Mısır Erdoğan karşıtı girişimlerine hız veriyor

Mısır, Türk Cumhurbaşkanı’nın dış politikaları ve Kahire’ye yönelttiği eleştirilere karşı Arap ülkeleri ile Birleşmiş Milletler’i seferber etmeye çalışıyor. İngilizceden Türkçeye çevrilmiştir.

al-monitor Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve Sırbistan Cumhurbaşkanı Aleksandar Vucic Belgrat’taki görüşmelerinin ardından düzenlenen basın toplantısında, 7 Ekim 2019 Photo by REUTERS/Djordje Kojadinovic.

Eki 28, 2019

KAHİRE — Türkiye-Mısır arasında New York’taki BM Genel Kurulu’nda yaşanan karşılıklı öfkeli atışmaların ardından Kahire hem basın yoluyla hem de resmi açıklamalarla Ankara’ya yönelik sert çıkışlarını sürdürüyor.

Taraflar arasındaki gerginlik yeni değil ama Türk Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın 2 Eylül’deki BMGK konuşmasında Kahire’ye çatması, Mısır’ın BM Daimi Temsilcisi Muhammed İdris’in 25 Eylül’de Genel Kurul Başkanı Tijjani Muhammad Bande’ye resmi şikayette bulunmasıyla sonuçlandı.

Erdoğan’ın dış politikasını kınayan İdris şöyle dedi: “Erdoğan Suriye’de izlediği politikalarla terörizmin sponsorluğunu yapıyor, Libya’da radikal silahlı milisleri destekliyor. Ayrıca kendi halkı ve Kürtlere karşı da suç işliyor.”

Mısır Dışişleri Bakanı Semih Şükrü de BM Suriye Özel Temsilcisi Geir Pedersen ile BMGK marjında yaptığı özel görüşmede şöyle konuştu: “Suriye’de terörü ve terör örgütlerini destekleyen ülkelere hiçbir şekilde müsamaha gösterilmemeli.”

BMGK’nın ardından Mısır televizyonu TEN, Erdoğan’ın önde gelen karşıtlarından Fethullah Gülen’in bir röportajını yayınladı. Gülen, Erdoğan’ın “yolsuzluğu meşrulaştırmak dini söylemleri istismar ettiğini” iddia etti. Erdoğan, ABD’de yaşayan Gülen’i Türkiye’de 2016’da gerçekleşen darbe girişiminden sorumlu tutuyor.

Kahire’nin eleştirileri BMGK’dan sonra artarak devam etti. Mısırlı yetkililer uluslararası kuruluşlarda verdikleri konuşmalarda Erdoğan’ın “terörü desteklediğini, radikallere kalkan olduğunu” iddia ederek, Türkiye Cumhurbaşkanı’ndan “hesap sorulması” gerektiğini savunuyorlar.

Türkiye’nin 9 Ekim’de Suriye’nin kuzeydoğusundaki Kürt savaşçılara karşı başlattığı harekâtı kınamak için Arap Birliği’ni 12 Ekim’de olağanüstü toplantıya çağıran Şükrü, resmi açıklamasında şu ifadeleri kullandı: “Güvenlik Konseyi’nin temsil ettiği uluslararası toplumun sorumluluğu, Suriye’de uluslararası barış ve güvenliği tehdit eden bu vahim gelişmeye karşı durmak ve Suriye topraklarında işgale yönelik her hamleyi bertaraf etmektir.”

Arap Birliği toplantısında alınan bir dizi tavsiye kararının arasında Türk harekâtının takibi için bir komisyon kurulması, “Arap ülkelerine Türk müdahaleleri” başlığının kuruluşun gündeminin daimi maddelerinden bir hâline getirilmesi de var. Üye ülkeler harekâtı “Ulusal Arap güvenliğine ve uluslararası barış ve güvenliğe ivedi tehdit” olarak tanımladılar.

Şükrü 12 Ekim’de Rojava olarak da bilinen Suriye Kürdistanı’ndan bir Suriye Demokratik Konseyi heyetini ağırladı ve Kahire’nin Mısır’ın “kardeş ülke” Suriye topraklarının “işgali” diye nitelediği saldırıları kınadığını yineledi. Şükrü saldırılara karşı direnmenin BM Tüzüğü’ne göre meşru müdafa olarak değerlendirileceğini de savundu.

Kürtlerin öncülüğündeki Suriye Demokratik Güçleri’nin (SDG) siyasi kanadı Suriye Demokratik Konseyi, Suriye’nin kuzeydoğusunda özerk bir yönetim kurmak istiyor. Kısa süre öncesine kadar İslam Devleti’yle mücadelede ABD tarafından desteklenen SDG şimdi Türk güçlerine karşı savaşıyor.

