İran’dan Irak’a dolarsız ticaret baskısı

Orta Doğu’daki siyasetini değiştirmesi ve nükleer programından vazgeçmesi için ABD’nin yaptırımlarına maruz kalan İran, bu yaptırımlara uymaması için Irak hükümetine ciddi baskılar uyguluyor. Bu baskılardan biri, ikili ticari ilişkilerde Irak dinarı ile İran riyalinin kullanılmasına dönük.

Irak İran’ın ekonomik can damarlarından biri ve Irak’taki siyasi ve ekonomik karar verme süreçlerinde İran büyük etkiye sahip. Arap bölgesindeki çıkarları doğrultusunda Suriye’de Beşar Esad rejimine bağlı güçleri destekleyen İran, bu mücadelesinde de Irak topraklarını kullanıyor. Irak’ta buna itiraz eden bazı Şii kesimler var ve bunlar geçtiğimiz günlerde Basra’daki İran konsolosluğunu ateşe verdiler. Yaygın mali ve idari yolsuzluklara karşı düzenlenen gösterilerde de İran’ın Irak’ın iç işlerine müdahalelerine karşı sloganlar atıldı.

İran Merkez Bankası ikili ticarette dinarın veya İran riyalinin kullanılması için Irak’la anlaşmak için uğraşıyor. Ancak Irak bunun için ABD’nin onayını almak durumunda. ABD ise Irak’ın İran’dan yalnızca elektrik temini amaçlı kısa süreli doğal gaz almasında ısrarlı.

Irak Merkez Bankası’ndan bir kaynak adının açıklanmaması kaydıyla Al-Monitor’a şu bilgileri verdi: “İçinde Irak Merkez Bankası’nın petrol ve elektrik bakanlıkları dâhil bazı bakanlıkların yöneticilerinin bulunduğu bir heyet aralık ayında ABD’ye giderek İran yaptırımlarından Irak’ın muaf tutulmasını görüştü. Heyet olumlu sonuçlar elde edemedi. Irak’ın İran’dan dinar karşılığı sadece elektrik santralleri için gaz almasına onay verildi. Hükümet buna uyacağını söyledi ve söz konusu İran şirketi için bir kamu bankasında dinar hesabı açtı.”