ERBİL, Irak — Kürtler Irak’ta Saddam sonrası dönemden en kârlı çıkan gruplar arasında gösterilir. 2005 anayasasıyla özerk bölgeleri için siyasal tanıma elde eden Kürtlerin Irak siyasetinde zaman zaman boylarını aşan bir ağırlık kazandığı görülüyor. Kürtler kendi aralarında sağladıkları birlik sayesinde kritik öneme haiz 2005 ve 2010 seçimlerinden belirleyici taraf olarak çıktılar ve başbakanlık koltuğuna kimin oturacağını tayin ettiler. Bugünlerde ise bu birlik artık tarih olmuş görünüyor. Kürtler arasındaki bölünme o kadar derinleşti ki Bağdat hükümetiyle ilişkilerin nasıl olması gerektiği konusunda bile uzlaşamıyorlar ve bu yüzden ülkedeki etkinliklerini ve konumlarını da tehlikeye atıyorlar.
Irak Kürdistanı’nın başlıca partilerinden Kürdistan Yurtseverler Birliği (KYB) ile Goran Hareketi arasında mayıs ortası kurulan ittifakın ironik sonuçlarından biri Kürdistan’daki ayrışmaları su yüzüne çıkarması oldu. Bu ayrışmaların özünde Kürdistan’daki yönetim biçimine ilişkin anlaşmazlıklar ve sürdürülebilir bir güç paylaşım düzenlemesinin yapılamaması yatıyor.
Hâkim konumdaki Kürdistan Demokrat Partisi’nin (KDP) tek taraflı hareket ettiğinden şikâyet eden KYB ve Goran, hem Kürdistan’da hem Bağdat’ta daha çok söz sahibi olmak için bir ittifak anlaşması imzaladılar. Böylece Irak parlamentosunda 30 sandalyeye ulaşan KYB-Goran bloğu, üçü Hristiyan ve Şabak azınlıklarına ait olmak üzere toplam 28 sandalyeye sahip KDP’den daha büyük bir blok hâline geldi.
Kürtler arasındaki bölünmüşlük derinleşirken KYB ve Goran yalnızca Kürdistan’da değil, Kürtlerin Bağdat’la ilişkilerinde de daha etkili olmaya çalışıyor. KYB ve Goran Bağdat’a karşı daha uzlaşmacı bir yaklaşımı benimserken Kürt bölgesinin fiili başkanı olan Mesud Barzani liderliğindeki KDP, Kürtlerle Bağdat arasındaki ilişkilerin çıkmaza girdiğini ve Kürtlerin Irak’la yollarını ayırması gerektiğini savunuyor.
AL-MONITOR All-Access gives you unlimited access to all our journalism, the full Daily Briefing, exclusive interviews, premium newsletters, and live events — for less than $2/week.