هنگامی که اردوغان در روز ۲۸ آگست پست ریاست جمهوری را از عبدالله گل، رفیق گرمابه و گلستان خویش و یکی از بنیانگذاران حزب عدالت و توسعه (AKP) تحویل گرفت، این روز را «تولد ترکیه جدید» خواند.
طبق قانون اساسی کنونی ترکیه، چنین اظهار نظری بلامصداق و توخالی است. تنها مسالهی جدید در مورد ترکیه تا بدین جا، تفاوت در نحوه انتخاب اردوغان است چرا که بالاترین مشارکت در انتخابات ریاست جمهوری را از آن خود کرد. البته نوع صعود وی از پلههای ترقی تا رسیدن به مقام ریاست جمهوری، مورد بدیعی بود. بنابراین به نظر میرسد که اردوغان خودش را تجسم ترکیه جدید میداند.
اردوغان تنها حق دارد از همان قدرتی بهره ببرد که روسای جمهوری پیشین «ترکیه قدیم» از آن بهرهمند بودند چرا که قانون اساسی تغییری نکرده است. با این وجود، یک تفاوت وجود دارد: اردوغان میگوید از تمامی قدرت و اختیارات خود که مبتنی بر قانون اساسی است، استفاده خواهد کرد. تاکنون هیچکدام از روسای جمهوری پیشین از تمامی اختیاراتی که قانون اساسی برآمده از کودتای ۱۹۸۰ به آنها داده استفاده نکردهاند، حتی کنعان اِورن فرمانده کودتا -و رییس جمهور بعد از کودتا- نیز بدان دست نیازید.
تمامی اظهارات و عملکردهای اردوغان نشان میدهند که وی حکمران اصلی ترکیه خواهد بود چرا که هم از راه ریاست جمهوری نفوذ خود را به کار خواهد گرفت و هم در جاهایی که محدودیت قانونی وجود داشته باشد، دولت و حزب حاکم عدالت و توسعه (AKP)عامل اجرای قدرت وی خواهند شد. این چشمانداز باعث شده تا برخی معتقد شوند که ترکیه از روز ۲۸ آگست بهصورت غیر رسمی وارد نوعی سیستم ریاستی [در برابر سیستم پارلمانی] شده است.
AL-MONITOR All-Access gives you unlimited access to all our journalism, the full Daily Briefing, exclusive interviews, premium newsletters, and live events — for less than $2/week.
