Rusya 2015’de başlattığı Suriye müdahalesiyle Doğu Akdeniz’deki varlığını güçlendirdi. Moskova bu arada savaşın tarumar ettiği Suriye ve Irak’ta devlet kurumlarının korunmasını, ayağa kaldırılmasını savundu. Moskova ayrıca bölgede yeni kriz yönetim mekanizmalarının kurulmasında etkili oldu. Bunlardan biri Suriye krizinin çözümüne yönelik Astana görüşmeleri formatı, bir diğeri de Irak, İran, Suriye ve Rusya’nın temsil edildiği Bağdat Ortak Koordinasyon ve Enformasyon Merkezi idi. Bu girişimlere, Rusya’nın adım adım bölgedeki petrol ve gaz projelerine katılması gibi faaliyetler eşlik etti.
2010’lu yılların başlarından itibaren Doğu Akdeniz ülkelerinin karasularında önemli gaz rezervleri bulundu. Bunların arasında Mısır açıklarındaki Zohr sahası, İsrail açıklarındaki Tamar ve Leviathan sahaları ve Kıbrıs açıklarındaki Afrodit sahası yer alıyor. Doğu Akdeniz havzasındaki doğalgaz rezervlerinin büyüklüğü en az 3.8 trilyon metreküp olarak tahmin ediliyor. Avrupa’nın başlıca gaz tedarikçisi olan Rusya’nın buradaki projelerle ilgilenmemesi düşünülemezdi. Rus şirketleri piyasa araştırmasına 2015 öncesinde başlamıştı ancak Rusya’nın Hmeymim Hava Üssü’ne konuşlanarak bölgedeki askeri varlığını artırması, bu ilgiyi daha da kamçıladı.
Rus devleri Rosneft ve Novatek Batılı şirketlerle konsorsiyumlar kurarak Doğu Akdeniz’deki gaz sahalarının geliştirilmesine dâhil oldular. İlginçtir ki geliştirme ve satış bakımından Rusya’daki iç pazara Gazprom hâkimken, Doğu Akdeniz’de Novatek ve daha da ilginci Rosneft öne çıktı. Rosneft Mısır’ın Zohr sahasından pay aldı ve buradaki rezervleri bulan İtalyan ENI şirketiyle konsorsiyum kurarak sürece hızlı bir şekilde katılmayı başardı.
Doğal olarak Rusya en güçlü pazarlık pozisyonuna Suriye’deki petrol ve gaz projelerinde sahip. Hükümetler arası bir komisyon kapsamında petrol ve gaz sektörlerinde işbirliği öngören yol haritası 5 Şubat 2018’de Rus Enerji Bakanı Alexander Novak ve Suriye Petrol ve Maden Bakanı Ali Ganem tarafından imzalandı. “Suriye’de rehabilitasyon, modernizasyon ve yeni enerji tesislerinin yapımı” ve hem karada hem denizde arama projelerinden söz eden belgenin imzalanmasının ardından Rus Enerji Bakanlığı Temmuz 2018’de Suriye’de jeolojik prospeksiyon çalışmalarının başladığını duyurdu. STG Mühendislik, JSC Zarubezhneft, JSC Zarubezhgeologiya ve Technopromexport gibi Rus şirketlerinin çalışmalarda yer alması bekleniyordu.
AL-MONITOR All-Access gives you unlimited access to all our journalism, the full Daily Briefing, exclusive interviews, premium newsletters, and live events — for less than $2/week.