experts for premium memos, trend reports, live video Q&A, and intimate in-person events, each detailing exclusive insights on business and geopolitical trends shaping the region.

$25.00 / month
billed annually

Become Member Start with 1-week free trial

We also offer team plans. Please send an email to pro.support@al-monitor.com and we'll onboard your team.

What's included:
Our Expertise AI-driven

Memos - premium analytical writing: actionable insights on markets and geopolitics.

Live Video Q&A - Hear from our top journalists and regional experts.

Special Events - Intimate in-person events with business & political VIPs.

Trend Reports - Deep dive analysis on market updates.

All premium Industry Newsletters - Monitor the Middle East's most important industries. Prioritize your target industries for weekly review:

  • Capital Markets & Private Equity
  • Venture Capital & Startups
  • Green Energy
  • Supply Chain
  • Sustainable Development
  • Leading Edge Technology
  • Oil & Gas
  • Real Estate & Construction
  • Banking

Start your PRO membership today.

Join the Middle East's top business and policy professionals to access exclusive PRO insights today.

Join Al-Monitor PRO Start with 1-week free trial