İsrail-İran gölge savaşında bu hafta başında iki gelişme yaşandı. 3 Ekim’de Azeri bir tetikçinin İsrailli iş insanlarına suikast düzenlemek üzere Kıbrıs’a gönderildiği haberi yayıldı. İsrailli siyasetçiler İran’ı suçladılar. Ertesi gün İsrail parlamentosunun kış birleşiminin açılışında konuşan Başbakan Naftali Bennett, uçağı Ekim 1986’da Lübnan’da düşürülen ve İran’a teslim edildiği sanılan İsrailli havacı asker Ron Arad’ın akıbetini öğrenmek amacıyla Mossad’ın yakın zamanda geniş kapsamlı ve tehlikeli bir operasyon gerçekleştirdiğini açıkladı. Olayın üzerinden uzun yıllar geçmesine ve Arad’ın hayatta olma ihtimalinin zayıf olmasına rağmen İsrail askerin akıbetini ortaya çıkarmak için çabalamaya devam ediyor.
Bu iki olayın bağlantılı olduğu aşikâr. İsrail ve İran’ın 1979 İslam Devrimi’nden beri oynadıkları oyun, Orta Doğu tarihindeki büyük kapışmaların en tuhaf ve en karmaşık olanlarından biri. Eskiden dolaylı ve üstü kapalı olarak yapılanlar artık giderek açıktan yapılıyor, daha cüretkâr ve provokatif oluyor.
İran iddia edildiği gibi Kıbrıs’ta İsrailli iş insanlarına suikast düzenlemeye kalkıştıysa bu teşebbüs, İran-İsrail çekişmesinde yeni bir eşiğin aşıldığı ve alarm zillerinin çaldığı anlamına geliyor. İran’ın politikası değişiyor mu? Yeni Cumhurbaşkanı İbrahim Reisi yönetimindeki İran doğrudan askeri angajmandan kaçınan alışıldık temkinli yaklaşımını terk mi ediyor?
İsrail’den kısa bir uçuş mesafesinde olan Kıbrıs, uzun yıllardır İsrailli iş insanlarının yaşadığı ve çalıştığı bir merkez. Çeşitli diplomatik engelleri ve silah ihracat kontrollerini baypas etmek için İsrail’le diplomatik ilişkisi olmayan ülkelerle pek çok anlaşma Kıbrıs’ta sonuçlandırıldı. Küçük bir İsrailli grubun geçtiğimiz hafta sonu İsrail ve Kıbrıs vatandaşı olan milyarder işadamı Teddy Sagi’nin özel uçağıyla Kıbrıs’tan ayrıldığı, tetikçinin ise Kıbrıs’ın güneyine adanın Türk kontrolündeki taraftan Rus pasaportuyla geçtiği anlaşılıyor.
AL-MONITOR All-Access gives you unlimited access to all our journalism, the full Daily Briefing, exclusive interviews, premium newsletters, and live events — for less than $2/week.