Türkiye'nin Nabzı

Danimarka İslam Devleti’yle yapılan takasa tepkili

By
p
Article Summary
İslam karşıtı Danimarkalı yazara suikast girişiminde bulunan şahsın İslam Devleti’nin elindeki Türk rehineler karşılığında serbest bırakıldığına ilişkin haberler Danimarkalıları öfkelendirdi. İngilizceden Türkçeye çevrilmiştir.

Suriye ve Irak’taki gelişmelere yoğunlaşan kamuoyu tarafından fark edilmese de Türkiye ile Danimarka arasında İslam Devleti (İD) yüzünden diplomatik bir gerginlik yaşanıyor.

Türkiye’nin örgütün elindeki 49 rehinenin serbest bırakılması karşılığında aralarında Danimarka uyruklu bir kişinin de bulunduğu İslamcı militanları İD’e iade ettiğine dair iddialar Danimarkalıları kızdırdı. Zira Danimarka uyruklu olan bu şahıs İslam karşıtı Danimarkalı bir yazara suikast girişiminden aranıyordu.

İddialar üzerine diplomatik girişimlere başlayan Kopenhag’tan öfkeli açıklamalar yükselirken; Ankara’nın konuyu karşı taraf kadar ciddiye almamasının Danimarkalı yetkilileri daha da öfkelendirdiği söyleniyor.

Türk tarafı ise bu çıkışlara, Kopenhag’ın, Ankara’nın PKK militanlarının iadesine ilişkin taleplerine her zaman kulak tıkadığını anımsatarak yanıt veriyor. Ayrıca, Danimarka’nın, PKK’nın oradaki faaliyetlerine göz yumduğuna da işaret ediliyor.

İslam Devleti tarafından Haziran’da Musul’da kaçırılan 49 rehinenin nasıl serbest bırakıldığına dair ayrıntılar halen net değil, hükümet bu konudaki suskunluğunu koruyor. Ancak basına yansıyan bilgiler ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın açıklamaları rehineler için bir takas yapıldığını doğrular nitelikte. Nitekim, Cumhurbaşkanı Eylül’de konuya ilişkin bir soruyu “Velev ki olsa dahi ben şuna bakarım: Bizim 49 vatandaşımızın karşılığı hiçbir şeyle değişilmez" diye yanıtlamıştı. Musul’da rehin alınan 49 kişinin 46’sı Türk vatandaşıydı.

O günden bu yana ulusal ve uluslararası basında çıkan haberlerde rehinelerin kurtarılması için 50 ila 180 İD militanının serbest bırakıldığı yönünde muhtelif iddialar yer aldı. Haberlere göre, bu militanların çoğu, Suriye’de Özgür Suriye Ordusu (ÖSO) çatısı altında savaşan “Liva El Tevhid Tugayları”nın elinde bulunan kişilerdi. Hürriyet’in 23 Ekim’de Adalet Bakanlığı yetkililerine atfen yaptığı habere göre “Bakanlık bünyesindeki cezaevleri envanterinde herhangi bir eksilme” söz konusu değil. Bu bilgi de takasta serbest bırakılanların Türkiye’de değil Suriye’de tutulduğunu gösteriyor.

Ne var ki, Kopenhag, bu takasta, Şubat 2013’te Danimarkalı yazar Lars Hedegaard’ı öldürme girişiminde bulunan Danimarka uyruklu bir kaçağın da serbest bırakıldığı konusunda ısrarlı. Danimarka medyasında çıkan haberlerde, 27 yaşındaki Lübnan asıllı B.H.’nin Nisan ayında sahte pasaportla Türkiye’ye girmeye çalışırken Atatürk Havaalanı’nda yakalandığı iddia ediliyor.

Danimarka Özgür Basın Derneği’nin kurucusu Hedegaard aşırı İslam karşıtı demeçleriyle tanınan bir yazar. Hatta, “Müslüman ailelerde yetişen kızların amcaları, kuzenleri ve babalarının tecavüzüne uğradığı” yönündeki beyanları yüzünden 2011’de ırkçılıkla yargılanarak suçlu bulunmuş, ancak Danimarka temyiz mahkemesi 2012’de bu kararı bozmuştu. Halen İslam’a yönelik eleştirilerini sürdüren yazar, görüşleri kimi çevrelerde tepkiye yol açsa da Danimarka’nın ifade özgürlüğünü koruyan kanunları sayesinde bunları açıkça dile getirmeye devam ediyor.

Öte yandan, Danimarkalı yetkililer Hedegaard’a saldıran şahsın arandığını söyleseler de; İnterpol’ün internet sitesinde “Danimarka tarafından arananlar” listesinde isim ve soy ismi B.H. ile başlayan bir şahıs yer almıyor.

Ankara sessizliğini korurken, konuya ilişkin basına yansıyan bilgilerin çoğu Danimarka hükümeti yetkilileri ve diğer Danimarkalı yetkililerden alınan bilgilere dayanıyor.

Danimarka’nın İngilizce yayın yapan The Local gazetesinin 20 Ekim tarihli haberine göre, geçen hafta Ankara’da temaslarda bulunan Danimarkalı resmi bir heyet, aranan saldırganın Türkiye tarafından serbest bırakıldığını doğruladı. Türk tarafının bunun gerekçesine dair soruları yanıtsız bıraktığı da belirtilen haberde Danimarka Adalet Bakanı Mette Frederiksen’in şu sözlerine yer veriliyor: “Türk makamları bir Danimarka vatandaşının serbest bırakıldığı söylentilerini doğruladı. Söz konusu şahsın serbest kalmasını tamamen anlaşılmaz buluyorum”.

