Türk kahvesine kuşatma

Dünyanın ünlü kahve zincirleri tüketimin hızla arttığı Türkiye’ye akın etti. Yaşlılar Türk kahvesini, gençler cafe latte, capuccino, frappuccino, mocha gibi ürünleri tercih ediyor.

al-monitor .

İşlenmiş konular

turkish economy, turkish culture, turkish business, starbucks, coffee

Eki 26, 2016

Türkiye’nin dünyada bilinen en önemli markalarından biri Türk kahvesi. Çekirdeği yabancı olsa da yavaş pişirme yöntemi, tadı, kokusu ve yaklaşık 500 yıllık geçmişiyle Türk kahvesinin dünyada ayrıcalıklı bir konumu var.

Küçük fincanların içindeki kahve birkaç yudumda bitecek kadar az olsa da saatler süren sohbetlerin kapısını açar. Evlilik öncesi “kız isteme” seremonilerinin baş aktörlerindendir. Gelin adayı, müstakbel kayınvalide ve kayınpederi ile damat adayına ilk ikramı kendi elleriyle pişirdiği Türk kahvesi ile yapar. Kısık ateşte pişirilmiş bol köpüklü bir kahve gelinin övgü almasını sağlar.

Komşu ziyaretlerinde önce kahve ikram edilir. Ardından fincan ters çevrilip tabağa kapatılır. Kısa bir süre bekletildikten sonra açılır ve hayal gücü konuşmaya başlar. Ufukta görülen seyahatler, kısmetler, para, aşk… Yaşama dair her şey. Şimdi evlerdeki fal seansları kahve dükkânlarında profesyonel bir iş alanına dönüştü. Hatta Türk kahvesi fincanının içinde oluşan şekillerin fotoğrafını çekip gönderdiğinizde, internet üzerinden falınıza bakıp, sonucunu size bildiriyorlar.

Türk kahvesi sevincin ve hüznün ortağı olarak takdiri hak ediyor, ama artık Türkiye’de “kahve” denince akla çok sayıda seçenek geliyor. Starbucks, Gloria Jean’s, Illy, Robert’s, Caffe Nero, Barney, John’s, Lavazza, Schiller gibi dünyanın en büyük kahve markaları 1999 yılından bu yana Türkiye’de yüzlerce mağaza açtı. Yerli ve yabancı 31 markanın şube sayısı geçen yıl bin 178’di. Yeni mağazalarla birlikte bu yıl sayının bin 200’ü geçtiği tahmin ediliyor. Sadece Starbucks’ın mağaza sayısı 200’ün üzerinde. Neredeyse her bulvarda, büyük caddelerde ve alışveriş merkezlerinde ünlü kahve markalarını görmek mümkün. Mağazalarda internet bağlantısı var. Çalışmaya imkân tanıyan özel masalar oluşturulmuş. Bu ortamlar gençlerin yeni buluşma noktalarına dönüşmüş durumda.

Macchiato, frappuccino, caffe latte, cappuccino, mocha, americano gibi filtre kahvenin krema ve şuruplarla zenginleştirilmiş çeşitleri Türk kahvesinin haklı şöhretine rapmen gençlerde yeni damak tatları oluşturmayı başardı.

Türkiye’de kahve pazarı için birçok kaynakta 500 milyon liralık rakamdan söz ediliyor. Bunun 125 milyon lirası Türk kahvesine ait.

Pazarın büyümesine karışlık Türkiye’de kişi başına kahve tüketimi hala çok düşük. Yıllık 600 gram ile AB ortalamasının altıda biri seviyesinde. Kahve piyasasının yılda yüzde 15 gibi yüksek hızla büyümesi ise tüketimin artacağının göstergesi.

Türkiye’de 60 şubesi bulunan Gloria Jeans’in son mağazalarından birini Ankara’da açan Semih Kurumlu da kahve pazarındaki büyüme potansiyelini dikkate alarak sektöre yatırım yapmış. Al-Monitor’a bilgi veren Kurumlu şöyle dedi: “Dünyanın yedi bölgesinden en kaliteli kahveleri getirip demliyor ve uygun fiyatlarla satıyoruz. Burada garson sistemi yok. Kahvesini kasadan alanlar masaya geçiyor. Ondan sonra hiç kimse gelip ‘Bir isteğiniz var mı?’ diye rahatsız etmiyor.” 

Kurumlu, gençlerin yabancı kahveleri, yaşlıların ise genellikle öğle ve akşam yemeklerinden sonra Türk kahvesi içmeyi tercih ettiklerini, ancak sattıkları her 10 kahveden sekiz dokuzunun yabancı olduğunu söyledi. Starbucks’ta da satış oranı aynı. Yabancı kahve çeşitlerine talep çok yüksek.

