Hamas: Gazze abluka nedeniyle İsrail’in suratına patlayacak

Mali sıkıntıların vahim boyuta ulaştığı Gazze Şeridi’nde işten çıkarmaların, kepenk indiren işletmelerin sayısı artarken Dünya Bankası 10 yıldır abluka altında olan Gazze’de ekonominin çökmekte olduğu uyarısında bulunuyor. İngilizceden Türkçeye çevrilmiştir.

al-monitor Gazze Şeridi’ne uygulanan ablukanın kalkması için kuzeydeki İsrail sınırında düzenlenen protestoda sınır tellerinin üstüne çıkarak Filistin bayrağı sallayan bir gösterici, 8 Ekim 2018 Photo by REUTERS/Mohammed Salem.

Eki 18, 2018

GAZZE ŞEHRİ, Gazze Şeridi — Gazze Şeridi’nde bilinen bir fırın olan Abo İskender Fırını tam zamanlı bir eleman alımı için geçtiğimiz günlerde Facebook’tan duyuru yaptı. Daha 24 saat geçmeden aralarında üniversite mezunlarının da olduğu yaklaşık 3 bin kişi ilana cevap verdi.

Dünya Bankası bundan kısa bir süre önce, 27 Eylül’de yayınladığı raporda kaynak sıkıntısı çeken Gazze Şeridi’nin 2007’den beri devam eden İsrail ablukası nedeniyle ekonomik felakete sürüklendiği uyarısında bulundu.

Raporda şu ifadeler yer aldı: “10 yıldır devam eden abluka ve son dönemde azalan likiditenin etkisiyle Gazze ekonomisi çöküyor, gelen yardımlar artık büyümeyi desteklemeye yetmiyor. Bunun sonucu olarak her iki kişiden birinin yoksulluk içinde yaşadığı, çoğunlukla gençlerden oluşan nüfusta işsizlik oranının yüzde 70’i aştığı alarm verici bir durum söz konusu. Gazze ekonomisi serbest düşüşte. Büyüme oranı birinci çeyrekte eksi yüzde 6 olarak kaydedilirken müteakip gelişmeler durumun daha da kötüye gittiğine işaret ediyor. Asıl sorun 10 yıldır devam eden abluka olmakla birlikte son dönemde bazı faktörlerin bir araya gelmesi de Gazze’deki durumu etkiliyor. ABD Hükümeti’nin yıllık yardım programını 50-60 milyon dolar azaltması ve Birleşmiş Milletler Filistinli Mültecilere Yardım Ajansı programında kesintiler yapılması bu faktörlerin arasında yer alıyor.”

Muaz El Sahhar, web sitesinde kendini Gazze’nin en büyük altyapı malzemeleri tedarikçisi olarak tanıtan Sıksık şirketinin eylül sonunda işten çıkardığı elemanlardan biri. Şirkette üç yıl satış yöneticisi ve muhasebeci olarak çalışan 23 yaşındaki Sahhar, önümüzdeki hafta evleniyor ama düğün masraflarını karşılayacak durumda değil.

Al-Monitor’a konuşan Sahhar, “Tek isteğim Gazze’den temelli olarak gitmek. Zar zor geçiniyorum, düğün masraflarımı karşılayamıyorum. Arkadaşlardan aldığım borçları da geri ödeyebileceğimi sanmıyorum” diyor.

Genç adam şöyle devam ediyor: “Özel sektör olsun, kamu sektörü olsun burada tam zamanlı veya geçici iş bulmak zor. İşletme bölümü mezunuyum ve Sıksık’taki işi bulana kadar neredeyse iki yıl iş aradım. Şimdi yine sıfırdan başlamam lazım. Gazze Şeridi’ndeki istikrarsızlık hiçbir iş kolunda yatırım yapmayı da teşvik etmiyor.”

Sıksık’ın iletişim sorumlusu Muhammed El Galayini ise Al-Monitor’a şöyle konuşuyor: “Gazze Şeridi’ndeki ağır ekonomik koşullar yüzünden şirketimiz 400 çalışanından 54’ünü işten çıkarmak zorunda kaldı. Bazı çalışanlara yarı zamanlı çalışma önerildi. Şirketin Gazze’deki bazı şubeleri ve satış noktaları tamamen kapandı.”

Halkın elinde nakit olmadığı için satışların düştüğünü, şirketin de bundan zarar gördüğünü belirten Galayini, Gazze’de pek çok şirketin aynı sıkıntılarla boğuştuğunu kaydetti.

