Irak federal hükümeti Kerkük gibi ihtilaflı bölgeleri silah gücüyle geri alırken yeni duruma ayak uydurmak için hızla harekete geçen Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, aynı zamanda hem Irak hem Suriye’de İran’la ilişkilerinin zarar görmemesi için çalışıyor.

Putin, Rusya’nın bölgesel etkinliğini, enerji sektöründeki varlığını güçlendirmek için Irak Kürdistan Bölgesel Yönetimi’ne oynuyordu. Rus enerji şirketi Rosneft bölgenin enerji sektörüne yaklaşık 4 milyar dolar yatırım yaptı. Ancak Putin, Irak Kürdistan Başkanı Mesud Barzani’nin dört bir yandan gelen uyarılara rağmen bağımsızlık referandumunda ısrar etmesini beklemiyordu. Irak hükümetinin Kerkük gibi ihtilaflı bölgeleri geri almasıyla sonuçlanan bu talihsiz adım, Cengiz Çandar’ın tespitiyle Kürdistan Demokratik Partisi’nin İran’ın desteğini kaybederek Saddam Hüseyin’in güçleri tarafından ezildiği 1975’ten bu yana Iraklı Kürtlerin yaşadığı en kötü yenilgi.

Referandum sonrasında krizin tırmandığı günlerde Putin’in Irak’ta sıkıştığını ancak çeşitli risklere rağmen seçeneksiz olmadığını bu sütunda dile getirmiştik. 1 Ekim tarihli yazıda şu ifadeler yer almıştı: “(Putin), Kuzey Irak’ta konumu zayıflayan Barzani’ye verdiği desteği sürdürüp yanlış ata oynarsa hem Suriye hem de Irak’ta savunma pozisyonuna düşebilir. İran ve Türkiye ile ilişkileri de gerilir ki bu en kötü senaryodur. Bir diğer seçenek ise şöyle: Usta bir manevrayla giderek güçlenen ve ilerleyen İran-Türkiye ittifakına doğru kayarken Barzani ile arasına usulca mesafe koyar, Rusya’nın Kuzey Irak’taki enerji yatırımları için de Bağdat ile görüşmelere başlar.”

Nitekim Rusya gelişmelere ayak uydurmaya çalışıyor, Bağdat’a ve İran-Türkiye ikilisine doğru dümen kırıyor. Görünen o ki Irak ve Rusya ekonomi ve güvenlik alanında iş birliğini artıracak ve muhtemelen silah satışını da içerecek bir anlaşmaya varmak üzere. Enerji alanında da Rusya’nın Bağdat’la petrol ve gaz anlaşmalarına hazır olduğunu ortaya koyarak kuzeydeki risklerini azaltmaya çalışacağı görülüyor. Petrol sektöründe yeni bir dönemin sinyalini veren Bağdat, Kerkük bölgesinde geri alınan petrol sahalarını geliştirmek üzere BP şirketini ülkeye davet etti. Chevron ise Irak Kürdistanı’ndaki faaliyetlerini durdurmuştu.