Ana içeriğe atla

Rusya Suriyeli Kürtlerin Cenevre-2’ye Katılımını Sağladı

Rusya’ya ilk ziyaretini gerçekleştiren Suriye’deki Kürt Yüksek Konseyi, Cenevre-2 Konferansı’na katılmaya hazır.
Syrian Kurds demonstrators hold flags and portraits of jailed Kurdistan Workers Party (PKK) leader Abdullah Ocalan during a protest in Derik, Hasakah November 1, 2012. Around 1,000 Syrian Kurds protested in the north-eastern Syrian town of Derik on Thursday, demanding the re-opening of Kurdish-language schools they said were closed by President's Bashar al-Assad's regime.  REUTERS/Thaier al-Sudani (SYRIA - Tags: POLITICS CIVIL UNREST CONFLICT EDUCATION) - RTR39VNY

Suriye’deki Kürt partilerini bir araya getiren Kürt Yüksek Konseyi’nin (KYK) üyeleri, aralarındaki görüş ayrılıklarına rağmen 2 Haziran’da ilk defa Moskova’ya resmi bir ziyaret gerçekleştirerek Rus Dışişleri Bakan Yardımcısı Mihail Bogdanov ile görüştü. Heyet ayrıca 7 Haziran’da Rus parlamentosu Duma’yı da ziyaret etti.

Moskova ziyaretinin amacı, Suriyeli Kürtlerin Cenevre-2 Barış Konferansı’na katılımını sağlamaktı. Suriyeli Kürtler, Suriye muhalefetinin mayıs sonunda İstanbul’da düzenlediği toplantıda yer almamış, Avrupa ülkelerinin ikna çabalarına rağmen Batı destekli muhalefet blokuna katılmayı reddetmişti.

Demokratik Birlik Partisi (PYD), Moskova ziyaretine ilişkin İnternet sitesinde şu açıklamayı yaptı: “Rusya’dan ilk defa gelen resmi davet üzerine yapılan görüşmeler, iki taraf arasında diplomatik bağların kurulmasını amaçladı. Ele alınan konular arasında KYK’nin Suriye rejimine yaklaşımı ve YPG’nin rolü yer aldı.” YPG, PYD’ye bağlı Halk Savunma Birlikleri adındaki milis gücünün kısaltılmış ismi.

Erbil’den 2 Haziran’da Moskova’ya hareket eden heyetin içinde PYD Eş Başkanı Salih Müslim, Batı Kürdistan Halk Konseyi Eş Başkanı Sinem Muhammed, Birlik Partisi Genel Başkanı İsmail Hama, Suriye Kürdistan Demokratik Partisi (KDP-S) üyesi Saud Melle ve Kürdistan İlerici Demokratik Partisi üyesi Ahmed Süleyman yer aldı.

Salih Müslim, Rusların KYK’nin taleplerini reddetmediğini, her iki tarafın ikili ilişkileri güçlendirme arzusunda olduğunu vurguladı.

PYD üyesi Alan Semo’nun Al-Monitor’a verdiği bilgiye göre, Rus Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, Kürtler olmadan Cenevre’de herhangi bir görüşmenin yapılmayacağına ve Suriye Kürtlerinin konferansta KYK tarafından temsil edileceğine dair PYD liderine söz verdi.

Moskova ziyareti, Kürdistan İşçi Partisi (PKK) ile bağlantılı olan PYD ve Demokratik Siyasi Birlik çatısı altında birleşen dört daha ufak Kürt partisi arasında yaşanan gerginlikler sonrasında gerçekleşti. Birlik, Irak Kürdistan Bölgesel Yönetimi Başkanı Mesut Barzani önderliğindeki Kürdistan Demokratik Partisi (KDP) tarafından desteklenmektedir. Barzani, Suriye muhalefetine destek veren Türkiye’nin politikalarına yakın duran bir isim.

KDP destekli KDP-S’nin 74 üyesi Irak’tan Suriye’ye geçmeye çalışırken YPG tarafından sınır bölgesinde tutuklandı. Grup, birkaç gün sorgulandıktan sonra serbest bırakıldı. Ancak KDP güvenlik birimleri, Irak ve Suriye’nin Kürt bölgeleri arasındaki sınırı kapattı. Sınır hala kapalı tutulmaya devam ediyor.

Rusya ziyareti öncesinde Birlik Partisi, PYD’ye daha yakın duran ve Irak Kürdistan Yurtseverler Birliği (KYB) tarafından finanse edilen Kürt İlerici Demokratik Partisi ile görüştü. Bu görüşme neticesinde Birlik Partisi ile bağlantılı olan Şeyh Maşuk Haznevi Tugayları’na mensup militanlar 30 Mayıs’ta serbest bırakıldı. Rusya’ya gitme anlaşmasına da muhtemelen bu görüşmede varıldı.

Dahası, Demokratik Siyasi Birlik, son anda Suriye Ulusal Konseyi’ne (SUK) katılmaktan caydı ve İstanbul’daki toplantıya yalnızca Özgürlük Partisi’nin bir üyesi katıldı. Oysa SUK medya sorumlusu Halid Salih, Demokratik Siyasi Birlik’in Suriye muhalefetine katılacağını ve İstanbul’da 23-29 Mayıs arasında yapılan konferansta yer alacağını duyurmuştu.

Birlik Partisi üyesi Abdül Baki Yusuf, Yekiti Media’ya verdiği demeçte, Kürt Ulusal Konseyi (KNC) olmadan muhalefet blokuna katılmaları halinde Kürt halkının tepkisinden çekindiklerini belirtti. KNC, PYD dışındaki Suriyeli Kürt gruplarını kapsayan bir çatı oluşumu.

