Suriye’de ordu ve güvenlik birimlerinin üst kademelerinde son dönemde yapılan değişiklikler, yaygın olarak Rusya’nın Şam’a uyguladığı baskının sonucu olarak görülüyor. Moskova gerçekten de güvenlik kurumlarını dönüştürmeye, İran nüfuzunu azaltamaya çalışıyor olabilir ama Rus etkisini olduğundan büyük göstermemek lazım. Zira rejim bu tip kadro değişikliklerini pek çok zaman yetki dağılımını değiştirmek ya da müttefikleri arasındaki tartışmalardan yararlanarak dış aktörlerden fayda sağlamak için yapabiliyor. 

Rejim medyasının henüz teyit etmediği son sarsıcı değişiklikler 7 Temmuz’da yaşandı. Cumhurbaşkanı Beşar Esad’a en yakın isimlerden biri olan Sünni kökenli Ulusal Güvenlik Başkanı Tümgeneral Ali Memlük, güvenlik işlerinden sorumlu cumhurbaşkanı yardımcılığına getirildi. Yine nüfuzlu bir isim olan Alevi kökenli Hava Kuvvetleri İstihbarat Başkanı Tümgeneral Cemil Hasan ise görevinden istifa etti. 

Her iki isim de ABD’nin yaptırım listesinde yer alıyor. İkisi de rejime karşı hiçbir itirazı tasvip etmiyor. Ancak Memlük’ün durumu biraz değişik. Farklı kaynaklara göre Memlük yaptırımlara rağmen çeşitli görüşmeler için defalarca yurtdışına çıktı, Avrupa ülkelerinin yanı sıra Mısır, Suudi Arabistan, Umman ve Türkiye gibi ülkelere gitti. Dahası Haziran 2018’de ABD istihbaratıyla yapılan temaslarda yer aldı. Memlük’ün yeni görevi çeşitli şekillerde yorumlanabilir ancak kendisi farklı güç odakları arasında manevra yapabilme becerisiyle tanınıyor.

Bu arada Esad da ikinci cumhurbaşkanı yardımcısını atayarak savaş öncesi duruma dönme fırsatını yakalıyor. O günlerde, mevcut Cumhurbaşkanı Yardımcısı Necah El Attar’ın (86) yanında şu an fazla göz önünde olmayan Faruk El Şara vardı. Memlük’ün görev değişikliği bir süredir konuşuluyordu. Burada en önemli soru, Memlük’ün fazla bir idari alana sahip olmayan yeni konumunda eski yetki düzeyini koruyup koruyamayacağı.