Starbucks gibi Gloria Jean’s’te de sadece yabancı müzik çalınıyor. Kurumlu bu uygulamadan memnun: “Doğrusu yerli müzik serbest olsa da çalmazdım. O kadar ayrışma var ki sorun olurdu. Yerli sanatçıların kimi sağcı, kimi solcu, kimi FETÖ’cü diye görülüyor. En iyisi yabancı müzik.”

Kahve pazarı büyüyünce, pişirmesi uzun ve zahmetli olan Türk kahvesi için pratik bir çözüm bulundu. Yerli firmalar Türk kahvesi makinesi üreterek Pazar payını artırdı. Beko, Arçelik, Arzum, Vestel, Öztiryakiler gibi birçok yerli firma Türk kahvesi pişirme makineleri üretirken Bosh, Conti gibi yabancıların da üretime hazırlandıkları bildiriliyor.

Yurt içi ve dışında 200’ü aşkın mağaza ile en büyük yerli marka olan Kahve Dünyası’ndaki talep dağılımı ise yabancı zincirlerden farklı. Al-Monitor’a bilgi veren Ankara Tunalıhilmi mağaza müdürü Mehmet Uysal “Paket olarak günde 10 kilo filtre ve hazır kahve satıyorsak, bir o kadar da Türk kahvesi satılıyor” dedi. Uysal oturmaya gelen müşterilerin yaklaşık üçte birinin Türk kahvesi talep ettiğine dikkat çekti. Tabii Kahve Dünyası’nda geleneksel kahveyle birlikte şişe suyu ve çikolata ikram edilmesi satışı artıran önemli bir etken. Yabancı markalarda suya ayrıca para ödemeniz gerekiyor.

Kahve içenlere de kulak verdik. Fahrettin Aşık, 60 yaşı geçtiğini, Alzheimer’e iyi geldiği yolundaki tavsiyeler üzerine filtre kahve içmeye başladığını söyledi. Şahin Aldanmaz ise aromasını, orta sert kıvamını beğendiği için her gün Kolombiya kahvesi içtiğini ve kahvenin yaşamında “vazgeçilmezler” arasına girdiğini anlattı.

Kahve piyasasının büyümesi yerli markaları da bu alana çekti. En büyük zinciri Kahve Dünyası oluştururken, Kahve Diyarı, Cafe Crown, Coffeemania gibi markalar onu izledi. Kahve çekirdeklerini Brezilya’da sadece kendilerine üretim yapan özel bir çiftlikten temin eden Kahve Dünyası’nın kurucusu Birol Altınkılıç kahve piyasasında tüketimin birkaç yıl içerisinde yıllık 6 bin ton seviyesinden 38 bin tona yükseldiğine dikkat çekiyor.

Yaklaşık 15 yıl önce Avrupa ülkelerine yaptığım seyahatlerde sokaklarda yaşayan insanlardan “lütfen bir kahve parası” sözünü duyunca çok şaşırmıştım. Çünkü bu cümlenin benim ülkemdeki karşılığı “lütfen bir ekmek parası”ydı. Şimdi hemen her gün kahve tüketen “bağımlı” biri olarak o talebi anlayabiliyorum. Türkiye’de 100 kişiden 78’inin kahve tüketmeye başladığı dikkate alınırsa yakında bizde de aynı taleplerin ortaya çıkması şaşırtıcı olmayacak.

Makaleyi okumaya devam etmek için Al-Monitor’a abone olun
  • Arşivlenmiş makaleler
  • Geçtiğimiz Haftaya Bakış e-postanıza gelsin
  • Özel etkinlikler
  • Sadece davet brifingi

Recommended Articles

İthal otomobile sert fren
Mustafa Sönmez | | Eyl 8, 2020
Sıra, borca karşılık varlık satmada
Mustafa Sönmez | ekonomi ve ticaret | Ağu 24, 2020
Ekonomide ısınmadan soğumaya geçiş
Mustafa Sönmez | Türkiye ekonomisi | Ağu 14, 2020
Kredi ile ısınan ekonomiye döviz şoku
Mustafa Sönmez | ekonomi ve ticaret | Ağu 10, 2020
İşsizlik yüzde 12 mi, yüzde 52 mi?
Mustafa Sönmez | İşsizlik | Tem 16, 2020

Recent Podcasts

Featured Video

More from  Türkiye'nin Nabzı

al-monitor
Saray yasaklıyor, rakı direniyor
Mustafa Sönmez | | Eki 19, 2020
al-monitor
Sahaya inen Türkiye neden masada olamıyor?
Fehim Taştekin | | Eki 15, 2020
al-monitor
Maraş hamlesi ne anlama geliyor?
Fehim Taştekin | | Eki 9, 2020
al-monitor
Erdoğan Putin’in sıkışmışlığını nasıl kullanıyor?
Fehim Taştekin | | Eki 8, 2020