Ana içeriğe atla

Mısır’ın Tampon Bölge Girişimi Hamas’ı Şoke Etti

Mısır’ın Gazze sınırında tampon bölge kurma girişimi, Filistinlileri silahlı çatışma olasılığı konusunda endişelendiriyor. 
A Palestinian man drives on the border between Egypt and the southern Gaza Strip September 3, 2013. Egyptian security forces have destroyed some 20 houses along the border with Gaza, local residents said on Tuesday, in what the Palestinian enclave's Islamist Hamas rulers fear is an effort to build a buffer zone to isolate them. 
REUTERS/Ibraheem Abu Mustafa (GAZA - Tags: POLITICS) - RTX135NS

Filistinliler, Mısır ordusunun Gazze'nin güney sınırındaki hareketliliğinden endişe duyuyor. Zira Mısır’a ait askeri araçların, bazı Mısırlı yetkililerin söylediği gibi sadece tünelleri yıkıp kaçakçılık yollarını kapatmakla kalmadığı bildiriliyor. Mısır’ın Gazze sınırında tampon bölge oluşturabileceği yönündeki haberler, başta Hamas olmak üzere Filistinlileri fazlasıysa kaygılandırıyor.

Konuya ilişkin fazla bilgi olmasa da, Gazze'de bir emniyet yetkilisinin Al-Monitor'a verdiği bilgiye göre Mısır ordusu, kaçakçılığı önlemek ve tünelleri kontrol etmek için Gazze sınırı boyunca 500 metre genişliğinde bir tampon bölge kurmayı planlıyor.

Mısır-Gazze sınırına giden Al-Monitor muhabiri, ordunun sınırın 250-300 metre derinliğinde her şeyi temizlediğini gözlemledi. Mısır ordusunun sınırdaki faaliyetleri kolayca görülebiliyor ve tünelleri kamufle ettiğinden şüphelenilen evleri havaya uçuran patlamaların sesi de net duyulabiliyor.

Açık Alan

Sınır bölgesinde oturan ve Al-Monitor'un telefonda ulaştığı insanlar da Mısır ordusunun kendilerine evlerini boşaltma talimatı verdiğini belirtti. El Sarsuriye Mahallesi’nde tünellere bağlandığı tespit edilen 13 ev yıkılırken, askeri buldozerler Refah sınırına yakın ağaçlık alanları da temizlemiş.

Refah Sınır Kapısı yakınlarında olduğu iddia edilen bir evin patlatılarak yıkılma görüntüsü (Al Ahram)

Al-Monitor'a konuşan Gazze tünel sektörünün önemli bir ismi, tampon bölge sınırın Mısır tarafında kurulacak olsa da uygulamanın Gazze'ye silah ve tüketim malları taşıyan kaçakçılar için tam bir kâbus olacağını söylüyor.

Zira tampon bölge kurulursa, Mısır-Filistin sınırı, Eliyat yakınındaki Mısır-İsrail sınırına ve Gazze'nin doğusundaki İsrail-Filistin sınırına benzeyecek.

Tampon bölgenin, Mısır ordusu için erişimi kolay bir açık alan olacağını anlatan bu kişi, bölgenin uydu ve diğer gelişkin aygıtlarla ya da İsrail tipi gözetleme kuleleriyle kolayca izlenebileceğini, dolayısıyla temel ihtiyaç mallarının Gazze'ye akışının engelleneceğini söylüyor.

Sina’da Protestolar

Sina Yarımadası'nda konuya yakın kaynakların Al-Monitor'a verdiği bilgiye göre, sınır bölgesinin bazı Mısırlı sakinleri, geçen iki gün boyunca tampon bölge kararını protesto etmek için sokaklara döküldü. Gösteriler, El Sarsuriye'de Selamah kavşağında ve sınırın yakınındaki Meçhul Asker anıtı civarında düzenlendi. Bilgilere göre göstericiler, Mısır'ın tampon bölge kararına tepki olarak lastik yaktı.

Bazı gazetecilerin bildirdiğine göre Mısır ordusu, gösterilerin yapıldığı bölgelere buldozerler ve zırhlı araçlar dâhil takviye birlikler gönderirken, askeri helikopterler de Refah Sınır Kapısı’nın doğusunda devriye uçuşu yaptı.

Mısırlı savunma uzmanı Tümgeneral Talat Müslim, tünelleri geçim kaynağı olarak kullanan ve evleri ordu tarafından yıkılan kimi Sina sakinlerinin silahlı eylemlere girişeceği beklentisi taşıdığını söyledi.

Hamas kaynakları ise, hareketin Mısır'la hiçbir iletişiminin olmadığını söylüyor. Tampon bölge kararını haber ajanslarından öğrenen Hamas, konuya ilişkin ilk tepkisini belirlemeye çalışırken şaşkınlık içindeydi.