Suriye muhalefetinin azınlıklar bakımından daha kapsayıcı olmasını isteyen Batılı ülkeler, PYD’ye rakip grupların muhalefet blokuna katılması için baskı yaptı, ancak ikna çabaları başarısız oldu. Suriyeli Kürtler, Müslüman Kardeşler’in muhalefet içerisindeki hâkimiyetinden ve Kürt taleplerinin kabul görmemesinden dolayı rahatsız.

Rakipleri Batı destekli koalisyona katılma konusunda kararsız kalırken PYD, Demokratik Değişim İçin Ulusal Eşgüdüm Komitesi’ni (UEK) desteklemektedir. UEK, askeri yöntemlere karşı çıkan ve Esad ile muhalefet arasında diyaloğu savunan bir oluşum.

KDP destekli partiler ile PYD arasındaki bu fikir ayrılıkları ve gerginliğe rağmen, KDP’ye yakın olan Saud Melle ve İsmail Hama Rusya Dışişleri Bakanlığı’nın daveti üzerine Moskova ziyaretine katılma kararı aldı.

Ziyaret öncesinde PYD lideri Salih Müslim, Avrupa’dan Irak Kürdistan bölgesine geçti ve Süleymaniye’ye gitti. Süleymaniye, hasta yatağındaki Cumhurbaşkanı Celal Talabani’nin partisi olan KYB’nin kalesi. KYB, Suriye’deki KDP etkisine karşı PYD politikalarına arka çıkmaktadır. Suriye’de PYD ile KDP arasında baş gösteren sorunları Barzani ile de görüşmek isteyen Müslim, ne var ki böyle bir ziyareti gerçekleştiremedi.

Kürt Yüksek Konseyi sözcülerinden Ahmed Süleyman Kürt Rudaw gazetesine şu açıklamayı yaptı: “Rusya, Suriye’deki Kürt halkına saygı duymakta ve Kürtlerin meşru bir mücadele yürüttüğünü kabul etmektedir. Varlığı yok sayılan Kürt halkının hakları yeni Suriye anayasasında tanınmalıdır.”

İsmail Hama ise, Moskova’da düzenlediği basın toplantısında Suriyeli Kürtlerin Cenevre-2 için bağımsız bir heyet oluşturacağını belirtti. Rus İnterfax Haber Ajansı’na göre Hama şöyle konuştu: “Rejim, biz Kürtleri baskı altında tuttu. Bu baskı, elli yıl evvel etnik temizlik noktasına kadar ileri gitti. Dolayısıyla sorunlarımızın gerçekten çözüme kavuşturulmasını veya çözüm önerilerinin ortaya konulmasını bekliyoruz. Konferans için ayrı, bağımsız bir heyet oluşturma kararı aldık.”

Lavrov da Kürtlerin sürece dâhil edilmesi gerektiğini vurgulayarak şöyle konuştu: “Bizler, Suriye’deki tüm muhalefet oluşumlarına görüşlerini ifade etme ve uzlaşı sürecine katılma fırsatı tanınması gerektiğine inanıyoruz. Bu uzlaşı, ülkede barışı, istikrarı ve tüm etnik ve dini grupların eşit haklarını sağlamalıdır.”

Lavrov ve ABD’li mevkidaşı John Kerry’nin mayıs ayında yaptıkları görüşmede Suriye’de diplomatik bir çözüm bulunması amacıyla Cenevre’de yeni müzakerelerin yapılması kararını alınmıştı. Ancak şu ana kadar bu müzakereler mümkün görünmüyor. UEK gibi muhalif gruplar konferansa katılmayı kabul ederken ülke dışındaki Suriye muhalefeti, İran ve Hizbullah’ın Esad’a desteğini kesmediği sürece müzakerelere katılmayı reddediyor.

Join hundreds of Middle East professionals with Al-Monitor PRO.

Business and policy professionals use PRO to monitor the regional economy and improve their reports, memos and presentations. Try it for free and cancel anytime.

Free

The Middle East's Best Newsletters

Join over 50,000 readers who access our journalists dedicated newsletters, covering the top political, security, business and tech issues across the region each week.
Delivered straight to your inbox.

Free

What's included:
Our Expertise

Free newsletters available:

  • The Takeaway & Week in Review
  • Middle East Minute (AM)
  • Daily Briefing (PM)
  • Business & Tech Briefing
  • Security Briefing
  • Gulf Briefing
  • Israel Briefing
  • Palestine Briefing
  • Turkey Briefing
  • Iraq Briefing
Expert

Premium Membership

Join the Middle East's most notable experts for premium memos, trend reports, live video Q&A, and intimate in-person events, each detailing exclusive insights on business and geopolitical trends shaping the region.

$25.00 / month
billed annually

Become Member Start with 1-week free trial

We also offer team plans. Please send an email to pro.support@al-monitor.com and we'll onboard your team.

What's included:
Our Expertise AI-driven

Memos - premium analytical writing: actionable insights on markets and geopolitics.

Live Video Q&A - Hear from our top journalists and regional experts.

Special Events - Intimate in-person events with business & political VIPs.

Trend Reports - Deep dive analysis on market updates.

All premium Industry Newsletters - Monitor the Middle East's most important industries. Prioritize your target industries for weekly review:

  • Capital Markets & Private Equity
  • Venture Capital & Startups
  • Green Energy
  • Supply Chain
  • Sustainable Development
  • Leading Edge Technology
  • Oil & Gas
  • Real Estate & Construction
  • Banking

Start your PRO membership today.

Join the Middle East's top business and policy professionals to access exclusive PRO insights today.

Join Al-Monitor PRO Start with 1-week free trial