Rusya Başbakan Yardımcısı Yuri Borisov’un 17 Aralık’ta Cumhurbaşkanı Beşar Esad’la Şam’da yaptığı görüşmenin ardından Moskova Suriye’nin yeniden inşa süreciyle ilgili iddialı planlar açıkladı. Akdeniz kıyısındaki Tartus limanının demiryoluyla Körfez’e bağlanması amacıyla yapılacak geliştirme çalışmalarına -- buna bir tahıl merkezinin yapımı da dâhil -- 500 milyon dolar yatırılması düşünülüyor. Ruslar petrol ve gaz arama çalışmalarına da yatırım yapmak istiyor, ayrıca Humus’taki gübre fabrikasını ayağa kaldırmak için 200 milyon dolar ayırmayı düşünüyorlar.
İnsani yardım açısından Rus hükümeti iki karar almış durumda: Bahara kadar Suriye’ye 100 bin ton tahıl gönderilecek ve BM’nin Suriye’deki yardım çalışmalarına 17 milyon dolar katkı sağlanacak. Bu kararlar, Rusya-Suriye Ticari, Ekonomik, Bilimsel ve Teknik İşbirliği Komisyonu’nun 23-25 Aralık’ta Moskova’da yapılan 12’nci toplantısının arifesinde açıklandı. Komisyonun eş başkanlığını Başbakan Yardımcısı Borisov ve Suriye Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı Velid Muallim yürütüyor.
Moskova’nın kararları kritik bir soruyu gündeme getiriyor: Rusya hâlihazırda sürdürdüğü askeri ve diplomatik çabaların paralelinde Suriye’de uzun vadeli bir ekonomik varlık mı oluşturmak istiyor yoksa sadece belli hedeflere dönük sınırlı çalışmalara mı hazırlanıyor? Birinci seçenekteki geniş kapsamlı strateji, ticari ve ekonomik diyaloga yönelik kapsamlı bir gündemin belirlenmesini gerektirecek. Dar kapsamlı yaklaşım ise yeniden inşa çalışmalarının, seçilmiş yerel ortaklarla çalışan Kremlin’e yakın bir avuç büyük özel şirkete bırakılması anlamına gelecek.
Moskova ilk bakışta Suriye ekonomisini ayağa kaldırma konusunu, 2016 tarihli Rusya Federasyonu Dış Politika Konsepti’nde belirlenen hedefleri de kapsayacak şekilde ulusal uzlaşı sürecinin parçası olarak ele almakta ciddi görünüyor. Söz konusu belge Rusya’nın dış siyasetine, uluslararası çalışmalarına yön veriyor. Pratikte bu, Suriye’ye ekonomik mercekten bakılmasını, ayrıca Kırım’a, Abhazya ve Güney Osetya’ya uluslararası tanıma sağlama gayretlerinde Şam’ın bir destekçi olarak görülmesini gerektiriyor. Örneğin Nisan 2019’da düzenlenen 5’nci Yalta Ekonomik Forumu’na Suriyeli temsilcilerin de davet edilmesi bu amaca yönelikti.
AL-MONITOR All-Access gives you unlimited access to all our journalism, the full Daily Briefing, exclusive interviews, premium newsletters, and live events — for less than $2/week.