Ablukaya Karşı Halk Komitesi Başkanı Cemal El Hudari 1 Ekim’de yaptığı açıklamada abluka yüzünden yaklaşık 2 bin 500 imalathane ve mağazanın kepenk indirdiğini, bu sayının özellikle son bir yılda artığını belirtti. Sanayi ve ticaret sektörlerinde abluka ve kötüleşen kriz sonucu oluşan doğrudan ve dolaylı kayıpların ayda yaklaşık 50 milyon dolar olarak tahmin edildiğini belirten Hudari, büyük kayıplarla birlikte fabrika ve dükkânların kapandığını, bunun da işsiz sayısını artırdığını vurguladı.

Hudari’ye göre bu durumdan derhal çıkılması için İsrail tarafından uygulanan ablukanın kaldırılması, tüm sınır kapılarının açılması, ithalat ve ihracatta kısıtlamaların kaldırılması, yasaklı mallar listesinin iptal edilmesi ve Gazze Şeridi ile Batı Şeria arasında güvenli bağlantı sağlanması gerekiyor.

Gazze’deki özel sektörün yeni krizlere dayanmak şöyle dursun mevcut durumu atlatması bile zor görünüyor. Hudari’ye göre ekonomik çöküşü önlemenin en etkili yolu küçük ve orta ölçekli işletmeler üzerinden olabilir.

Gazze Üniversitesi öğretim üyelerinden iktisatçı Mazen El Ecla’ya göre Gazze’deki ekonomik durum her geçen gün kötüye gidiyor ve bunda borç yükü, düşük ücretler, ABD’nin yardımları kesmesi ve Hamas ile El Fetih arasındaki bölünmüşlük dâhil derinleşen siyasi krizler etkili oluyor.

Ecla’nın Al-Monitor’a değerlendirmesi şöyle: “Likidite sıkıntısı ve para akışının bozulması yüzlerce şirket ve iş insanını olumsuz etkiliyor. Özel şirketler bu olumsuzluklarla baş edebilmek için eleman çıkararak, maaşları azaltarak maliyetleri kısmaya çalışıyor.”

Ekonomik durumun vahameti ticaret yapan herkesi etkiliyor. Gazze Ticaret Odası Halkla İlişkiler Müdürü Mahir El Tabba Al-Monitor’a şöyle diyor: “2018’in ilk yarısında karşılıksız çıkan çeklerin sayısı 17 bine, tutarı da yaklaşık 48 milyon dolara ulaştı. Rakamlar artıyor ve bu da Gazze Şeridi’nde felaket boyutunda bir duruma delalet ediyor.”

Tüm bunların yanında ekonomik durumun kötüye gitmesi İsrail’le askeri çatışmaya yol açabilir.

Halen iç bölünmüşlükle uğraşan Filistin Yasama Meclisi Başkan Yardımcısı Hamas üyesi Ahmed Bahar 1 Ekim’de, her hafta düzenlenen sahil yürüyüşü sırasında Hamas’ın eylülden beri “Gazze’nin abluka nedeniyle İsrail’in suratına patlayacağı” uyarısında bulunduğunu söyledi.

Recommended Articles

Giyim-tekstile pandemi vurgunu
Mustafa Sönmez | ekonomi ve ticaret | May 20, 2020
İşsiz sayısı yüzde 100 artışla 10 milyona koşuyor
Mustafa Sönmez | | Nis 9, 2020
Şirketlere taze para, IMF’ye mesafe, mağdurlara bağış
Mustafa Sönmez | Coronavirus | Nis 2, 2020
Helikopter para: Batı’da bol, Türkiye'de kıt
Mustafa Sönmez | | Mar 30, 2020
COVID-19: Ekonomik önlemler güven vermiyor
Mustafa Sönmez | Coronavirus | Mar 23, 2020

Recent Podcasts

Featured Video

More from  Filistin'in Nabzı

al-monitor
Dahlan’a yönelik suçlamalar çoğalıyor
Adnan Abu Amer | | Şub 26, 2020
al-monitor
Filistinlilerin toprak mücadelesi Osmanlı arşivlerinden güç alıyor
Ahmad Melhem | israil filistin çatışması | Oca 14, 2020
al-monitor
Halid Meşal’in gözü yeniden Hamas liderliğinde mi?
Adnan Abu Amer | | Oca 9, 2020
al-monitor
Türkiye’nin Dahlan kararı: Abbas seçimlerden önce rakibinden kurtulabilir mi?
Ahmed el-Komi | | Ara 19, 2019