Konuyu takip eden birkaç Türk gazetesinden biri olan Hürriyet’in Kopenhag temsilcisinin 21 Ekim tarihli haberine göre ise Danimarka Başbakanı Helle Thorning-Schmidt, Danimarkalıların halen Türkiye’den bir açıklama beklediklerini ve “bu meselenin kapanmadığını” söyledi. Muhtelif Danimarka partilerinden siyasiler de Türkiye’nin NATO müttefikliğinin anlamını sorgulayarak, Ankara’ya tepki gösteriyor ve Danimarka hükümetini, Türkiye’ye cevaben bazı misillemeler yapmaya çağırıyor. Bu öneriler arasında Danimarka’nın Ankara Büyükelçisinin geri çağırılması da yer alıyor.

Kedisine saldıran şahsın Türkiye tarafından serbest bırakıldığı haberlerine doğal olarak Hedegaard da tepki gösterdi. Danimarkalı yazar The Local’ın haberine göre şöyle konuştu: “Bize bir hafta önce söyleyebilecekleri bir şeyi öğrenebilmek için ta oraya kadar bir Danimarkalı heyet göndermek durumunda kalmamız Türkiye adına tam bir skandal ve küstahlıktır. Türkler kendilerini alışılmış hukuk sisteminin dışarısında konumlandırmışlardı, bu kararla genel nezaketin de dışına çıktılar”.

Öte yandan, Türkiye kamuoyunun Danimarka’dan yükselen bu tepkilere yanıtının ne olacağını tahmin etmek de zor değil. Zira, Danimarka makamlarının geçmişte PKK militanlarını koruduğunu ve PKK’nın ülkedeki kimi faaliyetlerine göz yumduğunu düşünen Türkler de Danimarka’dan şikayetçi. Ayrıca Jyllands-Posten gazetesinin 2005’te yayımladığı Hz. Muhammed karikatürleri de toplumda tepkiye yol açmıştı.

Türkiye’nin eski Kopenhag Büyükelçisi ve CHP Milletvekili Faruk Loğoğlu Türkiye’nin Hedegaard’a suikast girişiminde bulunduğu iddia edilen bir şahsı bırakmasının prensipte kesinlikle yanlış olduğunu vurguluyor. “Bu Musul’daki rehinelerin iyiliği için bile olsa konu hukuki çerçeve içinde ele alınmalıydı” diyen Loğoğlu, öte yandan Danimarka’nın konuya ilişkin tutumunun anlaşılabilir olmadığını da ekliyor.

Loğoğlu’nun Al-Monitor’a yaptığı değerlendirme şöyle: “Bizim elimizde de bu örgütün Danimarka’daki faaliyetlerine dair bilgiler var ancak taleplerimize hiçbir zaman karşılık vermediler. Şimdi Türkiye’ye karşı kullandıkları kriterler gereği onların da bu talepleri karşılamaları gerekirdi.”

Nitekim, Ankara’nın kapatılması için ortaya koyduğu tüm girişimlere rağmen PKK ve Avrupa’daki sempatizanları tarafından finanse edilen ROJ TV halen Danimarka’dan yayın yapıyor. Türk yetkililer, bu kanalın PKK propagandası yaptığına dair yeterli kanıtın Danimarka makamlarına sunulduğunu ancak şu ana kadar bir sonuç alınamadığını vurguluyor.

Bu kısasa kısas yaklaşımı devam ettiği müddetçe, Ankara ile Kopenhag arasındaki gerginliğin Türkiye kamuoyunun radarına girmesi zor hatta imkansız görünüyor, bilhassa da kamuoyunun Türkiye için daha yaşamsal addedilen İslam Devleti’ne dair gelişmelerle meşgul olduğu bugünlerde...

Makaleyi okumaya devam etmek için Al-Monitor’a abone olun

  • Güncellenmiş ve ödüllü Lobicilik Yazı Dizisi
  • Arşivlenmiş makaleler
  • Özel etkinlikler
  • Geçtiğimiz Haftaya Bakış e-postanıza gelsin
  • Haftalık lobicilik bülteni
Bu bölümlerde bulundu: turkey, pkk operations, mosul, hostages, diplomatic relations

Semih İdiz, Al-Monitor'un Türkiye’nin Nabzı bölümünün yazarlarındandır. Türkiye’nin önde gelen gazetelerinde 30 yıldır diplomasi ve dış politika alanında habercilik yapan İdiz’in köşe yazıları, Hürriyet Daily News ve Taraf gazetelerinden takip edilebilir. Financial Times, The Times of London, Mediterranean Quarterly ve Foreign Policy gibi yabancı yayınlar için de makaleler kaleme alan İdiz, ayrıca BBC World, Amerika’nın Sesi, NPR, Deutsche Welle, El Cezire ve çeşitli İsrail medya kuruluşlarına sıklıkla katkıda bulunmaktadır.

x

The website uses cookies and similar technologies to track browsing behavior for adapting the website to the user, for delivering our services, for market research, and for advertising. Detailed information, including the right to withdraw consent, can be found in our Privacy Policy. To view our Privacy Policy in full, click here. By using our site, you agree to these terms.

Accept