Suriye savaşı sekizinci yılını doldurmak üzereyken Cumhurbaşkanı Beşar Esad’a bağlı güçler İran, Rusya ve Lübnan Hizbullahı’nın desteğiyle isyancıların ele geçirdiği toprakların çoğunu geri almış durumda. Suriye’ye askeri danışmanlar, insan gücü ve ekonomiyi ayakta tutmak için milyarlarca dolar kredi sağlayan İran, Esad’ın başlıca müttefiklerinden biri oldu. Şimdi, 400 milyar dolara mal olacağı tahmin edilen yeniden inşa sürecine geçilirken İran Suriye’deki rolünü daha geniş bir alana yaymaya çalışıyor.

Chatham House düşünce kuruluşunun Orta Doğu ve Kuzey Afrika programında araştırmacı olan David Butter, İran’ın ekonomik desteğini Al-Monitor’a şöyle yorumladı: “İran’ın başlıca ekonomik katkısı, 2013’ten bu yana kredi bazında günde ortalama 50 bin-60 bin varil ham petrol sağlamak oldu. Bu, yaklaşık altı-yedi milyar dolar eder.”

Savaşın son safhalarına geçilirken İran’ın Suriye’de üstlendiği maliyete karşılık ekonomik kazanımlar elde etmesi gerektiği, İran’da hem hükümet yetkilileri hem askeri yetkililer tarafından vurgulanıyor. Bu amaç doğrultusunda Cumhurbaşkanı Birinci Yardımcısı İshak Cihangiri başkanlığındaki üst düzey bir ekonomik heyet 28 Ocak’ta Şam’a gitti. İki günlük ziyaret sırasında taraflar 20 yıllık “uzun vadeli stratejik ekonomik iş birliği anlaşması” dâhil 11 anlaşma ve mutabakat zaptı imzaladı. İran medyasına göre başlıca anlaşmalar sanayi, ticaret ve tarıma odaklanırken mutabakat zaptları eğitim, yatırım, demiryolları, konut ve kamu hizmetleri gibi alanları kapsıyor.

İmzaların atılmasından sonra düzenlenen basın toplantısında Cihangiri, “bankacılık sektöründe iş birliğine dönük çok önemli anlaşmaların” sağlandığını belirtti. Cihangiri ayrıca İran’ın “terörle mücadelede olduğu gibi yeniden inşa sürecinde de Suriye’nin yanında olacağını” söyledi. Suriye Başbakanı İmad Hamis ise anlaşmaların “emsalsiz” olduğunu, Suriye’de yatırım yapmak isteyen İranlı şirketlerin “yasal ve idari kolaylıklardan” yararlanacağını kaydetti.