Hamas'ın konuya ilişkin tepkisi, Gazze’deki Hükümet Sözcüsü İhab Hüseyin'in açıklamasıyla sınırlı kaldı. "Kardeş" devletler arasında tampon bölge olmaması gerektiğini belirten Hüseyin, Gazze'yi Mısır'ın ilk savunma hattı olarak tanımladı. Hüseyin, Mısır'ın bu kararla birlikte Gazze üzerindeki ablukanın sertleşmesine ve Gazze halkının daha büyük mağduriyetler çekmesine sebebiyet vermeyeceğini temenni etti.

Yasama Meclisi’nin Hamaslı üyesi Müşir El Masri de, tampon bölgenin Hüsnü Mübarek zamanında dikilen demir duvarın tamamlayıcısı olacağını ve İsrail eski başbakanı Ariel Şaron döneminde Batı Şeria'da örülen duvardan farklı olmayacağını iddia etti.

Sahadakileri Yatıştırmak

Gazze’deki Hamas Başbakanı İsmail Haniye’nin siyasi danışmanı Yusuf Razka, Gazze’yle Mısır arasında tampon bölgeye ihtiyaç olmadığını, zira iki taraf arasında ne bir husumet ne de bir güvenlik sorunu bulunduğunu söyledi. Razka, tampon bölge kararının bir tek İsrail’i memnun ettiğini de sözlerine ekledi.

Hamas'ın tepkisi "yumuşak diplomasi" tarzında olsa da, Al-Monitor'a konuşan yetkin bir Hamas kaynağı, tampon bölgeyle birlikte Mısır yönetimiyle yeni bir gerginlik döneminin başladığını söyledi. Yetkili, tampon bölgenin Gazze’ye ekonomik zarar vereceğini ve Gazze silahlı güçlerini, tüneller yoluyla tedarik edilen askeri teçhizattan yoksun bırakacağını anlattı.

Aynı kaynak, devrik Mısır Cumhurbaşkanı Muhammed Mursi’nin, sınırda serbest ticaret bölgesi kurulması için Hamas’la görüşmeler yapmış olduğunu anımsattı. Serbest bölgeyle ikili ticaretin geliştirilmesi ve Mısır’a yılda 1 milyar dolar kazandırdığı söylenen tünel ticaretinin sona erdirilmesinin amaçlandığını anlatan yetkili, gelinen noktada durumun acıklı bir hâl aldığına işaret etti.  

Hamas'ın silahlı kanadı İzzeddin Kassam Tugayları ise, 23 Ağustos'ta Refah'ta bir askeri geçit düzenleyerek, ciplerin içinde onlarca savaşçısıyla güç gösterisi yaptı.

Refah'taki Kassam Tugayı yürüyüşünden (El Watan News)

Al-Monitor'un edindiği bilgiye göre geçit, Hamas içinde olumsuz tepkilere de yol açtı. Zira Mısır'a kışkırtıcı bir mesaj gönderilmiş oldu. Mısır şimdi Hamas’a karşı daha da saldırgan davranabilir ve Sina'daki silahlı çatışmalarda Hamas’ın parmağı olduğuna dair suçlamalarda bulunabilir. Hamas, bu tip iddiaları bugüne dek hep reddetti.

Bu arada, Selefi cihatçılarla Gazze’deki İslam Ordusu örgütü, Hamas yönetimiyle gergin ilişkilerine rağmen Refah'ta büyük bir "vaaz çadırı" kurdu.

İslami Direniş Tugayları ise, Mısır ordusunun Gazze’ye girmesi durumunda Tel Aviv’i vuracaklarını, Mısır’dan Gazze'ye tek bir havan topu atıldığı takdirde İsrail’i ateşe tutacaklarını ilan etti. Selefi eğilimli yeni bir silahlı oluşum olan bu örgüt, ilk olarak kasım 2012’de ortaya çıkmıştı.

Tüm bunlara rağmen, Al-Monitor’un edindiği bilgiler, Hamas yönetiminin Mısır'la ilişkileri daha fazla germek istemediği yönünde, ne siyaseten ne de askeri anlamda. Hamas içinde bazı çevreler, mevcut tansiyonun da düşürülmesini istiyor ve Gazze'de durumu kötüleştirecek her türlü adımdan kaçınılması gerektiğine inanıyor.

Son olarak, Gazze halkı da, Mısır'ın tampon bölge kararının ardından iki taraf arasında savaş çıkıp çıkmayacağını hararetle konuşmaya başladı. Öyle ki Hamas yönetiminin resmi haber ajansı El Rai bile, "Mısır Ordusu Gazze Şeridi'ne Saldıracak Mı?" başlıklı bir haber yayımladı.

Adnan Abu Amer, El Ummah Üniversitesi’nde Sosyal Bilimler Fakültesi’nin dekanlığını ve Basın-Enformasyon Şubesi’nin başkanlığını yürütmektedir. Amer, aynı üniversitede Filistin meselesinin tarihi, ulusal güvenlik, siyaset bilimi ve İslam medeniyeti derslerini vermektedir. Demashq Üniversitesi’nden siyasi tarih dalında doktora sahibi olan Amer, Filistin meselesini ve Arap-İsrail ihtilafını konu alan bir dizi kitabın yazarıdır. Twitter hesabı:  @adnanabuamer1

More from Adnan Abu Amer

Recommended Articles