Ana içeriğe atla

Türkiye’de gözaltına alınan Rusların ne olacağı hâlâ belirsiz

İslam Devleti’ne katılmak için Suriye geçmek istedikleri iddiasıyla Türkiye’de gözaltına alınan Rus çift ve 18 aylık çocuklarının ne olacağı sorusu hâlâ yanıt bekliyor. İngilizceden Türkçeye çevrilmiştir.
Cameras installed on armoured military vehicles monitor Syrian side of the border, near the southeastern city of Kilis, Turkey, March 2, 2017. REUTERS/Murad Sezer - RTS114SP

Türk makamları Suriye sınırında gözaltına alınan Rus bir çiftle ilgili ne yapacaklarına karar vermeye çalışıyor. İddiaya göre çift İslam Devleti’ne (İD) katılmak için iki çocuklarıyla birlikte Suriye’ye geçmeyi planlıyordu.

Rus resmi haber ajansı TASS’a göre 24 yaşındaki Svetlana Uhanova ile 27 yaşındaki Yevgeni Koçaari, sahte kimlik belgeleri kullanarak iki kızlarıyla birlikte Suriye’ye geçmeye çalışmıştı. Uhanova her iki çocuğun da annesi. Altı yaşındaki Liza ilk evliliğinden, 18 aylık Amina ise Koçaari’den. Çiftin resmi olarak evli olup olmadığı ise bilinmiyor.

Aile haziran ortalarında Türkiye’ye giderken Uhanova yakınlarına, bazı arkadaşlarını görmeye gittiklerini ve ay sonunda döneceklerini söylemiş. Ancak akrabalar kısa bir süre Uhanova’ya ulaşamaz olmuş ve endişeye kapılmış. Akrabaların medyada anlattıklarına göre Uhanova daha sonra kendileriyle temas etmiş ve onu aramamalarını, ortalığı velveleye vermemelerini söylemiş.

Çift 12 Haziran’da Türkiye’nin Suriye sınırındaki Hatay ilinde gözaltına alınıyor. Svetlana’nın eski eşi ve altı yaşındaki Liza’nın babası olan Sergey Uhanov hemen Türkiye’ye gidiyor ve geri gönderme merkezinde kızıyla görüşme imkânı buluyor. Ancak Türk makamları Uhanov’un kızını alıp Rusya’ya götürmesine izin vermiyor. Uhanov, kızını almak için birkaç başarısız girişimde bulunduktan sonra bir video hazırlıyor ve Çeçenistan lideri Ramazan Kadirov’dan yardım istiyor. Uhanov Rus medyasına yaptığı açıklamada “Videoda onun da baba olduğunu ve beni anlaması gerektiğini söyledim.” diyor.

Kadirov hemen Liza’yı geri getirmek için ne gerekiyorsa yapacağını söylüyor. Lisa 26 Temmuz’da babasıyla birlikte sağ salim Rusya’ya dönüyor.

Amina ise o kadar şanslı değil. Bu satırlar yazılırken küçük kızın anne ve babasıyla birlikte halen Antakya’daki geri gönderme merkezinde olduğu anlaşılıyordu. TASS’a bilgi veren Rus Büyükelçiliği’nin basın ataşesi İrina Kasimova’ya göre Rus konsolosluk yetkilileri ailenin akıbeti konusunda hem kendileriyle hem de yerel makamlarla görüştü.

Rusya’nın Saratov bölgesinde çocuk hakları ombudsmanı olarak görev yapan Tatyana Zagorodnyaya ise 28 Temmuz’daki basın toplantısında Amina’nın Rusya’ya gönderilme ihtimalinin düşük olduğunu söyledi. Yetkiliye göre çocuğun her iki yasal temsilcisi gözaltında olduğu için durum oldukça karmaşık.

Türkiye Rus çifti İD’le bağlantılı olmakla suçluyor. Akrabalar da çiftin muhtemelen cihatçılara katılmak için Suriye’ye gittiğini kabul ediyor. Liza’nın babası Sergey Uhanov, Svetlana ile boşanma nedenini genç kadının giderek İslam’a ilgi duyması olarak açıklıyor. Dört yıl önce Müslüman olan Svetlana ile Koçaari’nin şeriat kurallarına göre yaşadığı söyleniyor.

Svetlana’nın eski kayınpederi ve Liza’nın dedesi olan Valeri Uhanov, RT’ye yaptığı açıklamada Liza’nın okula gönderilmediğini, başka çocuklarla kaynaşmasına izin verilmediğini, çiftin evinde bilgisayar ve televizyon bulunmadığını söyledi. Valeri Uhanov’a göre çift sosyal medya profillerine silahlı militanların resimlerini koyuyordu.

Ne yazık bu çiftin hikâyesi istisnai bir hikâye değil. Birçok Rus vatandaşı Suriye’deki terörist gruplara katılmak için Türkiye’ye gidiyor. İki yıl önce 19 yaşındaki Moskovalı öğrenci Varvara Karaulova’nın öyküsü de Rus toplumunu şoke etmişti. Karaulova, İD’e katılmak için Suriye’ye geçmek istedikleri söylenen başka yabancılarla birlikte haziran 2015’te Türkiye’de gözaltına alınmıştı. Rusya’ya sınır dışı edilen Karaulova, adını Alexandra İvanova olarak değiştirmiş ve kısa bir süre sonra tekrar Suriye’ye geçmeye çalışırken yakalanmıştı. Moskova Askeri Bölge Mahkemesi genç kadını İD’e katılma teşebbüsünden suçlu buldu ve 2016 yılında dört buçuk yıl hapse mahkûm etti.

22 Temmuz’da ise Musul’daki Iraklı güçler 16’sı kadın olmak üzere en az 26 yabancıyı gözaltına aldı. Associated Press ajansına bilgi veren Iraklı yetkililere göre İD savaşçılarıyla evli olan bu kadınlar örgütün “polis” biriminde çalışıyordu. Kadınların çoğu Rusya’dan, diğerleri ise Almanya, Fransa ve Belçika’dan gelmişti.

Türk İçişleri Bakanlığı’na göre İD gibi terör gruplarıyla bağlantılı olup Türkiye’ye gelen yabancılar arasında Rus vatandaşları üçüncü sırada bulunuyor. Birinci ve ikinci sırada Suudi Arabistan ve Tunus vatandaşları var. Türkiye 2011’den bu yana Suriye’deki terörist gruplara katılmaya çalıştıkları gerekçesiyle yaklaşık 800 Rus vatandaşını sınır dışı etti. Aynı dönemde 4 binden fazla Rus vatandaşına Türkiye’ye giriş izni verilmedi ve bu kişiler Türk makamlarının kara listesine alındı.

More from Yekaterina Chulkovskaya

Recommended Articles