İsrail ordusunun geçtiğimiz günlerde sunduğu yıllık istihbarat değerlendirmesinde 2020 yılında Türkiye’yle doğrudan çatışma öngörülmediği ancak izlenmesi gereken başlıca tehditler arasında ilk kez Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın agresif bölgesel politikalarının sayıldığı bildirildi. Oldukça soğuk seyreden Türkiye-İsrail ilişkilerine bakıldığında Filistin meselesini ve terörle mücadeleyi kapsayan siyasi alanın yanı sıra enerji alanında da gerilim potansiyeli görülüyor.
İsrail, Yunanistan ve Kıbrıs (Rum kesimi) 2 Ocak’ta Doğu Akdeniz’den Avrupa’ya doğal gaz taşıyacak bir sualtı boru hattının yapımı için anlaşma imzaladılar. EastMed projesi ile İsrail ve Kıbrıs açıklarındaki sahalardan çıkarılacak gazın önce İtalya’ya, oradan da Avrupa’nın diğer ülkelerine ulaştırılması, böylece Avrupa’ya Rus gazı dışında istikrarlı bir gaz akışı sağlanması amaçlanıyor. Diplomatik bir başarı olmakla birlikte proje, üç taraf ülke ile Türkiye arasında doğal gaz konusunda ve ilişkilerin genelinde süren krizi daha da tırmandırmış durumda.
İsrail’in karasularında gaz bulmasıyla başlayan ve son 10 yılda giderek artan İsrail, Yunanistan ve Kıbrıs arasındaki üçlü işbirliği, boru hattı anlaşmasıyla yeni bir aşamaya ulaştı. Enerji alanındaki işbirliği, geçen yıl kurulan Doğu Akdeniz Gaz Forumu ile ivme kazanmıştı. Enerjide bölgesel işbirliğini artırmayı amaçlayan bu platformda şu an İsrail, Yunanistan ve Kıbrıs’ın yanı sıra Mısır, Ürdün, Filistin Yönetimi ve İtalya yer alıyor. Fransa katılma isteğini bildirmiş durumda, ABD ise daimi gözlemci olmak istiyor.
İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu anlaşmanın imza töreninde şu ifadeleri kullandı: “Bugün İsrail için tarihi bir gündür. Çünkü İsrail enerji alanında hızla bir süper güç, enerji ihraç eden ülke hâline geliyor. (…) Tarihi bir gün olmasının bir diğer nedeni, Yunanistan, Kıbrıs ve İsrail arasındaki işbirliğinin güçlenmesidir. Bu, Doğu Akdeniz’de ekonomik ve siyasi boyutu olan, bölgede güvenlik ve istikrara katkı yapan, gerçek bir ittifaktır.”
AL-MONITOR All-Access gives you unlimited access to all our journalism, the full Daily Briefing, exclusive interviews, premium newsletters, and live events — for less than $2/week.