Ana içeriğe atla

Türkiye’nin harekât tehdidi Menbiç’te Kürtler ile Arapları bir araya getiriyor

Türkiye’nin askeri harekât tehdidi karşısında Kürt önderliğindeki SDG Menbiç’teki Arap aşiretlerin desteğini sağlamaya çalışıyor.
Civilians fleeing the battered Islamic State-held holdout of Baghouz.

HALEP, Suriye — Türkiye’nin kuzey Suriye’ye yönelik yeni askeri harekât tehdidi sürerken Kürt önderliğindeki Suriye Demokratik Güçleri’nin (SDG) kontrolünde olan Menbiç kentinin yakınlarında Türk askerleri ile Türkiye destekli Özgür Suriye Ordusu’nun (ÖSO) hareketliliği artıyor. 

Türk ordusu ve ÖSO grupları, Halep vilayetinin kuzeydoğusunda yer alan Menbiç’in köylerinde SDG mevzilerini ağır silahlar ve topçu ateşi ile hedef alıyor. SDG’yle bağlantılı Menbiç Askeri Konseyi 15 Haziran’da bölgede uçuş yapan bir Türk insansız hava aracının düşürüldüğünü duyurdu. 

Türkiye destekli Suriye muhalefeti beklenen askeri harekât için Halep kırsalında halk desteği örgütlemeye çalışırken, SDG de özellikle Menbiç’te tüm askeri imkânlarını seferber etmeye, halktan ve aşiretlerden destek toplamaya çalışıyor. SDG, Suriye hükümetinin Menbiç’e takviye güçler göndermesine de izin verdi. Beşar Esad’a bağlı güçler Halep kırsalındaki cephe hatlarında bir dizi noktaya konuşlanmış durumda. 

Menbiç’teki SDG yanlısı Arap aşiretler 14 Haziran’da Türk askeri harekâtına karşı protesto yürüyüşü düzenlediler. Menbiç kentindeki Sivil İdare’nin medya bürosu Facebook’tan yaptığı açıklamada şu ifadeleri kullandı: “Aşiret yürüyüşü Halep yolu üzerindeki El Mizan kavşağından başladı. Göstericiler tehditleri kabul etmediklerini ifade eden ‘Savaş artık bitsin. Göçler bitsin. Yıkım bitsin. Göçlere hayır. Savaşa hayır’ gibi sloganlar attılar.”

SDG’ye yakınlığıyla bilinen Hawar Haber Ajansı’na göre yürüyüşe katılan aşiret büyükleri, “Bölgeye yönelik Türk tehditlerini kesinlikle reddediyoruz. Bölgeyi savunmak herkesin sorumluluğu” şeklinde konuştular ve bir saldırı karşısında bölgedeki silahlı güçlerin yanında olacaklarını vurguladılar. Ajans, El Ganem Elbu Şaban aşiretinin önde gelenlerinden Ömer El Ganem’in, “Bölgemizde Türk müdahalesine karşıyız. Bir Türk saldırısına karşı hepimiz asker olarak görev alırız” dediğini aktardı. 

Rakka vilayetinin Tabka kentindeki aşiretlerin ve Tabka Demokratik Sivil İdaresi’nin temsilcilerinden oluşan bir heyet de 15 Haziran’da Menbiç’e giderek SDG’ye yakın aşiret reisleriyle görüştü ve olası Türk askeri harekâtına karşı desteğini sundu.

16 Haziran’da ise SDG’ye yakın olan Müstakbel Suriye Partisi’nin kadın konseyi Menbiç’teki aşiret reislerinin katıldığı bir toplantı düzenledi. Toplantıda son gelişmeler ele alındı ve aşiret reislerinin Türkiye’nin tehditleri karşısında siyasi ve toplumsal etkinliklerini kullanarak aşiret saflarında birlik sağlaması gerektiği vurgulandı. 

Menbiç’teki yürüyüşe katılan bir aşiret büyüğü kimliğinin saklı kalması kaydıyla Al-Monitor’a şöyle konuştu: “Menbiç’teki Arap aşiretlerinin büyük bölümü savaş istemiyor ve muhalifler ile Türk ordusunun kente saldırmasına gerçekten karşı çıkıyorlar. Menbiç’te yoğun bir nüfus var. Savaş bu insanları, kenti ve civar kırsalı olumsuz etkileyecek.”

Menbiç’te bir gıda dükkânı işleten aşiret temsilcisi, askeri harekât ihtimaline karşı Tabka’da bir dükkân kiralayıp mallarını oraya taşımak için Tabka’daki akrabalarıyla iletişime geçtiğini belirtti. Ardından da şöyle dedi: “Menbiç’te tanıdığım pek çok aşiret büyüğü, Menbiç’in savaş alanına dönmesinden ve sanayi tesislerinin, çarşıların yıkılmasından korkuyor. Savaş ihtimaline karşı mallarını, varlıklarını buradan çıkarıp güvenli bir yere taşımayı düşünüyorlar.”

SDG kontrolündeki en önemli sanayi merkezlerinden biri olan Menbiç, aynı zamanda SDG’nin kuzeydoğu Suriye’de kontrol ettiği bölgeleri, Halep’te Suriye hükümetinin kontrolündeki bölgelere ve Halep kırsalındaki ÖSO bölgelerine bağlayan ticari bir güzergâh konumunda. Menbiç’i ÖSO ve hükümet bölgelerine bağlayan üç ana geçiş noktası var. Kentin kuzeyindeki Avn El Dadat ve kuzeybatısındaki Um Calud geçiş noktaları Menbiç’i Halep kırsalındaki ÖSO bölgelerine bağlarken güneybatıdaki El Tayha, kenti hükümet bölgelerine bağlayan tek geçiş noktası. 

