Firmalar döviz satışına zorlanıyor, çember daralıyor
BDDK’nın döviz varlığı olan şirketlere getirdiği kredi kısıtlaması döviz fiyatlarını aşağı çekmekte etkili olabilir ancak karar ekonomi için yeni riskleri de gündeme getiriyor.
Temmuz başında açıklanacak haziran enflasyonunun yıllık en az yüzde 75’e varan bir orana ulaşması telaşı, enflasyon ile mücadele programı olmayan Erdoğan iktidarını “sermaye kontrolü” tanımına girecek müdahalelere zorluyor. Birkaç örneği önceden görülen, firmaların “dolarlaşmasını” önlemeye dönük adımlara bir yenisi eklendi ve firmalar döviz varlıklarını iyice daraltmaya zorlandı.
Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) 24 Haziran Cuma günü piyasalar kapandıktan sonra firmaları döviz tutmaktan caydıracak, TL'ye geçişe zorlayacak bir karar aldı. Buna göre firmaların bulundurduğu döviz varlığının 15 milyon TL'yi (güncel kurla yaklaşık 870 bin dolar) aşması hâlinde ve bu tutarın firmanın en güncel bir yıllık satış hasılatının yüzde 10'unu geçmesi durumunda yaptırım olarak firmaya bankalardan ticari kredi kullandırılmayacak. Karar, şirketlere döviz varlıklarını satma zorunluluğu getirdiği için bir hareket kısıtlaması ve kambiyo serbestliğine ters bir adım.
Türkiye’de gerek işletme sermayesi gerek ihracat için TL ile kredi almadan çalışan şirket sayısı çok az. Yine de firmaların bu yaptırımdan kaçma yollarını araştıracakları, sermayelerin kardeş şirketlere kaydırılması, yurt dışı firmalarla türev işlemlere girmek gibi dolambaçlı yollara gidebilecekleri ifade ediliyor.
Kararın firmaların döviz satışını, dolayısıyla döviz fiyatlarını aşağı indirmesine yol açması bir ihtimal. Nitekim kararın alındığı Cuma günü, dolar fiyatı 17 TL basamağından 16 TL basamağına inişe geçti.