Eski Mısır Dışişleri Bakan Yardımcısı Cemal Bayumi’ye göre Mısır’ın BM’de Türkiye’ye karşı attığı adımlar bölgesel ve uluslararası kamuoyunu Erdoğan’ın politikalarına karşı harekete geçirme amacı taşıyor. Bayumi de diğer Erdoğan muhalifleri gibi bu politikalarla Libya ve Suriye’deki “terör örgütlerinin” desteklendiğini ve Suriye saldırısının bunun bir kanıtı olduğunu düşünüyor.

Bayumi’ye göre Kahire yurt dışındaki diplomatik temsilcilikleri aracılığıyla dünya liderlerine Türkiye’nin terörün desteklenmesinde rol oynadığını ve Mısır’ın da buna karşı durduğu mesajını vermeye çalışıyor.

Bayumi’nin Al-Monitor’a telefonla aktardığı değerlendirmesi şöyle: BM’nin resmi bir tutum açıklamasındansa bu taktiklerle Erdoğan’ın popülaritesinin düşürülmesi, suçlarının ifşa edilmesi ve uluslararası meşruiyetten yoksun bırakılması daha önemli. Türk harekâtına karşı ortaya çıkan uluslararası tavır da bu açıdan netti. Mısır da bu esnada BM’de Türkiye’ye karşı harekete geçti.”

Çok sayıda Batılı devlet Türkiye’ye Suriye’nin kuzeydoğusuna düzenlediği harekâtı durdurması için çağrı yaparak bunun, bölgenin istikrarını daha da bozacağı uyarısında bulundu. Türk ordusu 17 Ekim’de Kürt savaşçıların operasyon bölgesinden çekilmesi için harekâta ara verildiğini duyurdu.

Kahire’deki El Ahram Siyasi ve Strateji Çalışmaları Merkezi’nden İran ve Türkiye uzmanı Muhammed Abbas Naci’ye göre Mısır’ın Türkiye’ye karşı uluslararası toplumu harekete geçirme çabaları Kahire’nin genel dış politikasıyla da örtüşüyor. Mısır’ın terörle mücadele konusunda daima kararlı olduğunu belirten Naci, Kahire’nin Türkiye’nin Suriye harekâtını kınayan uluslararası duruşla uyumlu bir tutum sergileyerek çağrılarına bu sefer yankı bulmayı başardığını söyledi.

Naci Al-Monitor’a telefonla şunları aktardı: “Mısır’ın rolünün en büyük etkisi Orta Doğu’daki Türk faaliyetlerine karşı daha tutarlı bir Arap duruşu geliştirilmesi oldu.”

Naci’ye göre bu çabaların amacı bölgede ekonomik ve askeri güce sahip bir Arap bloğu oluşturarak Türkiye’ye karşı birleşmek. Mısır’ın, Libya krizinde General Halife Hefter liderliğindeki Libya Ulusal Ordusu çatısı altında toplanan grupları desteklediğini anımsatan Naci, bu sayede Trablus’taki milisleri destekleyen ve onlara yıllarca silah tedarik eden Türkiye’nin nüfuzunun frenlendiğini belirtti.

Makaleyi okumaya devam etmek için Al-Monitor’a abone olun
  • Arşivlenmiş makaleler
  • Geçtiğimiz Haftaya Bakış e-postanıza gelsin
  • Özel etkinlikler
  • Sadece davet brifingi

Recommended Articles

BAE-İsrail anlaşması Türkiye’ye niçin olumsuz yansıyacak?
Amberin Zaman | Israeli-Gulf relations | Eyl 17, 2020
Türkiye Libya’da neden Mısır’ın rolünü kabulleniyor?
Fehim Taştekin | | Eyl 18, 2020
Arap ülkeleri Türkiye’ye karşı birleşebilir mi?
Hagar Hosny | Türkiye-Körfez ilişkileri | Eyl 16, 2020
ABD Afrika Komutanlığı: Wagner Libya’da şimdiden iki savaş uçağı kaybetti
Jared Szuba | Libya’daki çatışma | Eyl 11, 2020
Suriyeli muhalifler niçin Türkiye’den gitmek istiyor?
Amberin Zaman | Suriye çatışması | Eyl 10, 2020

Recent Podcasts

Featured Video

More from  Mısır'ın Nabzı

al-monitor
Arap ülkeleri Türkiye’ye karşı birleşebilir mi?
Hagar Hosny | Türkiye-Körfez ilişkileri | Eyl 16, 2020
al-monitor
Kıbrıs-Mısır boru hattı projesi hayata geçebilir mi?
Mohamed Saied | Petrol ve gaz | Eyl 13, 2020
al-monitor
Ürdün ve Irak ile bağlarını güçlendiren Mısır, Türkiye’ye ne mesaj veriyor?
Mohamed Saied | ekonomi ve ticaret | Eyl 5, 2020
al-monitor
Mısır’dan Ayasofya’ya karşı Azize Katerina hamlesi
George Mikhail | | Ağu 7, 2020