Menbiç’teki Ekonomik Komite’nin Eş Başkanı Abir El Akla Eylül 2021’de SDG’ye yakın bir haber ajansına verdiği demeçte, “Kent, stratejik konumu ve kuzeydoğu Suriye’ye açılan bir ticari kapı olması nedeniyle en önemli sanayi bölgesi hâline geldi” demişti. 

Menbiç’te SDG karşıtı bir aşiret büyüğü olan Ahmed Ebu Faysal ise Al-Monitor’a şöyle konuştu: “Menbiç’in bir aşiret yapısı var ve Arap aşiret üyelerinin büyük bir bölümü SDG ve ona bağlı sivil idare ile ortak çıkarlara sahip. Mevcut durumdan doğrudan fayda sağlıyorlar, oğulları ekonomik ve idari sistemin parçası. Türk askeri harekâtı hem onların hem de SDG’nin menfaatlerini tehdit ediyor. SDG aşiretlerin korkularından faydalanarak onları Türk askeri harekâtına karşı halk eylemlerinde yer almaya itiyor.”

Ebu Faysal sözlerini şöyle sürdürdü: “Bölgedeki aşiretler üç gruba ayrılıyor. Suriye rejimine sadık olanlar, SDG’ye bağlı büyük bir kesim ve her ikisine karşı olanlar var. Ancak sonuncu grup azınlıkta ve önemli bir role sahip değil. Türkiye’nin askeri harekât tehditleri karşısında rejim yanlıları ve SDG yanlıları arasında ilan edilmemiş bir ittifak kuruldu. Rejim güçlerinin bölgeye girmesi de bunu gösteriyor.”

Halep vilayetinin doğusunda stratejik konumda bulunan Menbiç, muhalif güçlerin 2012 sonlarında kente girmesiyle Suriye hükümetinin kontrolünden çıktı. Ardından 2014 yılında kenti IŞİD olarak da bilinen İslam Devleti (İD) ele geçirdi. ABD önderliğindeki koalisyonun desteğiyle İD militanları 2016 yılının ortalarında temizlendi ve Menbiç SDG’nin eline geçti. 

Türkiye’nin Gaziantep şehrinde yaşayan Suriyeli araştırmacı Muhammed El Sukari Al-Monitor’a yaptığı değerlendirmede, “SDG aşiretleri seferber ederek Türk askeri harekâtını engelleyecek ve Batı’ya halkın kendi kaderini tayin etme hakkı olduğu mesajını verecek bir kamuoyu oluşturacağına inanıyor” dedi.

SDG’yle bağlantılı Menbiç Askeri Konseyi’ne yakın bir kaynak ise şöyle konuştu: “Arap aşiretleri ile Menbiç Askeri Konseyi arasına sıkı bir ilişki var. Çünkü konsey üyelerinin çoğu bölgedeki aşiretlere mensup. Dolayısıyla aşiretlerin Türk askeri harekâtına karşı çıkması gayet doğal. SDG Menbiç’i kaybeder ve kontrol ÖSO ile Türkiye’nin eline geçerse, SDG’nin yanına silahlı operasyonlarda yer alan bu aşiret mensupları da kentte kalamaz.”

Adının açıklanmasını istemeyen kaynak sözlerini şöyle sürdürdü: “SDG aşiret mensuplarının bu korkularını kullanarak onlara destek faaliyetlerini arttırmaları ve Türk harekâtına karşı protesto ve yürüyüşlere katılmaları için talimatlar veriyor. Nitekim aşiretler son günlerde SDG’ye destek faaliyetlerini arttırdılar. Menbiç’teki aşiretler 20 Haziran’da ‘Direnerek sesimizi duyuracağız’ sloganıyla oturma eylemi düzenlediler. Aşiret mensupları Menbiç Askeri Konseyi’ne dayanışma ve destek mesajı olarak Menbiç merkezinde bir okulda çadır kurdular.”

Join hundreds of Middle East professionals with Al-Monitor PRO.

Business and policy professionals use PRO to monitor the regional economy and improve their reports, memos and presentations. Try it for free and cancel anytime.

Free

The Middle East's Best Newsletters

Join over 50,000 readers who access our journalists dedicated newsletters, covering the top political, security, business and tech issues across the region each week.
Delivered straight to your inbox.

Free

What's included:
Our Expertise

Free newsletters available:

  • The Takeaway & Week in Review
  • Middle East Minute (AM)
  • Daily Briefing (PM)
  • Business & Tech Briefing
  • Security Briefing
  • Gulf Briefing
  • Israel Briefing
  • Palestine Briefing
  • Turkey Briefing
  • Iraq Briefing
Expert

Premium Membership

Join the Middle East's most notable experts for premium memos, trend reports, live video Q&A, and intimate in-person events, each detailing exclusive insights on business and geopolitical trends shaping the region.

$25.00 / month
billed annually

Become Member Start with 1-week free trial

We also offer team plans. Please send an email to pro.support@al-monitor.com and we'll onboard your team.

What's included:
Our Expertise AI-driven

Memos - premium analytical writing: actionable insights on markets and geopolitics.

Live Video Q&A - Hear from our top journalists and regional experts.

Special Events - Intimate in-person events with business & political VIPs.

Trend Reports - Deep dive analysis on market updates.

All premium Industry Newsletters - Monitor the Middle East's most important industries. Prioritize your target industries for weekly review:

  • Capital Markets & Private Equity
  • Venture Capital & Startups
  • Green Energy
  • Supply Chain
  • Sustainable Development
  • Leading Edge Technology
  • Oil & Gas
  • Real Estate & Construction
  • Banking

Start your PRO membership today.

Join the Middle East's top business and policy professionals to access exclusive PRO insights today.

Join Al-Monitor PRO Start with 1-week free trial