عربستان سعودی در حال از دست دادن نفوذ خود در منطقهٔ هلال خصیب [منطقهٔ حاصلخیز و محور تمدنی خاورمیانه] است و رقیبش ایران، پرنفوذتر می‌شود. در حالی که موضع ریاض در برابر تهران مدتی است که رو به افول گذاشته، شتاب این سقوط در حال افزایش است. بخشی از عقب‌نشینی‌های عربستان مربوط به عواملی است که از کنترل این کشور خارج است اما بخش دیگری نیز به ضعف‌های بنیادین در ظرفیت‌های عربستان سعودی بازمی‌گردد.

پادشاهی سعودی تا پیش از حملهٔ صدام حسین به عراق و تهدیدش مبنی بر حمله به استان شرقی نفت‌خیز عربستان در ربع قرن پیش، یک دوست برای رژیم عراق بود. بخش مهمی از دهه ۱۹۸۰، عربستان و عراق متحدان نزدیکی در برابر موج‌های انقلاب ایران بودند. ملک فهد ده‌ها میلیارد دلار در جریان جنگ ایران و عراق به صدام کمک مالی کرد؛ بدون این کمک‌ها عراق احتمالاً در هم کوفته می‌شد. فهد همچنین کشورهای دیگر حاشیهٔ خلیج را مجاب کرد که به صدام کمک کنند و میانجی ارتباطات او در واشینگتن شد.

در سال ۲۰۰۳، ملک عبدالله فکر می‌کرد که تصمیم آمریکایی‌ها برای ساقط‌کردن صدام بدون گماردن یک مرد قدرتمند سنی‌مذهب به جای او، کاری عجولانه و خطرناک است. سعودی‌ها مطمئن بودند که ایران این خلاء را پر خواهد کرد. ریاض به‌ویژه نسبت به نقش احمد چلبی در برنامه‌های پرزیدنت جرج دبلیو بوش برای عراق پس از جنگ، ظنین بود. سعودی‌ها چلبی را عامل ایران می‌دانستند.

ریاض از کار با دولت‌های شیعه‌ای که از آن زمان به بعد روی کار بودند، اکراه بسیار داشت. سال‌ها طول کشید تا سعودی‌ها سفارت‌شان در عراق را بازگشایی و برای آن سفیر تعیین کنند. ماه گذشته آنان سفیر خود را متعاقب گزارش‌ها دربارهٔ ترور او، دوباره بازگرداندند. هنوز کسی به جای او معرفی نشده و احتمالاً این پست، خالی خواهد ماند.